ەلىمىزدەگى ماي سالاسىنىڭ ەكسپورتتىق كىرىسى ءتورت جىلدا ءتورت ەسەگە ءوسىپ, 963 ملن اقش دوللارىنا جەتتى. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين استانادا وتكەن «Fوس 2026: Fats and Oils Conference» V حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىنىڭ اشىلۋىندا ايتتى. قازاقستان الەمدەگى كۇنباعىس مايىن ەكسپورتتايتىن ەڭ ءىرى 8 ەلدىڭ قاتارىنا كىرەدى. ماي يندۋسترياسىنداعى ماردىمدى ناتيجەلەر دە جەتەرلىك. بىلتىردىڭ وزىندە بۇل سالا 963 ملن دوللار كولەمىندە ۆاليۋتالىق ءتۇسىمدى قامتاماسىز ەتتى. سالا ماماندارى الداعى ۋاقىتتا الەمدىك توپ-3 ەكسپورتتاۋشىنىڭ قاتارىنا كىرۋدى ماقسات ەتىپ وتىر.
قازاقستاننىڭ مايلى داقىلداردى قايتا وڭدەۋشىلەردىڭ ۇلتتىق قاۋىمداستىعى (مدقوۇق) ۇيىمداستىرعان «FOC 2026: Fats and Oils Conference» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىندا ماي وڭدەۋ سالاسىنداعى تىڭ سەرپىلىستەر مەن بولاشاق پەرسپەكتيۆالار ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاندى. ءىس-شارا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى, ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى جانە «QazTrade» ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعى» اق-نىڭ قولداۋىمەن ءوتتى.
كونفەرەنتسياعا 330-دان استام دەلەگات قاتىستى. ولاردىڭ قاتارىندا 50-دەن استام وتاندىق ماي وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ باسشىلارى, سالالىق مينيسترلىكتەردىڭ, قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ, اگروحولدينگتەردىڭ وكىلدەرى, ماي ونىمدەرىن يمپورتتاۋشىلار, مايلى داقىلداردى ساقتاۋ مەنجانە وڭدەۋ جابدىقتارىن جەتكىزۋشىلەر, لوگيستيكالىق كومپانيالار مەن تالداۋ اگەنتتىكتەرى بار.
كونفەرەنتسيانى اشقان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعاريننىڭ سوزىنشە, كەيىنگى جىلدارى ماي ونىمدەرى سالاسى اگرارلىق سەكتوردىڭ ءبىر سەگمەنتىنەن ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدى باعىتىنا دەيىنگى جولدان ءوتتى. ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى دامىتۋ ءارى جوعارى قوسىلعان قۇنى بار وندىرىستەردى قالىپتاستىرۋ تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا, ماي ونىمدەرى سالاسى وسىنداي تابىستى ترانسفورماتسيانىڭ جارقىن ۇلگىسى بولا الادى.
«تەك كەيىنگى ءتورت جىلدا وتاندىق ماي ونىمدەرى ەكسپورتىنىڭ ۆاليۋتالىق ءتۇسىمى ءتورت ەسە ءوسىپ, 240 ملن دوللاردان 963 ملن دوللارعا جەتتى. ءوندىرىس كولەمى رەكوردتىق 1,57 ميلليون تونناعا جەتسە, سالانىڭ وڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ەكسپورتىنداعى ۇلەسى 27 پايىزدى قۇرادى. بۇل – وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋ, وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ باعىتىنداعى دايەكتى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ناتيجەسى», دەدى ۆيتسە-پرەمەر.
وڭدەۋ سالاسىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى دا دامىپ كەلەدى. مايلى داقىلداردىڭ ەگىس القاپتارى كەڭەيىپ, فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتاردىڭ تابىستىلىعى ارتتى. جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلىپ, كولىك جانە ەكسپورتتىق ينفراقۇرىلىم جەتىلدىرىلىپ جاتىر.
