پىكىر • 05 ماۋسىم, 2023

«بايلىعىمدى الساڭ دا, پەيىلىمدى الما»

8062 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

نيەت شىنايى تۇردە وڭ بولعانىمەن, سوعان ساي امال ەتە ال­ماۋ – شاراسىزدىقتىڭ ءبىر كورىنىسى. ال الگى وڭ نيەتىڭ سالعىرتتىعىڭنان, بالكىم جال­قاۋ­لىعىڭنان, نەمكەتتىلىگىڭنەن, ءتىپتى قورقاق­تىعىڭنان جۇزەگە اسپاسا, وندا الگى پەيىلىڭ شىنايى بولماعانى. ياعني «نيە­تىم وڭ, پەيىلىم تازا» دەپ ايقايلاعانىڭ جاي عانا الداۋسىراتۋ امالى, وتىرىك ايتۋدىڭ ناق ءوزى. «نيەتىم اق, پەيىلىم تازا» دەگەن ءسوزىڭ جۇرەكتەن جارىپ شىقتى ما, الدە جاي عانا ايتىلا سالعان بوس ءسوز بە؟.. ماسەلە وسىندا.

ادامنىڭ نيەتىنەن, ارمان-تىلەگىنەن, يدەياسىنان كوپ جايتتى اڭعارۋعا بولادى. بىراق ولاردىڭ شىنايى نە جالعاندىعىن ايىرۋ قيىن. وسىدان كەلىپ, «مال الاسى سىرتىندا, ادام الاسى ىشىندە» دەگەن ناقىلدى ىشتەي ەرىكسىز قايتالايسىڭ.

نيەت-پيعىل, ارمان-تىلەك, اڭسار-يدەيا جاقسى نە جامان بولسىن ادام بولمىسىندا, ساناسىندا, جۇرەگىندە قالىپتاسادى. ءوز الدىنا بولەك قۇندىلىق. وسى قۇندىلىق اركىمنىڭ قوعامداعى ورنىن, كوزقاراسىن انىقتاۋدا وزىندىك سەپتىگىن تيگىزەدى.

جامانعا, قاراۋلىققا نيەتتەنگەندەر مەن جاقسىعا پەيىلدەنگەندەر ءبىر-بىرىنە قارا­ما-قارسى كۇش ەكەنى ءسوزسىز. بىراق ولاردى بەلگىسىزدىك بەلدەۋىندە تۇرعان تۇماندى قوعامدا ناقتى اجىراتىپ قاراستىرۋ قيىن. ءدال وسى جايت قوعامىمىزداعى بۇزىق پيعىلدىلار مەن نيەتى تازالاردىڭ سىرتقى مازمۇنىن, سيپاتىن بىردەي ەتىپ كورسەتىپ, حالىقتىڭ كوزىن بايلاپ وتىر.

كوپتەگەن ادام جاقسى كورىنۋ جولىندا جانتالاسىپ باعۋمەن بولادى. ىشكى ارام ەسەپ پەن بۇزىق پيعىل كەرەمەت كومكەرىلەدى. اۋىزدىعا ءسوز, اياقتىعا جول بەرمەۋ, شىن جاقسىنىڭ جولىن كەسۋ – ءومىر ءۇشىن كۇرەس, باسەكەلەستىك ورتا قۇرۋدىڭ تالابى رەتىندە ايارلىقپەن بۇركەمەلەنەدى.

باسقاسى باسقا, حالىقتىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى ەرەكشە اتقارۋشى بيلىك پەن وكىلدى ورگانداردا ەلگە دەگەن نيەتى وڭ, پەيىلى ءتۇزۋ ازاماتتار قىزمەت ەتكەنى دۇرىس. دەسەك تە, بۇل تىلەگىمىز ورىندالا بەرمەيدى. سىرتتاي قاراساڭ, كوپ ازاماتتىڭ ءسوزى دە, ءىسى دە دۇرىس سەكىلدى. بىراق وندايلاردىڭ ءبىر كۇنى ايداي الەمگە اشكەرە بولىپ, ءتۇرلى سەبەپپەن ۇستالىپ, قامالىپ جاتاتىنىن كورگەندە بۇرىنعى سەنىمىڭنىڭ بىت-شىتى شىعىپ, پۇشايمان بولىپ قالاسىڭ. ىشتەي, «ە-ە, مۇنىڭ دا پەيىلى تازا ەمەس ەكەن عوي», دەيسىڭ.

قازاقتا «و, قۇداي, بايلىعىمدى الساڭ دا, پەيىلىمدى الما» دەگەن ۇلاعاتتى ءسوز بار. بۇدان حالقىمىزدىڭ نيەت-پەيىلدى بارلىق قۇندىلىقتان جوعارى قوياتىنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. نيەتى وڭ, پەيىلى ءتۇزۋدىڭ ىسىندە بەرەكە بولادى. دۇنيە-بايلىق, ماتەريالدىق قۇندىلىق پەيىلدىڭ جانىندا تۇك تە ەمەس. پيعىلىڭ بۇزىل­سا, پەيىلىڭ ورتايسا, جيعان-تەرگەنىڭدە ءمان-ما­عىنا قالمايدى. بىراق مۇنى ەسكەرەتىندەر از.

ادامي قۇندىلىقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە ادالدىقتى تاڭداۋ حالىقتىق سالت-سانا, اتا زاڭ مەن مورالدىق-ەتيكالىق نورمالار اياسىندا ءومىر سۇرۋگە, ەڭبەك ەتۋگە باعىتتايدى. الايدا قوعامداعى باسقالاردىڭ تاراپىنان تۋىنداپ جاتاتىن كەلەڭسىز كورىنىس, تالايلاردىڭ بەيادەپ قىلىقتارعا بارىپ, ورتاق مۇددەنى جەكە باستىڭ قامىنان تومەن قويىپ, پاسىقتىققا بارۋى دۇرىس باعىت ۇستانعانداردىڭ كوڭىلىن بۇزىپ, كەرى تارتىپ, ولاردىڭ اق جولدان تايۋىنا ازعىراتىنى قىنجىلتادى. شىنايى پەيىلمەن جۇرگەندەردى «قولىنان كەلگەن سوڭ قونىشىنان باساتىندار» كەسىرىنەن «شومىشتەن قاعىلۋى», قىزمەتتە ەلەنبەۋى, قوعامدا بىلىمىنە, قابىلەتىنە ساي ورنىن تابا الماۋى ويلاندىرماي قويمايدى. ونىڭ دا ويى بۇزىلا باستايدى. باياعى تازا پەيىلى ول ءۇشىن كەسىر-كەدەرگى بولىپ كورىنەدى, ءوز قۇندىلىعىن جويا باستايدى. ءسويتىپ, ول دا « ۇلى دۇرمەككە», پاسىقتىق پەن حارام پيعىلدىڭ جەتەگىنە ىلەسۋدى قولاي كورەدى. مۇنىسىن ىشتەي ءتۇرلى مىسالدارمەن اقتاپ, ءوزىن جاڭا جاعىمسىز باعىتقا تۇسۋىنە يتەرمەلەيدى. العاشىندا ول ىشتەي ىڭعايسىز سەزىنگەنىمەن, جۇرە كەلە بوي ۇيرەتە باستايدى, شىنايى نيەتىنە قۋات بەرىپ كەلگەن ەنەرگياسىنىڭ ارنالارى جابىلىپ, ەكىنشى تىنىسى – پاسىق پيعىلىنا ءنار بەرۋشى ەنەرگيا كوزدەرى اشىلادى. وسىدان كەلىپ ونىڭ ەل, قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى تومەندەي تۇسەدى. وسىلايشا, بويىنداعى ادالدىعى قا­راۋ­لىققا, قارانيەتتىلىككە ترانسفور­ماتسيا­لانعان ادام وي ەركىندىگىنەن, تازا ەڭبەكپەن كۇن كورۋ ۇستانىمىنان ايىرىلادى. حالىقتىق مۇددە سانالاتىن ادىلەتتىلىككە قىزمەت ەتۋ ونىڭ ساناسىنان ىسىرىلىپ قالعان سوڭ, ول دا قوعام­داعى قارا كۇشتەردىڭ, كەرىتارتپالاردىڭ قاتا­رىنا قوسىلىپ كەتە بارادى.

ەركىن وي مەن سىندارلى اقىلعا, ادال نيەتكە ورىن تابىلماعان قوعامدا تازا پەيىلمەن قارۋ­لا­نىپ ءومىر ءسۇرۋ مۇمكىن ەمەس نەمەسە اۋىر دەگەن تۇسىنىك ورنىققان جەردە ىلگەرىلەۋ, دامۋ, ادامي جاقسى قۇندىلىقتاردى تۋ ەتە ءومىر ءسۇرۋ قيىن. سوندىقتان وسى قيىندىقتى باسىنان وتكەرىپ ءومىر سۇرگىسى كەلەتىندەر سيرەك كەزدەسەدى. وكىنىشتىسى سول, ءبىزدىڭ قوعامدا تازا, ادال پەيىل­مەن ءجۇرىپ-تۇرۋ وڭاي ەمەس دەگەن تۇسىنىك سىرەسىپ تۇر. ونىڭ سەڭى قاشان بۇزىلاتىنىن ازىرگە ەشكىم بولجاي المايتىنداي. جاستارىمىزدىڭ شەتەلگە قاراي ەمىنىپ تۇراتىنىنىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – اق-ادال نيەتپەن ەلىنە قىزمەت ەتۋ مۇمكىندىگىنىڭ تومەندىگى.

سوڭعى جاڭالىقتار