پىكىرلەر
ەۋروپانىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىندا كوسوۆو دەگەن شاعىن عانا ەل بار. اتالعان مەملەكەتتىڭ نەگىزىن الباندار (90%) قۇرايدى. ودان بولەك, ول جەردە سەربتەر, سىعاندار, بوسنيالىقتار, كوسوۆولىق تۇرىكتەر, تاعى باسقا ۇلتتار مەن ۇلىستار قونىستانعان. كوسوۆو 2008 جىلى سەربيادان ءبولىنىپ شىعىپ, ءوز تاۋەلسىزدىگىن جاريالادى. ولاردى اقش, ۇلىبريتانيا, تۇركيا, فرانتسيا, گەرمانيا, يتاليا سىندى الپاۋىتتار باستاعان 90-عا جۋىق مەملەكەت قولداسا, 73 مەملەكەت مويىنداۋدان تۇبەگەيلى باس تارتتى.
13 ماۋسىم, 2023
ەل تىزگىنىن ۇستاعان ادام ديكتاتورعا اينالعان كۇننەن باستاپ وزىنشە ويلاۋىن توقتاتادى. ول وزىنە جاعىمپازدانىپ, جاقسى كورىنۋ جولىندا جارىسقا ءتۇسىپ, جەڭىپ شىققان توپتىڭ نەمەسە جەكەلەگەن ادامداردىڭ ىقپالىندا قالادى دا, ءىشىنارا سولاردىڭ قولشوقپارىنا اينالىپ شىعا كەلەدى. بۇل اينالىپ كەلگەندە كەزىندە ءوزىنىڭ تالانتىمەن توپ جارىپ شىققان الگى باسشىنىڭ تابيعي قارىم-قابىلەتىن «مۇزداتىپ» تاستايدى...
12 ماۋسىم, 2023
بۇگىندە قاي دۇكەنگە كىرسەڭ دە قاپتامالارى كوزدىڭ جاۋىن الاتىن, اتا-بابالارىمىزدىڭ تۇسىنە دە كىرمەگەن ازىق-ت ۇلىكتىڭ ءتۇرى كوپ قوي, شىركىن. الايدا ءبىر اربا تاماق الساڭ دا بەرەكەسى, ءدامى, ءنارى جوق. ءتىپتى كوپشىلىگى دەنساۋلىققا زيان ەكەنىن ءىشىمىز ءبىلىپ تۇرادى. بۇل از دەسەڭىز, قارنىڭ شۇرقىراعاندا جىلدام دايىندالاتىن كوشە تاماقتارى تولىپ تۇر. ال ەندى نانى التى ايعا دەيىن اشىماي تۇرا بەرەتىن فاستفۋدتاردىڭ اعزاعا زيان ەكەنىن اركىم بىلەدى. ءبىز دە بايقاتپاي فاستفۋد يندۋسترياسىن بالالاتىپ وتىرعان ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلىپ كەتتىك. مۇنىڭ ناتيجەسى كوپ كۇتتىرگەن جوق, ىركىلدەگەن ەتجەڭدى بالالار, اۋرۋشاڭ جاستار كوبەيدى.
11 ماۋسىم, 2023
مەملەكەت باسشىسى وتكەن جىلدىڭ اياعىندا «جاڭا ادامدار» اتتى جاستار قوزعالىسىنىڭ بەلسەندى وكىلدەرىمەن جۇزدەستى. قازىرگى جاستاردىڭ قوعام ومىرىنە بەلسەنە ارالاسىپ, ءوز ۇستانىمىنا بەرىك بولۋى تۋرالى ءسوز قوزعادى. سوندا پرەزيدەنت: ء«بىزدىڭ كورنەكتى اقىنىمىز ماعجان جۇماباەۆتىڭ «مەن جاستارعا سەنەمىن» دەگەن ولەڭى بار. شىن مانىندە, مەن دە جاستارعا سەنەمىن. بارشاڭىزدى قولدايمىن. راسىندا, ءبىزدىڭ ەلىمىزگە بەلسەندى, ءبىلىمدى, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ جاستار كەرەك. ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاستاردىڭ قولىندا», دەگەن ەدى.
08 ماۋسىم, 2023
«اتىڭ شىقپاسا, «حايپ» جاسا»...
ويپىرماي دەيسىز! وسى ناۋرىزدا پارلامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى وتكەنى بەلگىلى. وعان ەل تۇرعىندارى دا بەلسەنە اتسالىستى. سايلاۋ ۋچاسكەلەرى تاڭنان كەشكە دەيىن جۇمىس ىستەدى. اسىرەسە ءۇيدىڭ تورىندەگى «كوك جاشىك» تە سول ماڭىزدى وقيعانى اۋزى تالماي جەتكىزىپ تۇردى. داۋىس بەرگەندەردىڭ اراسىندا كىم جوق دەيسىز...
07 ماۋسىم, 2023
شايبالى حوككەيدەن قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى وسىعان دەيىن الەم چەمپيوناتىنا 10 مارتە قاتىستى. 2021 جىلى لاتۆيادا وتكەن جارىستا جەرلەستەرىمىز وزدەرىنىڭ ەڭ ۇزدىك ناتيجەسىنە قول جەتكىزدى. بالتىق جاعالاۋىندا ءبىزدىڭ جىگىتتەر 10-ورىنعا تابان تىرەدى. ال وزگە باسەكەلەردەگى كورسەتكىشىمىز مىناداي: 12-ورىن (2005 جىلى), 13-ورىن (2004), 14-ورىن (2022), 15-ورىن (1998, 2006) جانە ەڭ سوڭعى 16-ورىن (2010, 2012, 2014, 2016).
06 ماۋسىم, 2023
«بايلىعىمدى الساڭ دا, پەيىلىمدى الما»
نيەت شىنايى تۇردە وڭ بولعانىمەن, سوعان ساي امال ەتە الماۋ – شاراسىزدىقتىڭ ءبىر كورىنىسى. ال الگى وڭ نيەتىڭ سالعىرتتىعىڭنان, بالكىم جالقاۋلىعىڭنان, نەمكەتتىلىگىڭنەن, ءتىپتى قورقاقتىعىڭنان جۇزەگە اسپاسا, وندا الگى پەيىلىڭ شىنايى بولماعانى. ياعني «نيەتىم وڭ, پەيىلىم تازا» دەپ ايقايلاعانىڭ جاي عانا الداۋسىراتۋ امالى, وتىرىك ايتۋدىڭ ناق ءوزى. «نيەتىم اق, پەيىلىم تازا» دەگەن ءسوزىڭ جۇرەكتەن جارىپ شىقتى ما, الدە جاي عانا ايتىلا سالعان بوس ءسوز بە؟.. ماسەلە وسىندا.
05 ماۋسىم, 2023
وتكەن ايدا ۇلتتىق كينونىڭ جوعىن جوقتاپ, مۇڭىن مۇڭداپ جۇرگەن ءبىر توپ كينوگەر «الماتى» قوناقۇيىنىڭ الدىنا جينالىپ, سالاعا قاتىستى پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. داۋ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ» بيىل ناۋرىز ايىندا وتكىزگەن كينوجوبالاردى ىرىكتەۋ كونكۋرسىنا قاتىستى تۋىنداعان. ۇلتتىق ونەردىڭ وتكىر ماسەلەلەرىن كوتەرگەن ازاماتتار «مادەنيەت شەنەۋنىكتەرى قازاق كينوسىن ولتىرۋمەن اينالىسىپ جاتىر» دەپ دابىل قاقتى.
04 ماۋسىم, 2023
اتامىز قازاق «بىرلىك بار جەردە – بەرەكە بار» دەپ تەگىن ايتپاعان. سول سياقتى ويشىل-كەمەڭگەر اباي اتامىز ءوزىنىڭ التىنشى قاراسوزىندە, «بىرلىك دەگەنىمىز – مالعا (دۇنيەگە) بىرلىك ەمەس, اقىلعا بىرلىك» دەگەن كورەگەن تۇجىرىمىن ايتا وتىرىپ: «بىرلىك مالعا ساتىلسا, ناعىز انتۇرعاندىقتىڭ باسى وسى», دەيدى. ال اتاقتى بۇقار جىراۋ بابامىز, التى الاشتىڭ بالاسىن بەرەكە-بىرلىككە شاقىرىپ: «اينالا الماي ات ءولسىن, ايىرا الماي جات ءولسىن, جات بويىنان ءتۇڭىلسىن, ءبارىڭىز ءبىر ەنەدەن تۋعانداي بولىڭىز!», – دەپ تولعاسا, شىعىس حالىقتارى كوپ ايتاتىن: «بىرلىگى مىعىم ساۋىسقان – بۇعى اۋلايدى», دەگەن ءتامسىلدىڭ دە ماڭىزى زور.
01 ماۋسىم, 2023
كەيدە ءبىزدىڭ ەلدەگى مەرەكەلەر اتاۋىنا تاڭعالاسىڭ. مىسالى, بۇگىن – حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنى. مۇنداعى گرامماتيكالىق قاتەنى بىلاي قويعاندا, اتاۋدىڭ وزىندە تۇسىنىكسىز ۇعىم بار. ولاردى كىمنەن نەمەسە نەدەن قورعايمىز؟ سوندا ۇلتتىڭ بولاشاعىن, حالىقتىڭ كەلەشەگىن ءبىر-اق كۇن ويلاۋ كەرەك پە؟ قالعان 364 كۇندە نە ىستەيمىز؟
31 مامىر, 2023
جىل سايىن 31 مامىر – ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشتىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى تاياعاندا, كوبىمىز ويلانىپ قالامىز. «بۇل ناۋبەت قايدان كەلدى؟ ودان قۇتىلۋعا بولماس پا ەدى؟ ۇلت قايراتكەرلەرى بىرلىك, كورەگەندىك تانىتقاندا شىعىن ازايار ما ەدى؟..». ارينە, مۇنىڭ ءبارى – بەيبىت ءھام توق زاماننىڭ سۇراعى.
30 مامىر, 2023
وسىدان ون-ون بەس جىل بۇرىن تيتىمدەي «سيم-كارتاعا» ءسىزدىڭ بۇكىل ءومىرىڭىز سىيىپ كەتەدى دەسە, سەنبەگەن بولار ەدىڭىز. راسىمەن دە, قالاي سەنەسىز؟ بۇكىل قۇجاتىڭىزدى پاپكاعا سالىپ قولتىقتاپ جۇرسەڭىز... اقشانى بانكوماتتان شەشىپ العاننىڭ ءوزىن ۇلكەن جەتىستىك كورىپ تامسانۋدان تانباساڭىز... ول قالاي سوندا دەپ ويلانىپ, ميىمىز جەتپەي, مۇمكىن ۋاقىتى كەلگەندە تۇسىنەرمىز دەپ تالاي كەيىنگە دە ىسىردىق. ال ەندى سول كۇندەر تۋدى...
29 مامىر, 2023
قاي قوعامدى الىپ قاراساق تا, انادان ارداقتى, انادان اسىل ەشكىم جوق. «سەنىڭ اناڭ – التىن, مەنىڭ انام – التىن» دەپ ۇدايى اۋزىمىزدا جۇرگەن, جادىمىزدا جاتتالعان ادەپكى ءاننىڭ سوزىمەن ايتساق, ءبارىمىزدىڭ انامىز التىن ەكەنىنە شاك كەلتىرە المايمىز. الايدا قوعام بولعان سوڭ اركىمنىڭ وزىنە لايىق قادىر-قاسيەتىمەن قوسا ماتەريالدىق يگىلىكتەرمەن ولشەنەتىن الەۋمەتتىك مارتەبەسى دە بولادى.
28 مامىر, 2023
مەن «باقىتسىز» ادام ەكەنمىن. مۇلدەم. «قايدا بارساڭ دا – قورقىتتىڭ كورى» دەمەكشى, قايدا بارسام دا ءتۇرلى ساتسىزدىككە دۋشار بولامىن. مىنا جۋرناليست نە ايتىپ كەتتى دەپ ويلاپ وتىرعان شىعارسىز. «باقىتسىزدىعىمنىڭ» سەبەبىن تۇسىندىرەيىن.
25 مامىر, 2023
جۋىردا ءبىر جولداسىم ۇلىن ۇيلەندىردى. قۋانىشىندا شەك بولماي, اعايىن-تۋعان, جورا-جولداستارىنىڭ باستارىن قوسىپ, قالاداعى مەيرامحانادا توي جاسادى. كەيىن ماعان: «ايبەرگەنوۆ ايتقانداي, مەن دە, ايتەۋىر, بار جيعان-تەرگەنىمدى ءبىر تاماشا توي قىلىپ وتكەردىم», دەپ كۇلگەن بولدى. بىراق كۇلكىسى شىنايى ەمەس, جاساندى سياقتى كورىندى.