ەلىمىز بۇگىندە كۇنباعىس مايىن ەكسپورتتاۋ جاعىنان الەمدە التىنشى ورىندا تۇر ءارى قىتاي نارىعىنا اتالعان ءونىمدى جەتكىزۋشى ەكىنشى ەل سانالادى. سونىمەن قاتار ەلىمىز ەۋروپالىق وداققا كۇنباعىس كۇنجاراسىن جەتكىزەتىن جەتەكشى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا كىرەدى جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ قاجەتتىلىگىن ءىس جۇزىندە تولىق قامتاماسىز ەتىپ وتىر. وتاندىق ماي ونىمدەرى الەمنىڭ 20-دان استام ەلىنىڭ نارىعىندا ساتىلادى. نەگىزگى يمپورتتاۋشىلار قاتارىندا قىتاي, ورتالىق ازيا ەلدەرى جانە ەۋروپالىق وداق مەملەكەتتەرى (لاتۆيا, ەستونيا, گەرمانيا, دانيا, يتاليا, ليتۆا, پولشا, شۆەتسيا), سونداي-اق نورۆەگيا, اۋعانستان مەن يران بار. الايدا قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەر – جاڭا دامۋ كەزەڭىنىڭ باستاۋى عانا.
«باستى مىندەت – ءىرى ەكسپورتتاۋشى مارتەبەسىنەن سالانىڭ جاھاندىق كوشباسشىلارىنىڭ بىرىنە اينالۋ. وسى ماقساتتا 2026–2028 جىلدارعا ارنالعان ماي ونىمدەرى ەكسپورتىن دامىتۋ جونىندەگى جول كارتاسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – سالانىڭ جىل سايىنعى ۆاليۋتالىق ءتۇسىمىن 1,5 ملرد دوللاردان اسىرۋ, ەلدىڭ كۇنباعىس مايىن ەكسپورتتايتىن جەتەكشى مەملەكەتتەر قاتارىنداعى ورنىن نىعايتۋ ءارى الەمدىك توپ-3 كوشباسشى قاتارىنا كىرۋگە نەگىز قالىپتاستىرۋ», دەدى س.جۇمانعارين.
وسى ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن بىرنەشە نەگىزگى باعىتتا جۇمىس جالعاسىن تابادى. ءبىرىنشىسى – جوعارى رەنتابەلدى مايلى داقىلداردىڭ ەگىس القاپتارىن ۇلعايتۋ ءارى زاماناۋي اگروتەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ. ەكىنشىسى – تەرەڭ وڭدەۋگە ءارى جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ونىمدەر وندىرىسىنە ينۆەستيتسيالار تارتۋدى ىنتالاندىرۋ. ءۇشىنشىسى – كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىم مەن حالىقارالىق ساۋدا باعىتتارىن دامىتۋ.
مدقوۇق باسقارما توراعاسى يادىكار يبراگيموۆتىڭ ايتۋىنشا, ماي سەكتورى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ءوسۋى مەن شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتىنىڭ باستى درايۆەرلەرىنىڭ بىرىنە اينالدى. سالانىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا اتقارىلىپ جاتقان شارۋالار از ەمەس. بىلتىر كۇزدە ەل تاريحىندا العاش رەت كۇنباعىس مايى شىعىس قازاقستان وبلىسىنان قىتايدىڭ تسزيانسۋ پروۆينتسياسىنا فلەكسيتانكاداعى 40 فۋتتىق كونتەينەرلەردە جونەلتىلدى. جۇك 12 كۇندە 4 700 شاقىرىمدى ءجۇرىپ ءوتىپ, كونتەينەرلىك تاسىمالداۋدىڭ جوعارى جىلدامدىعىن راستادى. ال بيىل اقتاۋ پورتىندا العاش رەت وسىمدىك مايى كەمەگە تيەپ جونەلتىلگەن. «قتج» ۇك» اق قولداۋىمەن قىتاي باعىتىنا دوستىق-الاشانكوۋ شەكارا وتكەلى ارقىلى استىق تاسىمالداۋعا ارنالعان ۆاگونداردا تۇيىرشەكتەلگەن كۇنباعىس كۇنجاراسىن سىنامالىق جەتكىزۋ باستالدى. سونىمەن قاتار ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق تۇراقتىلىعى ماسەلەسىنە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر.
پانەلدىك سەسسيالار بارىسىندا وزگە دە ساراپشىلار جۇيەلىك سىن-قاتەرلەر, نارىقتاعى ۇردىستەر, اوك پەن ساۋدا دامۋىنداعى جوسپارلانعان وزگەرىستەردى جان-جاقتى تالقىلادى.