اقش-تىڭ ەنەرگەتيكالىق كومپانيالارى مۇناي ۇڭعىمالارىن جاۋىپ, ءوندىرىس كولەمىن قىسقارتادى.
پرەزيدەنت ترامپ وسى اپتانىڭ سوڭىندا اقش-تىڭ نەگىزگى وندىرۋشىلەرىمەن كەلىسە وتىرىپ مۇناي ءوندىرىسىن قىسقارتاتىنىن ايتتى. الايدا پرەزيدەنتتىڭ ارالاسۋىنسىز-اق اۋىر ەكونوميكالىق جاعدايعا بايلانىستى امەريكاندىق مۇنايشىلار كومپانيالارىن ءوز ەرىكتەرىمەن جابۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر. مۇنايعا دەگەن سۇرانىستىڭ كۇرت تومەندەۋىنە بايلانىستى «Texland Petroleum» كومپانياسى 1211 مۇناي ۇڭعىماسىن جاۋىپ, مامىر ايىنا دەيىن ءوندىرىستى توقتاتا تۇراتىن بولدى.
دونالد ترامپتىڭ ساۋد ارابياسى مەن رەسەي اراسىنداعى كەلىسىمىنە قاراماستان, امەريكانىڭ نەگىزگى مۇناي ماركاسى West Texas Intermediate باعاسىنىڭ 1 باررەلى 1,5% - عا, ياعني, 22,41 دوللارعا دەيىن تومەندەدى. جالپى ءبىر جىل ىشىندە اقش-تا مۇناي باعاسى 63% -عا تومەندەپ, مۇناي باررەلى 10 دوللاردان تومەن بولدى.
سونداي-اق ناۋرىز ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ «Exxon Mobil», «Royal Dutch Shell», «Devon Energy», «Cenovus Energy» سياقتى مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالار شىعىنداردىڭ جالپى سوماسى 50 ملرد دوللارعا جۋىق قىسقارعانىن جاريالادى.
«Baker Hughes» مۇناي-گاز سەرۆيستىك كومپانياسىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, اقش-تا جۇمىس ىستەپ تۇرعان بۇرعىلاۋ قوندىرعىلارىنىڭ سانى وتكەن ايدا 800-دەن 600 بىرلىككە دەيىن ازايدى. كانادادا وسىنداي كوكتەمگى جىلىنۋ ۋاقىتىندا ۇنەمى بۇرعىلاۋ قوندىرعىلارىنىڭ سانى قىسقارا تۇسەدى. قازىر مۇنداعى مۇناي كەن ورىندارىندا 35 بۇرعىلاۋ قوندىرعىسى جۇمىس ىستەيدى. بۇل «Baker Hughes» ساراپشىلارىنىڭ دەرەگىنشە وسى كۇنگە دەيىنگى قولدانىستاعى قوندىرعىلاردىڭ ەڭ از سانى بولىپ وتىر. دۇيسەنبىدە اتالعان كومپانيا قايتا قۇرىلىمداۋ جوسپارىن بەكىتۋ تۋرالى مالىمدەدى. وندا ءبىرىنشى توقساندا ءونىم پايداسىن 1,5 ملرد دوللارعا دەيىن قىسقارتاتىنى ايتىلعان. كومپانيا سونداي-اق ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەۋىنەن ءونىم پايداسىنىڭ 15 ملرد دوللارعا قىسقارعانىن مالىمدەدى.
سونداي-اق كانادالىق وندىرۋشىلەر 325 مىڭ باررەلگە جۋىق تاۋلىكتىك ءوندىرۋدى قىسقارتتى. «Rystad Energy» كونسالتينگتىك فيرماسىنا سايكەس, ول شامامەن 1 ملن باررەلگە نەمەسە شامامەن 25% -عا دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن.
ەنەرگەتيكالىق اقپارات باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس, ناۋرىز ايىنداعى كورسەتكىشتەر بويىنشا اقش-تا مۇناي ءوندىرىسى شامامەن 5% -عا قىسقاردى. ساراپشىلار مۇناي ونىمدەرىن تۇتىنۋ كۇنىنە 20 ملن باررەلگە دەيىن تومەندەيدى دەپ بولجاۋدا. بۇل الەمدىك سۇرانىستىڭ شامامەن 20%-ىن قۇرايدى. رەسمي دەرەكتەر بويىنشا, اقش-تا كۇن سايىن مۇناي ونىمدەرىن تۇتىنۋ 19% - عا تومەندەدى. بۇل سوڭعى 30 جىل ىشىندەگى ەڭ از تاريحي كورسەتكىش بولىپ وتىر.
سوڭعى ۋاقىتتا دۇنيەنىڭ ءتورت قۇبىلاسىنا بىردەي سالقىنىن تيگىزىپ تۇرعان كوروناۆيرۋس پاندەمياسى بۇكىل الەم ەلدەرىنە كوپ قيىندىقتار كەلتىرىپ وتىرعاندىعى سەزىلەدى. سونىڭ ىشىندە الەمنىڭ ەڭ ءىرى ەكونوميكاسى سانالاتىن اقش-تىڭ مۇناي كومپانيالارىنىڭ مۇمكىندىكتەرى شەكتەلۋدە. بۇگىندە مۇناي وڭدەۋ قويمالارىنىڭ ءىشى قۇبىرلارلارعا تولۋدا. مۇنداي قارقىنمەن تاياۋداعى 60 كۇندە الەم ساقتاۋ قويمالارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە تاپ بولۋى مۇمكىن.
رايان دەزەمبەر,
ۆيپال مونگا