حالىقارالىق قارجى ورتالىقتارىنىڭ الەمدىك قاۋىمداستىعى (حقواق) «جاھاندىق قارجى ورتالىقتارى COVID-19 پاندەمياسىنا قارسى كۇرەسۋگە قالاي كومەكتەسە الادى؟» اتتى بايانداماسىن جاريالادى.
ادامزات قازىر تاريحتاعى ەڭ قيىن ساتتەردى باستان وتكەرۋدە. قالاي دەگەندە دە, COVID-19 پاندەمياسى مەن ونىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ شارالارى الەمدىك ەكونوميكا مەن قارجى جۇيەسى تەپە-تەڭدىگىنە ايتارلىقتاي زيان كەلتىرمەك. بار بولعانى بىرنەشە اپتادا عانا ەكونوميكالىق ءوسىم توقتاپ, كەيىن قۇلدىرادى. بۇل ءۇشىن شەكارا جوق جانە ەكونوميكالىق شارالار وقشاۋلانا المايدى. وسىنداي جاھاندىق دەڭگەيدەگى داعدارىسقا الەم دايىن بولعاندا قازىر جاعداي باسقاشا بولار ما ەدى؟
حالىقارالىق قارجى ورتالىقتارىنىڭ الەمدىك قاۋىمداستىعى (حقواق) ءتورت قۇرلىقتىڭ ەڭ ۇزدىك قارجى ورتالىقتارىنىڭ جاھاندىق قاۋىمداستىعى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, قازىر شەكارانى ۇمىتىپ, باسەكەنى بىلاي قويىپ, ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرىپ, ۇزدىك تاجىريبەلەرىمىزبەن الماساتىن ۋاقىت. جاھاندىق قيىندىقتار جاھاندىق شەشىمدى قاجەت ەتەدى دەپ ويلايمىز.
قاۋىمداستىق مۇشەسى ماينداعى فرانكفۋرت قارجى ورتالىعىمەن بىرگە حقواق «جاھاندىق قارجى ورتالىقتارى COVID-19 پاندەمياسىنا قارسى كۇرەسۋگە قالاي كومەكتەسە الادى؟» اتتى باياندامانى جاريالادى. وندا وتكەننەن الىنعان ساباق پەن قاۋىمداستىق مۇشەلەرىنىڭ قازىر قولعا الىپ جاتقان شارالارى قامتىلعان.
باياندامادا گونكونگ قارجى قىزمەتتەرىن دامىتۋ كەڭەسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى كريستوفەر حيۋ گونكونگتىڭ 2003 جىلعى SARS داعدارىسىن قالاي تەز جەڭگەنىن جانە ودان قانداي ساباق العانىن ايتادى: «SARS تاجىريبەسى ءبىزدى سOVID-2019 داعدارىسىنا بارىنشا جەدەل ارەكەت ەتۋگە ۇيرەتتى», - دەيدى اتقارۋشى ديرەكتور.
FinCity.Tokyo توراعاسى حيروشي ناكاسو 2011 جىلعى توحوكۋ جەر سىلكىنىسىنەن العان تاجىريبەسىمەن بولىسەدى: «جاپون بانكى داعدارىس تۋىنداعان كەزدە دەرەۋ ارەكەت ەتۋگە ابدەن ۇيرەنگەن», - دەيدى.
باياندامانى مىنا سىلتەمەدەن تەگىن كوشىرىپ الۋعا بولادى.
ارنو دە برەسسون, حقواق ديرەكتورلار كەڭەسىرىڭ توراعاسى, پاريج ەۋروالاڭى باسقارما توراعاسى:
«بىرىنشىدەن, الەمدەگى بارلىق مەملەكەتتەر الاڭداپ وتىر, تيىسىنشە ءبارىمىز ءبىر كەمەدەمىز. بۇل سوعىستا جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن ءبارىمىز بىرىگىپ ارەكەت ەتۋىمىز كەرەك. ەكىنشىدەن, ءبىز ەكونوميكالىق مودەلىمىزدى قايتا قاراپ, ۇزاقمەرزىمدى جوسپارلارىمىز بەن تۇراقتى ەكونوميكاعا باسىمدىق بەرۋىمىز قاجەت. بۇل دەگەنىڭىز قورشاعان ورتا مەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەر. حقواق-نىڭ ماقساتى دا وسىعان جانە ۇزاقمەرزىمدى ارىپتەستىككە قول جەتكىزۋ».
حۋبەرتۋس ۆەت, حقواق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى جانە ماينداعى فرانكفۋرت قارجى ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى:
ء«بىز ءبىر بىرىمىزدەن جانە تاريحتان ساباق الۋىمىز كەرەك. گونكونگ نەمەسە توكيو سەكىلدى قارجى ورتالىقتارى ەرتەرەكتە بولعان وسى سەكىلدى داعدارىسپەن ءوز دەڭگەيىندە كۇرەسە الدى. ءبىز وسى تاجىريبەگە قاراۋىمىز كەرەك. بۇل ءبىزدىڭ وسى باياندامامىزدىڭ نەگىزگى ماقساتى. ءبىز بۇگىنگى كۇننىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرى مەن قولعا الىنىپ جاتقان شارالارىن عانا ايتىپ قويماي, تاريحي تاجىريبەلەرگە دە كوز جۇگىرتەمىز. بۇل ءبىزدىڭ قارجى جۇيەمىزدىڭ دۇرىس شارا قولدانۋى مەن الەمنىڭ داعدارىس جاعدايىندا وڭ شەشىم قابىلداۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى».
ء«بىزدىڭ مۇشەلەرىمىز, الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى قارجى ورتالىقتارى, قازىرگى داعدارىستى ەڭسەرۋ جانە جىلدام ەكونوميكالىق وسىمگە جەتۋ ءۇشىن تىزە قوسىپ جۇمىس ىستەيدى. ءاربىر مۇشەمىزدىڭ وزىنە ءتيىستى جۇمىستى اتقارۋى جاقسىلىقتىڭ نىشانى جانە ارى قاراي ەڭبەكتەنە تۇسۋگە ىنتالاندىرادى», - دەدى حقواق اتقارۋشى ديرەكتورى دوكتور يوحەن بيدەرمان
حالىقارالىق قارجى ورتالىقتارىنىڭ الەمدىك قاۋىمداستىعى (حقواق) بەلگيادا ورنالاسقان حالىقارالىق قاۋىمداستىق. قاۋىمداستىققا ءتورت قۇرلىقتان 16 قارجى ورتالىعى مۇشە. ولار قالا اكىمشىلىكتەرى, قاۋىمداستىقتار جانە وسى سەكىلدى قارجى ورتالىقتارىن دامىتۋشى جانە ىلگەرىلەتۋشى ينستيتۋتتار.
تەحنولوگيانىڭ تەز وزگەرىپ, الەۋمەتتىك وزگەرىستەردىڭ جەدەل بولىپ جاتقان قازىرگى ۋاقىتىندا قارجى ورتالىقتارى ەكونوميكالىق ءوسىم ءۇشىن وتە ماڭىزدى ورىنعا يە. حقواق ماقساتى – ىنتىماقتاستىقتى قامتاماسىز ەتەتىن اشىق بايلانىس قۇرۋ جانە جەكەلەگەن مەملەكەتتەر مەن جاھاندىق ەكونوميكانىڭ ورلەۋى جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءۇشىن حالىقارالىق قارجى ورتالىقتارىنىڭ ماڭىزىن تەرەڭ تۇسىنۋدە ۇزدىك تاجىريبەلەرمەن الماسۋ بولىپ تابىلادى.