استانادا «SARAP» ەكسپەرتتىك كلۋبىنىڭ وتىرىسىندا جاڭا كونستيتۋتسيانى قابىلداۋ جونىندەگى جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم قارساڭىندا عىلىمي-تەحنولوگيالىق ەگەمەندىكتىڭ مەملەكەتتىڭ دەربەستىگى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن نىعايتۋداعى ءرولى تالقىلاندى. نەگىزگى نازار عىلىمي تاسىلدەردى قايتا زەردەلەۋگە, عىلىمدى باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە, قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرىن جاڭعىرتۋعا جانە جاس زەرتتەۋشىلەردى قولداۋعا اۋدارىلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءىس-شارانى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىردى. وتىرىسقا عىلىمي قاۋىمداستىق, زەرتتەۋ ۇيىمدارى جانە جاس عالىمدار بىرلەستىكتەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
«عىلىمي-تەحنولوگيالىق ەگەمەندىك – بۇگىندە دامۋدىڭ ستراتەگيالىق باعىتى عانا ەمەس, مەملەكەتتىلىكتى كونستيتۋتسيالىق تۇرعىدا نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى. ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن ۇزاق مەرزىمدى, ورنىقتى دامۋى عىلىم, ءبىلىم جانە ونەركاسىپ سالالارىندا قابىلداناتىن ينستيتۋتسيونالدىق شەشىمدەردىڭ ساپاسىنا تىكەلەي بايلانىستى», دەدى قازاقستان قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى قوعامدىق پروتسەستەردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى ريززات تاسىم.
وتاندىق تاريحتىڭ جەكەلەگەن اسپەكتىلەرى جونىندە قالىپتاسقان تۇسىنىكتەردى قايتا قاراۋ قاجەت. جوشى ۇلىسىن زەرتتەۋ عىلىمي ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى جاقسىلىق ءسابيتوۆ وسىلاي دەيدى. سونداي-اق ول بالامالى دەرەككوزدەر مەن شەتەلدىك زەرتتەۋلەردى تارتۋ ارقىلى يستوريوگرافيالىق بازانى كەڭەيتۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. عىلىمي ساراپتاماداعى سۋبەكتيۆتىلىك ماسەلەسىن دە كوتەرىپ, ادامي فاكتوردىڭ ىقپالىن ازايتۋ ماقساتىندا جوبالاردى ىرىكتەۋ مەن باعالاۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان الگوريتمىن ەنگىزۋدى ۇسىندى.
ال ەۋرازيالىق حالىقارالىق زەرتتەۋلەر قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى سۆەتلانا كوجيروۆا قازاقستان عىلىمىنىڭ ستراتەگيالىق الەۋەتىنە توقتالدى. ول ءوز بايانداماسىندا قازاقستان تۋرالى شەتەلدىك عىلىمي جاريالانىمدارعا شولۋ جاساپ, وندا ەلىمىزدىڭ يادرولىق عىلىم, ستراتەگيالىق ماڭىزى بار پايدالى قازبالار (كريتيكالىق مينەرالدار), اگرارلىق زەرتتەۋلەر جانە تسيفرلىق شەشىمدەردى دامىتۋ سالالارىنداعى بەرىك ءارى باسەكەگە قابىلەتتى پوزيتسياسى كەڭىنەن اتاپ وتىلەتىنىن جەتكىزدى.
«Young Researchers Alliance» قب توراعاسى ءاسيا ەرمۇحامبەتوۆا عىلىمي قىزمەتتىڭ كادرلىق ولشەمىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ول زەرتتەۋلەردىڭ ۇزاق مەرزىمدى سيپاتىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, كوپ جاعدايدا جوبالار كەمىندە 3 جىلعا ەسەپتەلەتىنىن ايتتى.
«وسىعان بايلانىستى زەرتتەۋ ۇجىمدارىنىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قولدانىستاعى رەتتەۋشى جانە كونكۋرستىق تەتىكتەردى قايتا قاراۋ قاجەت. سونداي-اق جاس عالىمداردىڭ مانساپتىق تراەكتورياسىنىڭ ايقىن بولماۋى مەن ەڭبەك جاعدايلارىنىڭ تۇراقسىزدىعى ماسەلەسى قوزعالدى. ساراپشى «بۇل فاكتورلار 30 جاسقا دەيىنگى مامانداردىڭ عىلىم سالاسىنا كەلۋ قارقىنىن ەداۋىر تەجەپ وتىر», دەدى ول.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جاس عالىمدار كلۋبىنىڭ توراعاسى ەلميرا وتار عىلىمدى باسقارۋدىڭ نورماتيۆتىك ارحيتەكتۋراسى قالىپتاسقانىمەن, پراكتيكالىق تيىمدىلىگى راسىمدىك جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق ولقىلىقتارعا بايلانىستى شەكتەۋلى بولىپ وتىرعانىن ايتتى.
ەلىمىزدىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دوكتورانتتارى دا عىلىم سالاسىن دامىتۋعا قاتىستى بىرقاتار ۇسىنىسىن ورتاعا سالىپ, ونىڭ كونستيتۋتسيالىق مارتەبەسىن نىعايتۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ۇسىنىستار قاتارىندا ساراپتاما راسىمدەرىن اۆتوماتتاندىرۋ, عىلىمي ناتيجەلەردى باعالاۋ كريتەريلەرىن زەرتتەۋ باعىتتارىنا قاراي سارالاۋ, سونداي-اق زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن كاسىبي دامۋدىڭ اشىق ءارى تۇسىنىكتى مودەلدەرىن قالىپتاستىرۋ شارالارى ايتىلدى.
پىكىرتالاس اياعىندا قاتىسۋشىلار عىلىمي-گۋمانيتارلىق جانە عىلىمي-تەحنولوگيالىق ەگەمەندىكتى نىعايتۋ كەشەندى ءتاسىلدى تالاپ ەتەدى دەگەن ورامعا كەلدى.