وتكەننىڭ قاسىرەتى جۇرەكتەن وشپەسى انىق. ازاتتىق ءۇشىن ارپالىسقا تۇسكەن ۇلى تۇلعالاردىڭ ەرلىگى ۇرپاق جادىنان الىستامايدى. وعان دالەل, ۇلتتىق مۋزەيدە وتكەن «ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى جانە ولاردىڭ مۋزەيلىك قۇندىلىقتارى» اتتى ونلاين-دوڭگەلەك ۇستەل ءماسليحاتى.
ءىس-شارانىڭ ماقساتى – پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىندا كورسەتىلگەن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا, حح عاسىردىڭ 1-ءشى جارتىسىنداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ, ولاردىڭ ەلىمىزدىڭ ءار قالاسىنداعى مۋزەيلەردە ساقتالعان قۇندى زاتتارىن ناسيحاتتاۋعا اتسالىسۋ.
قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ 20-دان استام مۋزەيىندە ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ جەكە زاتتارى ساقتالىنعاندىعى بەلگىلى. ولاردىڭ قاتارىندا الماتى وبلىسىنىڭ جاڭالىق ەلدى مەكەنىندەگى «ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى» مۋزەيىن, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «س.سەيفۋللين مۋزەيىن», شىمكەنت قالاسىنداعى «ساياسي قۋعىن-سۇرگىن مۋزەيىن», «م.تىنىشپاەۆ اتىنداعى الماتى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىن», جامبىل وبلىسىنداعى «ت.رىسقۇلوۆ اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىن», سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى «م.جۇماباەۆتىڭ مۋزەيىن», قوستاناي وبلىسىنداعى «ا.بايتۇرسىنوۆ پەن م.دۋلاتوۆتىڭ ادەبي مۋزەيىن» جانە ت.ب. اتاۋعا بولادى.
دوڭگەلەك ۇستەل جۇمىسىنا تاريحشى مامبەت قويگەلديەۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «قازاقستاننىڭ جاڭا جانە قازىرگى تاريحى» كافەدرانىڭ پروفەسسورى عاريفوللا انەس, «ارىس» قورىنىڭ پرەزيدەنتى ەرلان سايلاۋباي, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى «ەل تاريحى» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى گۇلميرات سەرىكباەۆا قاتىسىپ, الاش ارىستارى جونىندە ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.
ماسەلەن, عاريفوللا انەس قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن تۇگەندەۋ, ولاردىڭ ناقتى سانىن انىقتاۋ ماقساتىندا ارنايى ونلاين-پورتال اشۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق جيىنعا قاتىسۋشىلار, رەسەي, وزبەكستان جانە ت.ب. ەلدەردە ساقتالعان الاش قايراتكەرلەرىنىڭ جەكە زاتتارىن ەلگە قايتارۋ, نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنە قاراستى «ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە توتاليتاريزم قۇرباندارىنىڭ «الجير» مەموريالدى-مۋزەيى كەشەنىنە» رەسپۋبليكالىق مارتەبە بەرۋ جونىندە ۇسىنىس ايتىلدى.
جيىن سوڭىندا ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورىنىڭ عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى نازگۇل كادريمبەتوۆا, الداعى ۋاقىتتا ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەستە قالدىرۋ ماقساتىندا «قازاقستان مۋزەيلەرى قورلارىنداعى قازاق حالقىنىڭ تانىمال تۇلعالارىنىڭ بىرەگەي زاتتارى» كاتالوگىن شىعارۋ, «قازاقتىڭ تانىمال تاريحي تۇلعالارىنىڭ جادىگەرلەرى» كورمەسىن وڭىرلىك مۋزەيلەرمەن بىرلەسە ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانۋدا ەكەنىن جەتكىزدى.
ايتا كەتەيىك, ونلاين-دوڭگەلەك ۇستەل ZOOM بەينەكونفەرەنتسيا بايلانىسى ارقىلى وتكىزىلدى.