24 مامىر, 2023
ەكىنشى تىنىسى اشىلعان ەل عىلىمىنىڭ جوق-جىتىگى مەن كەم-كەتىگى بىرتىندەپ بۇتىندەلە جاتار. بىراق باتىل شەشىمدەر ءالى دە كەرەك سەكىلدى. ماسەلەن, وتاندىق عالىمدار زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە قولدى بايلايتىن زارۋلىكتەرگە ءمان بەرىلسە دەيدى.
22 مامىر, 2023
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جۋىردا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەر جونىندەگى كەڭەيتىلگەن كەڭەستە كۇردەلەنگەن ەكونوميكالىق سالالارعا توقتالا وتىرىپ, بۇگىنگى قوعامداعى وتباسى تاربيەسىنە قاتىستى مىناداي وي ايتتى:
21 مامىر, 2023
قازىر ءتۇرلى كوۋچتاردىڭ داۋرەنى ءجۇرىپ تۇر. الەۋمەتتىك جەلىنى اشا قالساق, سان الۋان ترەنينگكە شاقىراتىن جارناما شىعا كەلەدى. ءبىرى باي بولۋعا ۇيرەتەمىن دەسە, ەندى ءبىرى سۇلۋ ءارى ىسكەر ايەل بولۋدىڭ قۇپياسىن ايتامىن دەپ ەلىكتىرەدى. ءتىپتى مىقتى جىگىت تاۋىپ, باقىتتى ايەل بولۋدىڭ سىرىن اشامىن, شەتەلگە ساياحاتتاۋدىڭ جولدارىمەن بولىسەمىن دەپ اۋرە. وسىنداي ترەنينگتەر وتكىزىپ جۇرگەندەر ءوزىن كوۋچ ساناپ, ونسىز دا ساناسى سان ساققا جۇگىرگەن قوعامدى اداستىرىپ ءجۇر.
18 مامىر, 2023
ءححى عاسىر ەنشىسىندەگى الەم تاريحىن «دەيىن» جانە «كەيىن» دەپ ەكىگە بولەتىن بىرنەشە وقيعا بولسا, سونىڭ الدىڭعى قاتارىندا – Covid-19 ىندەتىنەن تۋعان پاندەميا مەن رەسەي-ۋكراينا سوعىسى تۇرارى انىق. پاندەميا مەن سوعىس ادامداردىڭ ءوزى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قوعامعا دەگەن كوزقاراسىن وزگەرتە الدى ما؟ ويتكەنى بۇل ەكى كەسەلدىڭ دە اپارار جەرى ءبىر, ول – ءولىم. وسى قوس قاسىرەتتەن ءبىز – حالىق, قوعام رەتىندە ساباق الدىق پا؟
17 مامىر, 2023
باسقا جاقتى بىلمەيمىز, الماتىدا ادام سەنبەيتىن جاعداي. تەاترعا بيلەت تابۋ قيىن, سپەكتاكلدىڭ ءبارى انشلاگپەن جۇرەدى, زال اۋزى-مۇرنىنان شىعىپ وتىرادى. سپەكتاكل بولاتىن كۇنى كورەرمەننىڭ كاسساعا كەلە سالىپ, بيلەتتى الا سالىپ, ورىن تاۋىپ وتىرا سالۋى ارمانعا اينالعان. كەيبىر سپەكتاكلگە اي بۇرىن قامدانباساڭ, كاسسا بىتكەن جىلان جالاعانداي, بيلەتتەر ءاپ-ساتتە ساتىلىپ كەتەدى. بۇعان ارا-تۇرا شەتەلدەن گاسترولگە كەلەتىن الەمدىك دەڭگەيدەگى تەاترلاردىڭ ايگىلى قويىلىمدارىنا كورەرمەننىڭ 50-60 مىڭ تەڭگەگە بيلەت تاپپاي اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ الدىندا سەڭدەي سوعىلىسىپ جۇرەتىنىن قوسىڭىز.
17 مامىر, 2023
