وبلىستىق سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىكقالي قاناپيننىڭ ايتۋىنشا, ماڭعىستاۋدا بيىل اۋىزسۋمەن قامتۋعا قاتىستى ءۇش جوبا ىسكە قوسىلدى. قۋاتتىلىعى 65 مىڭ تەكشە مەتردى قۇرايتىن ءۇش جوبانىڭ ءبىرى – «تۇپقاراعان اۋدانىنىڭ فورت-شەۆچەنكو قالاسىندا تەڭىز سۋىن تۇشىتقىش قوندىرعى» جوباسى. تاۋلىگىنە 5000 تەكشە مەتر سۋ ءوندىرۋ قۋاتىمەن جۇمىس ىستەيتىن زاۋىت فورت-شەۆچەنكو قالاسىن, جاقىن ماڭداعى اۋىلداردى تولىقتاي اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
ەكىنشىسى – جەكە ينۆەستور ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلعان قاراقيا اۋدانىنىڭ «قۇرىق اۋىلىندا ونىمدىلىگى تاۋلىگىنە 10 000 تەكشە مەتر سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسىن ورناتۋ» جوباسى. قۇرىلىس-مونتاج جۇمىسى اياقتالىپ, ىسكە قوسۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتقان نىسان جاقىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. جوبا ىسكە قوسىلعان سوڭ قۇرىق اۋىلى مەن جىلى جاعاجاي تولىق اۋىزسۋمەن قامتىلادى. مۇنىڭ تاعى ءبىر يگىلىگى, بۇعان دەيىن اتالعان نىساندارعا «كاسپي» سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىنان بەرىلىپ وتىرعان سۋ كولەمى ەندى اقتاۋ قالاسىنا جەتەدى. بۇل – سۋ جەتپەي, داۋ ءجيى تۋىندايتىن اقتاۋ قالاسىنا جاقسى جاڭالىق, ماڭىزدى قولداۋ.
جۇزەگە اسقان ءۇشىنشى جوبا – «ماڭعىستاۋ وبلىسى «كەندىرلى» كۋرورتتىق ايماعىنا قاراستى توقماق جەرىندە ونىمدىلىگى تاۋلىگىنە 50 000 تەكشە مەتر تەڭىز سۋىن تۇشىتۋ زاۋىتى.
– «كەندىرلى» كۋرورتتىق ايماعىن اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا توقماق جەرىندە ونىمدىلىگى تاۋلىگىنە 50 000 تەكشە مەتر تەڭىز سۋىن تۇشىتۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ» جوباسى اياسىندا قازىردە زاۋىتتىڭ قۇرىلىس-مونتاج جۇمىسى, جوبانىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىنا قاتىستى جۇمىس تولىقتاي اياقتالىپ, زاۋىتتا تەستىلىك رەجىمدە ىسكە قوسۋ-باپتاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر, – دەپ مالىمدەدى س.قاناپين.
بيىل تامىز ايىندا كەندىرلىدەگى جاڭا زاۋىتتا تۇشىتىلعان تەڭىز سۋىنىڭ العاشقى لەگى جاڭاوزەن قالاسىنىڭ سۋ تاراتۋ جەلىسىنە بەرىلگەن ەدى. باسقارما باسشىسى ايتقان قۇرىلىس, مونتاجداۋ, ىسكە قوسۋ-رەتتەۋ جۇمىسى تولىقتاي اياقتالىپ, قازان ايىنىڭ سوڭىندا نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ اكتىسىنە قول قويىلدى. وسىلايشا, تاۋلىگىنە 50 000 تەكشە مەترگە دەيىن سۋدى تۇشىتۋعا قاۋقارلى كاسىپورىن حالىق يگىلىگىنە ۇسىنىلدى.
بۇعان دەيىن «استراحان-ماڭعىشلاق» ماگيسترالدى سۋ قۇبىرى, تۇيەسۋ, ساۋىسقان جەراستى كوزدەرىنەن سۋ جەتكىزىلىپ كەلگەن جاڭاوزەن قالاسىنا كەندىرلىدەگى توقماق سۋى قوسىمشا سۋ كوزى بولادى, كاسىپورىن جاڭاوزەننىڭ ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىنە سۋ بەرۋگە دايىن تۇر.
ەلىمىزدەگى وسى باعىتتاعى ءىرى نىسانداردىڭ ءبىرى سانالاتىن توقماق جەرىندەگى تەڭىز سۋىن تۇشىتۋ زاۋىتىن تاۋلىگىنە 12 500 تەكشە مەتردى قۇرايتىن 4 بىرلىك كەرى وسموس قوندىرعىسى بار سۋ تۇشىتۋ تسەحى, سۋ دايىنداۋ, تۇزسىزداندىرۋ, مينەرالداندىرۋ تسەحىنان تۇراتىن ينجەنەرلىك شەشىمدەر كەشەنى دەۋگە بولادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ماگيسترالدى سۋ قۇبىرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 201,4 شاقىرىمدى, ياعني ارقايسىسى 100,7 شاقىرىمنان تۇراتىن 2 جەلىنى قۇرايدى. زاۋىت اۋماعىنا ينفراقۇرىلىمدىق جەلىلەر – ەلەكتر بەرۋ جەلىلەرى, تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىسى, گاز قۇبىرى, اۆتوجول سالىنىپ, اكىمشىلىك-تۇرمىستىق كەشەن, جاتاقحانا, جوندەۋ تسەحى, ءورت ءسوندىرۋ دەپوسى, قويمالار بوي كوتەردى. زاۋىتتا ەۋروپا, اقش, قىتايدىڭ جەتەكشى ءوندىرۋشى زاۋىتتارىنان شىققان زاماناۋي تەحنولوگيالىق جابدىق ورناتىلعان. زاۋىت قۇرىلىسى جۇمىسىنا 650-دەن استام ادام جۇمىلدىرىلىپ, كەيىن 91 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى.
