بۇگىندە الپىستى القىمداپ, جەتپىستى جەلكەلەگەن ارداگەر ۇرپاق ءھام ءبىز كىتاپ وقىپ وستىك. كوبىمىزدى كوركەم ادەبيەت تاربيەلەدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. بۇعان وتكەن عاسىردىڭ الپىسىنشى-جەتپىسىنشى جىلدارىندا مەملەكەتتىك تەلەارنالاردىڭ جاڭا اشىلىپ جاتقاندىعى, كينوفيلمدەردىڭ ازدىعى, ال ينتەرنەتتىڭ ءيىسى دە بولماعانى اسەر ەتكەنى ءسوزسىز.
كەڭشاردىڭ بولىمشەسى سانالاتىن ءبىزدىڭ اۋىلداعى شاعىن كلۋبتىڭ ءبىر بولمەسىنە ورنالاسقان كىتاپحانادا بالالارعا ارنالعان كىتاپ كوپ بولعان جوق. ولاردى سىنىپتاسىم قاسىم نۇرعاليەۆ ەكەۋىمىز ءتورتىنشى سىنىپتا تۇگەل وقىپ بىتىردىك. «ەندى ورىس تىلىندەگى بالالار كىتاپتارىن الىپ وقىڭدار», دەگەن كىتاپحاناشىعا ورىس ءتىلىن بىلمەيتىنىمىزدى ايتىپ, ەندى ەرەسەكتەرگە ارنالعان قازاق تىلىندەگى ادەبي شىعارمالاردى وقۋعا رۇقسات بەرۋىن سۇراپ, جالىنىپ تۇرىپ الدىق. كوڭىلىمىزدى قيماعان كىتاپحاناشى اعامىز سوندا قولىمىزعا «مىڭ ءبىر ءتۇندى» ۇستاتقانى جادىمىزدا. ءسويتىپ, ەرەسەكتەرگە ارنالعان كوركەم ادەبيەتتى بالا كەزدەن باستاپ وقىعاندىقتان, تىم ەرتە ەسەيگەنىمىزدى سەزبەي دە قالدىق...
كىتاپتى كوپ وقىعانىمىز ماماندىق تاڭداۋىمىزعا تىكەلەي اسەرىن تيگىزدى. قاسىم دوسىم قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولۋدى قالادى. بۇگىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ۇزدىك ۇستازدارىنىڭ ءبىرى, «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى» اتاعىنا يە. جاستايىنان ولەڭ جازىپ, قىزىلجار وڭىرىندە وتكەن تالاي ءمۇشايرانىڭ جەڭىمپازى اتاندى. بۇعان قوسا, اۋىل مەكتەبىنىڭ جانىنان جاس اقىندار مەكتەبىن اشىپ, بىرنەشە ايتىسكەر اقىندى تاربيەلەدى.
ال مەن ءاۋ باستا ۇشقىش بولعىم كەلدى. ودان كەيىن ساۋلەتكەرلىككە ويىم كەتتى. مۇنىڭ سەبەبى – جوقشىلىق پەن جەتىمدىكتىڭ اششى ءدامىن تاتىپ وسكەنىمدە. مەنىڭ توعىز جاسىمدا دۇنيەدەن وزعان اكەمنىڭ اي سايىن الاتىن زەينەتاقىسىنىڭ مولشەرى 19 سوم 68 تيىن ەدى. جاسى قىرىقتان اسقاندا جاڭادان قۇرىلعان ۇجىمشارعا مالشى بولىپ كىرگەندىكتەن, ەڭبەك ءوتىلى ازدىق قىلىپ, قارتايعان شاعىندا كەڭەس وكىمەتىنەن وسىنداي ماردىمسىز ناپاقا بۇيىرىپتى. سول كەزدەگى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتىنە ايىنا 40 سوم ستيپەنديا تولەنگەنىن ەسكەرسەك, ءبىزدىڭ وتباسىمىزداعى بەس ادامنىڭ حال-جاعدايى قانداي بولعانى تاپتىشتەپ ايتپاي-اق تۇسىنىكتى. سول سەبەپتى مەن ەر جەتكەندە ىشسەم تاماققا, كيسەم كيىمگە جارىماعان كەدەيلىكتەن قۇتىلىپ, ايتەۋىر, اقشانى «كۇرەپ» تاباتىن ءبىر كاسىپ يەسى اتانىپ, بايلىقتا شالقىپ ءومىر ءسۇرۋدى ارماندايتىنمىن. بىراق جوعارى سىنىپتاردا قىزىعا وقىعان دجەك لوندوننىڭ «مارتين يدەن», ورالحان بوكەيدىڭ «قايداسىڭ, قاسقا ق ۇلىنىم؟» سىندى ادەبي شىعارمالارى بالاڭ كوزقاراسىمدى كۇرت وزگەرتىپ, ءومىر ءمانى – ادالدىق پەن ادىلدىكتى تۋ ەتىپ ۇستاپ, رۋحاني باي عۇمىر كەشۋ, ال ماتەريالدىق بايلىقتىڭ سوڭىنا ءتۇسىپ, دۇنيەقوڭىزدىققا سالىنۋ – ناعىز ناداندىق ەكەن دەپ ءتۇيدىم. «وسى مەن نەگە جۋرناليست, جازۋشى بولمايمىن؟» دەگەن وي دا كەلدى. ىلە اۋىلداعى جالعىز مادەنيەت وشاعىنىڭ كەشكىلىكتە جابىق تۇراتىنى, جاستاردىڭ جۇمىستان كەيىن باراتىن جەر تاپپاي, كوشەدە تەككە سەندەلىپ جۇرەتىنى ەسىمە ءتۇسىپ, دەرەۋ قولىما قالام الدىم. «كلۋب پا, الدە ق ۇلىپ پا؟» دەگەن سىن ماقالا جازىپ, وبلىستىق گازەتكە حاتپەن جولدادىم. وسىلايشا, وزىمە ۇنايتىن ومىرلىك ماماندىعىمدى تاپتىم.
ءيا, مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, قازىر كومپيۋتەر مەن سمارتفونعا تەلمىرگەن جاس ۇرپاقتىڭ بەتىن كىتاپقا بۇرۋ وڭاي ەمەس. دەگەنمەن ونىڭ ءبىر وڭتايلى جولى مەكتەپتەردە وقىرماندار كونفەرەنتسيالارىن جۇيەلى وتكىزۋ ەكەنى انىق. ماسەلەن, وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن پەتروپاۆل قالاسىنداعى قازاق كلاسسيكالىق گيمنازياسىندا وسى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنا قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى سافۋان شايمەردەنوۆتىڭ ەسىمى بەرىلۋىنە وراي, ونىڭ ء«بىر تابا نان» پوۆەسى بويىنشا وتكىزىلگەن وقىرماندار كونفەرەنتسياسىنا اتا-انا رەتىندە قاتىسقان ەدىك. سوندا وقۋشىلار پوۆەستەن العان اسەرلەرى تۋرالى تەبىرەنە ءسوز سويلەپ, وزدەرىنىڭ دە, وزگە تىڭداۋشىلاردىڭ دا كوزدەرىنە جاس ۇيىرىلتكەنى ءالى كۇنگە جادىمىزدا. ۇمىتىلماس ادامگەرشىلىك ساباعى بولعان ەدى سول ءىس-شارا.