پىكىرلەر
بولاشاقتىڭ ماماندىعى: ول قانداي؟
ءبىز ءبىلىم مەن ينتەللەكت ۇستەمدىك قۇرعان ءححى عاسىرعا اياق باسىپ وتىرمىز. وسكەلەڭ ۇرپاقتى ساپالى بىلىمگە باۋلۋىمىز قاجەت. ءبىلىمنىڭ دە بارلىق ءتۇرى قولجەتىمدى. بىراق ءبىز بالالارىمىزدى قالاي وقىتۋ كەرەك ەكەنىن, بولاشاقتا قينالماي ورنىن تاباتىن قانداي ماماندىققا باۋلۋ كەرەك ەكەنىن بىلەمىز بە؟
11 مامىر, 2017
1992 جىلدىڭ مامىر ايى ەدى. ءبىر شارۋامەن وسكەمەن قالاسىنا بارىپ, سونداعى «وسكەمەن» قوناقۇيىنە تابان تىرەدىك. كەشتەتىپ دالاعا شىقساق, قوناقۇيدىڭ ماڭايى تولعان ساقشى-قوسشىلار. «نە بولدى؟» دەسەك, ءبىز جاتقان مارتەبەلى قوناقۇيگە تۇركيادان اسا قادىرلى مەيمان كەلىپ ءتۇسىپتى. مىنا شاپقىن سول ادامنىڭ «قامى» كورىنەدى.
10 مامىر, 2017
قۇرىش قالقان – اعا ۇرپاق اماناتى
داڭقى قولباسشى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ سوعىستان كەيىنگى ءبىر كەزەڭدە قازاق كەڭەستىك سوتسياليستىك رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري كوميسسارياتىن باسقارۋعا ق ۇلىقتى بولعانىن عالىمدارىمىز, اسىرەسە, تاريحشىلارىمىز ايتىپ تا, جازىپ تا ءجۇر. كەڭەستىك اتتى اسكەردىڭ – كاۆالەريانىڭ ۇزدىگى باۋكەڭ ناعىز قىزىل ارميانىڭ تاڭعاجايىپ قولباسشىلارىنىڭ ءبىرى – جاۋىنگەرلىك «قىزىل تۋ» وردەنىنىڭ ەڭ ءبىرىنشى يەگەرى (1918 ج.), كەڭەس وداعىنىڭ مارشالى (1935 ج.) ۆاسيلي بليۋحەردىڭ سىنىنان وتكەنى بەلگىلى.
10 مامىر, 2017
جارىقتىق سابەڭنىڭ – ءسابيت مۇقانوۆتىڭ «بوتاگوز» رومانىنىڭ اياقتالار تۇسىندا كوكشەنىڭ كەۋدەسىندە تۇرىپ قازاق دالاسىنىڭ ۇلى تاۋلارىن جىپكە ءتىزىپ شىعاتىنى اسىرەسە كونەكوز, تۇرىك قۇلاقتاردىڭ ەسىندە بولار. ەل مەن جەردىڭ قاسيەت-كيەسىن ءبىر اۋىز ءسوزبەن تۇگەندەگەندەي سول عيبراتتى جولداردى تاعى ءبىر كوكەيدە توقىپ, كوڭىلدە ورنەكتەۋدىڭ تاريحي ءساتى ەندى ءتۇسكەندەي.
05 مامىر, 2017
جەمقورلىقپەن كۇرەس ادالدىقتى دارىپتەۋدەن باستالادى
فيزيكا مەن استرونوميا عىلىمدارىندا «قارا قۇردىم» دەگەن ءتۇسىنىك بار. جەردەن پالەنباي ميلليون جارىق جىلىنداي قاشىقتىقتا ورنالاسقان, كوپتەگەن الىپ پلانەتالار ەركىن سىيىپ كەتە الاتىنداي كەڭىستىكتى قامتيتىن, اينالاسىنداعىلاردىڭ ءبارىن جالماپ جۇتىپ الاتىن ءبىر عاجاپ دۇنيە. ونىڭ ماڭايىنا جاقىنداعاندا, جارىق جىلدامدىعىنىڭ ءوزى باياۋلاپ, ۋاقىت توقتاپ قالادى دەسەدى. وسى «قارا قۇردىمنىڭ» بار ەكەندىگىنە نەمەسە جوق ەكەندىگىنە ءالى كۇنگە دەيىن عالىمدار تالاس قىلىپ جاتادى.
05 مامىر, 2017
كوكىرەگى وياۋ كورەرمەن تۇشىمدى تەلەحابار كورگىسى كەلەدى
ەل-جۇرتتىڭ اراسىندا ءجيى بولامىز. اڭگىمەلەرى مەن وكپە-نازدارىنا قۇلاق تۇرەسىڭ. ولاردىڭ وي-پىكىرلەرىمەن مىندەتتى تۇردە ساناسۋ كەرەك. «قازىر جۇرت, اسىرەسە جاستار وتاندىق تەلەارنالاردىڭ حابارلارىن كورە بەرمەيدى. ويتكەنى, ولاردى قىزىقتىراتىنداي, تارتاتىنداي حابارلار جوق. ۇلتتىق يدەولوگياعا تەلەارنالار لايىقتى نازار اۋدارىپ وتىرعان جوق. تاعىلىمدىق, تاربيەلىك ءمانى جوق حابارلار وتە كوپ. سوندا مۇنى ەشكىم قاداعالاماي ما؟». مۇنداي سىن-ءپىكىرلەر نەگىزسىز ەمەس.
04 مامىر, 2017
سىرتقى جانە ىشكى ساياسات ونەگەسى
بۇگىندە قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋ الەمدەگى ماڭىزدى ماسەلە. شىنىندا دا, الەمدەگى قازىرگى احۋال كوپتەگەن حالىقارالىق ماسەلەلەردىڭ شيەلەنىسۋى, تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىككە جاڭا قاتەرلەردىڭ پايدا بولۋىمەن سيپاتتالادى. مۇنداي جاعدايلاردى شەشۋ ءۇشىن مەملەكەتتەر ءوزارا بىرلەسكەن ءىس-قيمىلدار جۇرگىزۋى قاجەت.
04 مامىر, 2017
مەن بەتپاقدالا سارىارقاعا ۇلاسقان وڭىردە, جاڭاارقا اۋدانىنىڭ ايشىراق دەگەن جەرىندە تۋىپ-ءوستىم. بالا كەزىمىزدە ءساۋىر ورتالاعاندا شۋدان كوشكەن قالىڭ كيىك بەتپاقتى كەسىپ ءوتىپ, تاسقورالى, ايداھارلى, وعىزتاۋ, ساڭعىرۋ, قابانتاۋ اتالاتىن دالا تاۋلارى قاراۋىلداعان ۇلان جازىققا قۇيىلاتىن.
03 مامىر, 2017
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا عىلىمدى دامىتۋدىڭ سارا جولى تاعى دا ناقتى كورسەتىلدى. ياعني, ەكونوميكانىڭ وركەندەۋى ءۇشىن ونىڭ عىلىمي نەگىزدەمەسى بولۋى كەرەكتىگى باسا ايتىلدى. وسى ورايدا, ءوز تاراپىمىزدان التى ۇسىنىس ايتىپ كورسەك...
03 مامىر, 2017
پەرزەنت تۋعان توپىراعىندا تۇلەيدى
قۇدىرەتى كۇشتى تىلسىمنىڭ بەيمالىم سىرى كوپ-اق. قۇداي-اۋ, ادام بالاسى ءۇشىن تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەن اسقان ىستىق سەزىم بولا ما, ءتايىرى؟ «كوك تورعىنداي كوكتەمدە, ساعىم قۋعان اۋىلىڭنان» قىمبات دۇنيەدە نە بار, شىركىن؟
02 مامىر, 2017
كۇيزەلىس – كۇي كەتىرەتىن دەرت
«اش بالا توق بالامەن وينامايدى, توق بالا اش بولام دەپ ويلامايدى», دەيدى حالىق ءتامسىلى. الايدا, بۇل جەردە ءبىز ءسىز ويلاعانداي اشتىق تۋرالى ايتقالى وتىرعان جوقپىز. اڭگىمە باسقا. اڭگىمە وسى ناقىلدىڭ ماعىناسىندا.
02 مامىر, 2017
ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن الەمدىك دەڭگەيدەگى ايتۋلى شارالاردىڭ ءبىرى – ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ دە جالاۋى جەلبىرەمەك. ياعني, باس قالا ەل ايناسى بولسا, جول-كولىك ينفراقۇرىلىمى ونىڭ بەدەلىن ارتتىراتىن برەندى بولىپ تابىلادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلوردانى ودان ءارى وركەندەتۋ ماسەلەسىندە قالانىڭ بازالىق ينفراقۇرىلىمىن, ونىڭ ىشىندە قالا جولدارى مەن جول ايرىقتارىن بارىنشا دامىتۋعا ۇنەمى باسىمدىق بەرىپ كەلە جاتقاندىعى دا سوندىقتان.
28 ءساۋىر, 2017
«قازىر ەلىمىزدەگى دونور جەتىسپەۋشىلىگى وتە وتكىر ماسەلە. بۇگىندە الماستىرىلعان ورگاننىڭ 90 پايىزى ءتىرى دونورلاردان الىنادى. ەگەر بۇلاي كەتە بەرسە, ەندى ءبىر 20 جىلدا ءبىر ءبۇيرەكتى ۇلت اتانۋ قاۋپى بارلىعىن جاسىرۋعا بولمايدى. ودان شىعۋدىڭ جولى قانداي؟
28 ءساۋىر, 2017
كورمەنىڭ كورىگىن سپورت قىزدىرادى
اعىمداعى جىلدىڭ 10 ماۋسىمىندا استانادا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى كەلۋشىلەرگە ايقارا ەسىك اشادى. كۇللى الەم كوز تىككەن كورمەنىڭ وتەتىن مەرزىمى جاقىنداعان سايىن بويدى تولقىنىس سەزىمىنىڭ بيلەيتىنى تۇسىنىكتى جايت. ءيا, «قوناق از وتىرىپ, كوپ سىنايدى». الەمنىڭ ءار قيىرىنان اعىلعان مەيمانداردىڭ الدىندا جايىلىپ جاستىق, ءيىلىپ توسەك بولۋ ءوز الدىنا, قولداعى باردى كورسەتە ءبىلۋدىڭ ءوزى ونەر ءھام زور مىندەت.
27 ءساۋىر, 2017
ەتنوستار مۇددەسى بارىنشا قورعالعان ەل
قازاقستان زاماناۋي ومىرگە, حالىقارالىق قوعامداستىققا سەنىمدى تۇردە كىرىگىپ وتىر. ءبىز ەلىمىزدىڭ ءيميدجىن كوتەرە وتىرىپ, ينۆەستيتسيالىق جانە ەكسپورتتىق الەۋەتىمىزدى, ەكونوميكامىزدى قارقىندى دامىتۋعا باسا نازار اۋدارىپ كەلەمىز. وسى ساياساتتىڭ ارقاسىندا قازاقستان الەم مويىنداعان ەلگە اينالدى.
27 ءساۋىر, 2017
انا قۇرساعىنداعى شارانانىڭ 18 كۇندە جۇرەگى سوعىپ, 8 اپتادا اينالاسىنداعى ءتىرشىلىكتى سەزە باستايدى ەكەن. ال 12 اپتادا ساۋساعىن سورىپ, باسىن قيمىلداتادى. مىنە, سول كەۋدەسىنە جان ءبىتىپ, ادام كەيپىنە كەلگەن شاقالاق وزىنە كەلە جاتقان قاۋىپتى, جاسالاتىن قياناتتى سەزگەندە جيىرىلىپ قارسىلىق كورسەتەتىن كورىنەدى. دەمەك, ايەل اعزاسىندا ءجۇرىپ جاتقان تابيعي قالىپتى كۇشپەن بۇزىپ, بالانى جاساندى جولمەن الدىرتىپ تاستاۋ ايەل ءۇشىن قۇداي الدىندا كۇنا, ادام الدىندا قىلمىس دەسە دە بولعانداي. ويتكەنى, يسلام دىنىندە كىسى ءولتىرۋ ەڭ اۋىر كۇنا بولىپ ەسەپتەلەدى. ال انا قۇرساعىنداعى كەۋدەسىندە جانى بار شارانانى كەسىپ, بولشەكتەپ الىپ تاستاۋ اۋىر كۇناعا جاتپاي ما؟..
26 ءساۋىر, 2017
ۇلتتاردى ۇيىستىرۋدىڭ ۇتىمدى ۇلگىسى
1995 جىلعى 1 ناۋرىزدا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. ءسويتىپ, پرەزيدەنت جانىنان باستى مىندەتى مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى اراسىنداعى ارىپتەستىك نەگىزىندە ەتنوستار مۇددەلەرىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ءتيىمدى ەتنوسارالىق ءىس-قيمىل جۇرگىزۋ, ءبىرتۇتاس ساياسي, قۇقىقتىق, مادەني ورتا قالىپتاستىرۋ بولىپ بەلگىلەنگەن جاڭا كونسۋلتاتيۆتى-كەڭەسشى ورگان قۇرىلدى.
26 ءساۋىر, 2017
عاسىرعا بەرگىسىز وسى 25 جىلدىڭ ىشىندە ءبىز سانامىزداعى «سارىسۋلاردان» ارىلىپ, ەڭسەمىزدى تىكتەدىك, ەلدىگىمىزدىڭ ىرگەسىن بەكىتتىك. وتارلىق ساياسات قۇردىمعا جىبەرگىسى كەلگەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزبەن قاۋىشتىق. ءدىنىمىز بەن ءدىلىمىز قايتا جاڭعىردى. تاعدىر جازۋىمەن ءتۇرلى كەزەڭدەردە كيەلى قازاق جەرىنە كەلىپ تۇراقتاعان ۇلىستاردىڭ ىنتىماق-ءبىرلىگى نىعايىپ, ءبىرتۇتاس حالىق رەتىندە قالىپتاسۋعا بەت الدى. ونىڭ بۇگىنگى ايقىن كورىنىسى – ەلباسىنىڭ ماڭگىلىك ەل يدەياسىنىڭ قازاقستان قوعامى تاراپىنان دۇرىس قابىلدانۋى جانە وسى مۇرات جولىندا ۇيىسا باستاۋى.
25 ءساۋىر, 2017
«قازاعىمنىڭ كوپ تاريحى كوكشەدە, قالانىپ تۇر وقجەتپەستەي تەكشەگە»... وسىدان ءبىراز جىلدار بۇرىنعى ءبىر ولەڭىمىزدە وسىلاي دەپپىز. شىن مانىندە دە كوكشەتاۋ حالقىمىزدىڭ كەنەن تاريحى قاتپارلانعان قاسيەتتى جەرلەرىنىڭ قاتارىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىنىنا ءسوز بار ما؟
25 ءساۋىر, 2017
وتكەن 25 جىلدىڭ ىشىندە دامىعان ەلدەردىڭ ۇلگىسىندە تەحنولوگيالىق ترانسفەرتتى جۇزەگە اسىردىق. الىس-جاقىن مەملەكەتتەرمەن ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستاردى رەتتەدىك. وسى ۇدەرىستەردى قورىتىندىلاعان عىلىمي ورتالىقتار قازاقستاندا ەكونوميكانى نارىققا كوشىرۋ ءۇردىسى اياقتالدى دەپ وتىر. ياعني, ەندىگى كەزەكتە الەۋمەتتىك-رۋحاني, ادامي-شىعارماشىلىق مۇراتتاردى سول ەكونوميكا ارقىلى باياندى ەتۋدى شۇعىل قولعا الۋ كەرەك.
24 ءساۋىر, 2017