– «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى جوبانى وتاندىق وندىرۋشىلەر مەن مامانداردى بارىنشا تارتا وتىرىپ, قىسقا مەرزىم ىشىندە اياقتادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ىسكە اسىرىلعان بۇل ءىرى الەۋمەتتىك جوبانىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى زور. زاۋىت جاڭاوزەن مەن وعان ىرگەلەس جاتقان ەلدى مەكەندەر تۇرعىندارىن اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق «استراحان-ماڭعىشلاق» ماگيسترالدى سۋ قۇبىرىنا جۇكتەمەنى ازايتىپ, وڭىردەگى ونەركاسىپ الەۋەتىن دامىتۋعا ىقپال ەتەدى, – دەدى س.قاناپين.
ءوڭىر تۇرعىندارىن اۋىزسۋمەن قامتۋدا سالماعى زور كەندىرلى زاۋىتى ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ كوممۋنالدىق مەنشىگىنە وتەۋسىز بەرىلەدى. قازىر وسى باعىتتا ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق ماماندار وقىتىلىپ, جاڭا زاۋىتتىڭ پايدالانۋ قىزمەتى جاساقتالىپ جاتىر.
اتالعان ءۇش جوبادان بولەك, ماڭعىستاۋدا قۋاتتىلىعى 108 000 تەكشە مەترلىك تاعى ءۇش جوبا جوسپارلانعان. ولاردىڭ قاتارىندا اقتاۋ قالاسىنداعى «كاسپي» سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىنىڭ اۋىزسۋ ونىمدىلىگىن تاۋلىگىنە 60 000 تەكشە مەترگە ارتتىرۋ ارقىلى جالپى قۋاتىن 100 000 تەكشە مەترگە دەيىن ۇلعايتۋدىڭ 3-كەزەڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋ مەن «ماڭعىستاۋ وبلىسى ماەك جشس اۋماعىندا پەرمەاتتىڭ جالپى ونىمدىلىگىن تاۋلىگىنە 24 000 تەكشە مەترگە ۇلعايتا وتىرىپ, كەرى وسموستىق ستانسا سالۋ» جوباسى بار. ەكى جوبا مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىسىنا قول جەتكىزدى. ال ءۇشىنشى, «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس اۋماعىندا ونىمدىلىگى تاۋلىگىنە 24 000 تەكشە مەتر تۇشىتقىش قوندىرعىلار سالۋ» جوباسى ەكى كەزەڭگە ءبولىپ ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا جاساقتالىپ جاتىر.
وڭىردەگى قۇزىرلى ورىندار وكىلدەرى ماڭعىستاۋدا سۋمەن قامتۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى جالعاسادى دەپ وتىر. ايتۋىنشا, ءشولدى ايماقتاعى حالىقتى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, اۋىزسۋ قۇنىن سۋبسيديالاۋ, سۋمەن قامتۋ جۇيەسىن, سۋ بۇرۋ جۇيەسىن, سۋ تازارتۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى, سونداي-اق قولدانىستاعى جەلىلەردە كەزەڭ-كەزەڭمەن جوندەۋ, جاڭعىرتۋ جۇمىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر.
– اقتاۋ قالاسىنا قاتىستى ايتساق, ءبىرىنشى كەزەڭدە «اقتاۋ قالاسىنىڭ 1 مەن 6-شاعىن اۋداندار ارالىعىندا سۋ قۇبىرى, كارىز جەلىلەرىن, كارىزدىك سورعى ستانساسىن قايتا جاڭعىرتۋ» جونىندە 18 جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. جۇمىس وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا باستالدى. قازىر 18 جوبانىڭ ىشىنەن 3 جوبانىڭ قۇرىلىس-مونتاج جۇمىسى اياقتالىپ, قابىلداۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. قالعان جوبالاردىڭ قۇرىلىس-مونتاج جۇمىسىن بيىل اياقتاۋ جوسپارلانعان. وسى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە جەلىلەردىڭ توزۋ دەڭگەيى 83%-دان 72%-عا, ال ەكىنشى كەزەڭدە 7 مەن 24-شاعىن اۋداندار ارالىعىنداعى جەلىلەردى جاڭعىرتۋ ناتيجەسىندە توزۋ دەڭگەيى 72%-دان 53%-عا تومەندەيدى. جالپى, وبلىستاعى سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى – 3 802,03 شاقىرىم, سۋ بۇرۋ جەلىلەرىنىڭ ۇزىندىعى – 582,93 شاقىرىم. اقتاۋ قالاسىنداعى سۋ جەلىلەرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى – 498,44 شاقىرىم, سۋ بۇرۋ جەلىلەرىنىڭ ۇزىندىعى – 333,3 شاقىرىم, – دەدى سەرىكقالي قاناپين.
باسقارما باسشىسى ايتقان بۇل جۇمىس بيىل جىل سوڭىنا دەيىن جۇزەگە اسىپ, قورىتىندىلانعاندا ماڭعىستاۋ وبلىسىندا سۋ جەلىلەرىنىڭ توزۋ دەڭگەيى 31,59%-دان 29,9%-عا, سۋ بۇرۋ جەلىلەرىنىڭ توزۋى 56,59%-دان 49,6%-عا تومەندەيدى. وڭىردەگى اۋىزسۋمەن قامتۋ, جەتكىزۋ باعىتىنداعى جۇمىستىڭ اۋقىمى مەن ساپاسى, جاڭاشىلدىعى مەن شەشىمى حالىق يگىلىگىنە قىزمەت ەتەتىن ەڭ قاجەتتى, ەڭ وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى
