قوعام • 12 جەلتوقسان, 2025

مارحابات ماقامدارى – تاشكەنت تورىندە

20 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ادەبيەتىنە وزىندىك ورنەگىمەن, ءمانىستى ماقا­مىمەن سونى سوقپاق قال­دىر­عان كلاسسيك جازۋشى, كوركەمسوزدىڭ كوشباسشىسى مار­حابات بايعۇتتىڭ تۋعانىنا 80 جىل تولۋىنا وراي بيىل ايتۋلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلدى. جىل بويى وتكەن جاقسى باس­تاما كۇنى كەشە تاشكەنتتە دە جالعاسىن تاپتى. وزبەكستان جازۋ­شىلار وداعىندا «تۇركى الەمىنە قىزمەتى ءۇشىن» سىيلىعىنىڭ لاۋرەا­تى اتانعان ساڭلاق قالامگەردىڭ وزبەك تىلىندە جارىق كور­گەن «كيم وشدي ساۆدوسي» اتتى جاڭا جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى.

مارحابات ماقامدارى – تاشكەنت تورىندە

جازۋشىنىڭ تۋىندىلارى ورىس, ۋك­راين, وزبەك, تۇرىك, ساحا, قارا­قالپاق تىلدەرىنە اۋدارىلعان. وز­بەكستاندىق جازۋشى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قا­زاقباي يۋلداشەۆ تۇركىستاندا وتكەن مارحابات بايعۇتتىڭ 80 جىل­دىعىنا ارنالعان حالىقارالىق سيم­پوزيۋمدا:  «مارحابات بايعۇت­تىڭ تۋىندىلارى وزبەك وقىر­مان­دارى­نا جاقسى تانىس. تۋىسقان ەكى ەلدىڭ ءبىر-بىرىنەن ىرگەسىن اجى­­راتپاۋلارىنا نەگىز بولاتىن وسىنداي دۇنيەلەر كوپ بولسا ەكەن. قازىر مەن مارحاباتتىڭ شى­­عارمالارىن اۋدارۋعا ءبىرجو­لا­تا بەت بۇردىم», دەگەن بولاتىن. تاشكەنتتەگى تۇساۋكەسەر را­سى­مىندە «كيم وشدي ساۆدوسي» اتتى جاڭا جيناقتىڭ العىسوزىن جاز­عان قازاقباي يۋلداشەۆكە العىس بىلدىردىك. حالىقارالىق ءىس-شا­راعا قازاق-وزبەك زيالى قاۋى­مى­نىڭ اراسىنا التىن كوپىر بولىپ جۇرگەن «يجودكور» ادەبي بىر­لەستىگىنىڭ قۇرمەتتى توراعاسى ابديراحيم پراتوۆ پەن قازىرگى توراعا زاكيرجون مۋمينجونوۆ اتسالىسقانىن ايتا كەتەلىك. «يجودكور» ادەبي بىرلەستىگىنىڭ اتىنان وزبەكستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, ايگىلى اقىن سيروجيددين ساييد باستاعان بىرنەشە وزبەكستاندىق قالامگەرگە «مارحابات بايعۇتتىڭ تۋعانىنا 80 جىل» جوباسىنا قولداۋ كورسەتكەندەرى ءۇشىن العىسحات پەن ازداعان سىي-سياپات تاپسىردىق.

ال مارحابات كوكەمنىڭ اياۋلى جارى قىزداركۇل پەرنەبايقىزى­نىڭ سىيلىعى ءتىپتى ەرەكشە بولدى. ول ءوزى ءومىر بويى قاباعىن با­عىپ وتكەن قالامگەردىڭ 7 تومدىق جيناعى مەن ءبىر دوربا شا­عىلعان جاڭعاقتى تارتۋ ەتتى. جاڭعاق كلاسسيك جازۋشىنىڭ كىندىك قانى تامعان تاۋپىستەلىدەگى قارا شاڭىراعىنداعى ناسىر مەن شەرحان باۋىندا ءوسىپ تۇرعان ءونىم ەكەنىن ەستىگەن ەلدىڭ كوڭىلى تولقىدى, جۇرەگى تەبىرەندى. ماقاڭنىڭ قالامداستارى مەن تاعلىم-تاربيەسىن, قامقورلىعىن كورگەن تالاي شاكىرتتەرىنىڭ باسقوسۋىمەن كوپتەگەن ادەبي ءىس-شارالار وتكەن بۇل ءجونى بولەك, جوسىعى ەرەك باۋدىڭ كوشەتتەرىن ءبىر كەزدەرى قازاق-وزبەك ادەبيەتىنىڭ الىپتارى, ەكى ەلدىڭ رۋحانياتىنا اجىراماس بايلانىس ورناتقان شەرحان مۇرتازا مەن ناسىر فازىلوۆ ءوز قولدارىمەن ەككەنى تاسقا قاشالعان تاماشا تاريح, وشپەس ونەگە.

وزبەكستان جازۋشىلار وداعىندا وتكەن راسىمگە قاتىسقان اقىن-جازۋشىلار مەن جاستار, ستۋدەنتتەر دارىندى دراماتۋرگ, تاريحي تۋىندىلارىمەن دە تانىمال قالامگەر سايا قاسىمبەكتىڭ اسەرگە تولى اڭگىمەسىن سۇيسىنە تىڭدادى. قالامگەر تۇركى دۇنيەسىنىڭ بىرلىگىنە, رۋحاني بايلانىسىنا, ءوزارا ساباقتاستىعىنا توقتالدى. ەل ىنتىماعىن, دالا ديپلوماتياسىن,  قازاقتىڭ توبە ءبيى, داڭقتى تولە بي تۋرالى تاريحي دەرەكپەن تامىرلاستىرا بايانداعانىنا كوپشىلىك ءتانتى. ال قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ تۇركىستان وبلىستىق وكىلدىگىنىڭ جەتەكشىسى, حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ايدار سەيدازىم وزبەكستان جازۋ­شىلار وداعىنىڭ ەڭسەلى عيما­راتىندا ۇيىمداستىرىلعان مار­حابات بايعۇتتىڭ وزبەك تىلىن­دەگى اڭگىمەلەر جيناعىنىڭ تۇساۋ­كە­سەر ءراسىمى ادەبيەتكە دەگەن قۇر­مەت­تىڭ, مادەني بايلانىسقا دەگەن ادالدىقتىڭ جارقىن ۇلگى­سى ىس­پەتتى بولعانىن جەتكىزدى. باۋىر­لاس ەلدىڭ جازۋشىلارى قازاق قا­لام­­گەرىنىڭ شىعارماشىلىعىنا تەرەڭ تالداۋ جاساعانىنا, ءبىرى ونىڭ قاراپايىم اۋىل ءومىرىن في­لوسوفيالىق تەرەڭدىكپەن سۋرەت­تەۋىن تىلگە تيەك ەتكەنىنە, ەندى ءبىرى كوركەم ءتىلدىڭ تازالىعى مەن ادام مىنەزىن اشۋداعى شەبەرلىگىن ەرەك­شە اتاپ وتكەنىنە جان-جاقتى توقتالدى.

سونداي-اق تاشكەنت تورىندەگى باسقوسۋدا زيالى قاۋىم «مارحابات بايعۇت اتىنداعى ادەبيەتشىلەر ءۇيىن اشۋ» تۋرالى باستامانىڭ وتە ورىندى ەكەنىن ايتىپ, جۇزەگە اسىرىلۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى.

 

شىمكەنت – تاشكەنت – شىمكەنت 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە