• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
تانىم 31 شىلدە, 2020

قۇرمانعازى اقاشەۆ. «ول جاساعان تاريح»

980 رەت
كورسەتىلدى

ۇلاعاتتى جىلداردىڭ ءىزى مەن دالا توسىندەگى ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن شەبەر قيۋلاستىرعان سۋرەتشى قۇرمانعازى اقاشەۆ تاريحي تاقىرىپقا ءجيى قالام تارتادى. ەن دالانى ەركىن جايلاعان دالا پەرزەنتىنىڭ ءان-كۇيى مەن سالتاناتى جاراسقان ويىن-ساۋىعى سۋرەتشى قىلقالامىندا ءتۇرلى-ءتۇستى رەڭمەن لەزدە جاراسىم تاۋىپ, كورەرمەن كوڭىلىنە قانات بىتىرەدى. رەاليزمنەن باستاپ, اكادەميالىق كەسكىندەمە ادىستەرىن تەڭ مەڭگەرگەن سۋرەتشىنىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا قوزعالىسقا ەرەكشە جان بىتىرەر شەبەرلىگى الدىمەن ايتىلسا كەرەك-ءتى.

قازاق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ جار­قىن قۇبىلىسى بولعان قاس­تەەۆتى بالا جاسىنان قاستەر­لەپ وسكەن ول تۋعان ەلى مەن وس­كەن جەرىن پەرزەنتتىك ماحاببات­پەن جىرلايدى. ەلىمىزدىڭ تاريحي دامۋ جولىنداعى سان-سا­لالى وزگەرىستەرگە سۋرەتكەر زەر­دەسىمەن كوز سالىپ, وتكەن مەن بۇگىندى بەدەرلەگەن كوركەم شە­جىرە ىسپەتتى تالاي تۋىندىنى ومىرگە اكەلدى. قۇرمانعازى اقا­شەۆتىڭ كەيىنگى جازىلعان جۇ­مىستارىنىڭ قاتارىنداعى شوق­تىعى بيىك تۋىندىسىنىڭ ءبىرى «ول جاساعان تاريح» كارتيناسى. مۇندا ەل استاناسىن الماتىدان اقمولاعا كوشىرۋ تۋرالى باتىل دا بىرەگەي شەشىمنىڭ ەل بىرلىگى مەن دامۋىنىڭ سيمۆولىنا اي­نالعانىن كورسەتەتىن تاريحي ءسات كورىنىس تاپقان. تۇڭعىش پرە­زي­دەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن استانانىڭ العاشقى باس جوس­پارىن جاساعان ساۋلەتشى كيسە كۋروكاۆا ەۋرازيانىڭ جۇرەگىنە اينالار ارمان قالانىڭ كەلەشەك كەلبەتىن باعامداپ, سارى جازىق اتىراپتى قيال كوكجيەگىندە ۇش­تاستىرا اڭگىمەلەسىپ كەلەدى. ءيا, سۋرەتشى وسىناۋ تاعدىرلى دا تا­عىلىمدى ءساتتى جەتكىزۋ جايىن كوپ ويلاندى. ۇلكەن كەنەپتەگى سوڭعى شەشىمگە توقتاماستان بۇ­رىن, ونداعان ۇلگىنى سىزىپ, تاس­تاي بەردى. بەلگىلى ونەرتانۋشى گالينا پوۆالياشكو قۇرمانعازى اقاشەۆتىڭ تاريحي كەڭ اۋقىمدى تۋىن­دىلارىمەن تانىلىپ, تا­قىرىپ سىرىن تەرەڭ مەڭگەرگەن ونەر يەسى ەكەنىن ايتادى.

– سۋرەتشى ءۇشىن تاريحي وقي­عالاردى ءتۇسىرۋ, ءتۇرلى بەينەلەر مەن ءداۋىر رۋحىن جەتكىزۋ وتە ما­ڭىزدى. قۇرمانعازى اقاشەۆ  ءوزى­نىڭ كاسىبي شەبەرلىگىمەن جانە سيۋجەتتىك بەينەسىنىڭ تەرەڭ­دىگىمەن تانىمال. وتە قاراپايىم كورىنەتىن كومپوزيتسيادا وي, جىگەر, ارمانداۋ, جەڭىسكە جەتۋ رۋحى ەرەكشە كوركەم جەتكىزىلگەن. كور­كەم كونتسەپتسياعا سايكەس كە­لە­تىن كولوريستيكالىق شەشىم بار. كوپتەگەن نازىك ءتۇستى نيۋانس­­­تارعا قانىق تۇستەر تابيعي ۇي­لەسە كەتكەن. بۇگىندە قالا بار­­لىق قازاقستاندىقتىڭ ماق­تا­نىشىنا اينالدى, تاۋەل­سىزدىك پەن بولاشاقتىڭ نىشانى ىسپەتتى. ال قۇرمانعازى اقاشەۆتىڭ كەرەمەت ەڭبەگى وسى ءبىر جۇزەگە اسقان ارماننىڭ كوركەم دالەلى ەمەس پە؟! سۋرەتشى ءتۇرلى جانرداعى كارتينالار جازدى, ولار وتىز جىل بويى كورەرمەندەردىڭ, ونەر­تانۋشىلاردىڭ جانە ارىپتەس­تەرىنىڭ نازارىن اۋدارىپ كەلدى, – دەيدى گالينا پوۆالياشكو.

زەڭگىر اسپان, كۇزدىڭ قوڭىرقاي تارتقان جاۋىندى جىلى كۇنى توڭىرەككە تىنىشتىق سىيلاپ, ماڭايدان جاڭبىردىڭ, سىزدىڭ ءيىسى اڭقيتىنداي. ال ەندى باستال­عان قۇرىلىستىڭ الىستان تالىپ جەتكەن دىبىسى بىرتە-بىرتە كۇ­شەيە كەلىپ, سان الۋان بوياۋمەن تۇتاستىق تاپقان. حالىق تاريحىنا بايىپتى, زەرتتەي قاراعان سۋرەتشى شىعارماشىلىعىنا قاشاندا كەڭدىك پەن تەرەڭدىك ءتان. «اڭگىمە», «جايلاۋدا», «كە­ر­ۋە­ن», «كوش», «سارجايلاۋ» كارتي­نالارى سونى دالەلدەيدى.

– تاقىرىپتىق جۇمىسپەن وقۋدى بىتىرگەن سوڭ اينالىسا باس­­تادىم. ەڭ العاشقى جۇ­مى­­سىم «اڭگىمە» دەپ اتالادى. ابستراكتسيا, يا بولماسا سيۋر­­رەا­­ليستىك جۇمىس بولسىن, ونىڭ وزەگىندە يدەيا جاتۋ كەرەك. ناتۋ­رامەن جۇمىس ىستەگەننەن كەيىن ادام جاتتىعادى. قازىر كەز كەلگەن تاقىرىپتى بىردەن باستاپ, بىردەن اياقتايمىن, – دەيدى سۋرەتشى باسپاسوزگە بەرگەن سۇحباتىندا. حال­قىمىزدىڭ سەنىمى مەن تاعدىر-تالايىنىڭ نىشانىنا اينالعان استانا تاريحى جونىنەن سىر شەرتەر تۋىندىلار از جازىلعان جوق. «ول جاساعان تاريح» كارتيناسى كوز الدىمىزدا وزگەرىپ, بوي كو­تەرگەن, كوركەيگەن استانانىڭ قۋا­نىشىنا سۇيىنگەن, سۇيسىنگەن حالىق تولقىنىسىن بەرە بىلۋىمەن قۇندى.

قۇرمانعازى اقاشەۆ – سۋرەت­شىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى. 1964 جىلى الماتى وبلىسى قاپال اۋدا­نىندا دۇنيەگە كەلگەن. اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك پەدا­گوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىن تامام­داعان. 1992 جىلدان باستاپ كوپتەگەن حالىقارالىق بايقاۋلار مەن سيمپوزيۋمدارعا قاتىسىپ كەلەدى. 2007 جىلى تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىندا, 2009 جىلى ءا.قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك مۋ­زەيدە, 2010 جىلى استانا قالا­سىندا جەكە كورمەلەرى ۇيىم­داستىرىلدى. قازىرگى تاڭدا اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەدا­گوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى كور­كەمسۋرەت فاكۋلتەتىنىڭ وقىتۋ­شىسى بولىپ قىزمەت ەتەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار