كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلوردادا قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتقان مادەني-رۋحاني جانە حالىقتى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان بىرقاتار نىسانداردى ارالاپ كوردى.
حالىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ – ءححى عاسىردىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى. قازىرگى كەزدە قالا حالقىن تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ويداعىداي شەشىلىپ جاتىر. بۇل باعىتتا جۇزەگە اسىرىلعان جۇمىستار دا جەتەرلىك. سونىڭ ءبىرى – سورعى-سۇزگى ستانساسى بولىپ تابىلادى. وسى نىسانعا ارنايى اتباسىن بۇرعان ەلباسى ونىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, اتالعان نىساننىڭ استانانى تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزى ەرەكشە ەكەنىنە باسا ءمان بەردى. ستانسا باسشىلارىنىڭ حاباردار ەتكەنىندەي, بۇل نىسان تولىق پايدالانۋعا بەرىلگەن كەزدە, ونىڭ قۋاتى تاۋلىگىنە 200 مىڭ تەكشە مەتردەن 300 مىڭ تەكشە مەترگە دەيىن ارتاتىن بولادى.
بۇگىندە «استانا سۋ ارناسىنا» قارايتىن ستانسادا ۇزدىكسىز جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر. سۋدى تازالاۋ ۇدەرىستەرىنىڭ بارلىعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا تولىق ءسايكەس كەلەدى. سۋ حلورلانىپ, كواگۋلياتسيا جاسالادى, تۇندىرىلىپ بارىپ سۇزگىدەن وتكىزىلەدى. سودان كەيىن تازارتىلعان سۋ قايتادان حلورلانادى. سۋ قۇبىرى سۋىنىڭ ساپاسى وڭدەۋدىڭ بارلىق كەزەڭدەرىندە ۇنەمى تەكسەرىلىپ وتىرادى. ال ميكروبيولوگيالىق كورسەتكىشتەر تاۋلىگىنە ءبىر رەت, ورگانولەپتيكالىق ء(يىسى, ءتۇسى, لايلىلىعى) تاۋلىگىنە 6-12 رەت, قالعان حلور ساعات سايىن انىقتالادى. سورعى-سۇزگى ستانساسىندا كۇن سايىن 800 حيميالىق, 100 باكتەريولوگيالىق تالداۋلار جاسالادى. ستانسا باسشىلارى پرەزيدەنتتى قازىرگى كەزدە اياقتالعان جۇمىس تۇرلەرىنەن دە حاباردار ەتتى. بۇگىندە بۇل نىساننىڭ 99 پايىزى دايىن, ەندى ستانسانى ىسكە قوسۋ جۇمىستارى قولعا الىنىپ جاتىر.
مەملەكەت باسشىسى بۇدان كەيىن «جەرۇيىق» ساياباعىنا ايالدادى. ساياباقتىڭ جالپى الاڭى 21 گەكتاردى قۇرايدى. ساياباقتى اباتتاندىرۋ 2007 جىلدىڭ 1 شىلدەسىندە باستالعان ەدى. بۇگىندە ونىڭ اۋماعىنداعى 95 مىڭ شارشى مەتر جەرگە ءشوپ ەگىلگەن. سونداي-اق ساياباققا 400-دەن استام ءتۇرلى اعاشتار وتىرعىزىلعان. كوپشىلىكتىڭ دەمالۋىنا قاجەتتى بارلىق جاعدايلار جاسالعان. ساياباق استانالىقتار مەن ەلوردا قوناقتارىنىڭ ءجيى كەلەتىن دەمالىس ورنىنا اينالىپ كەلەدى.
ال استانانىڭ جاڭا ورتالىعىنداعى تاۋەلسىزدىك جانە باۋىرجان مومىش ۇلى اتىنداعى كوشەلەردىڭ قيىلىسىندا قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتقان نىساننىڭ ەلوردانىڭ اجارىنا اجار قوساتىن تاماشا ءبىر عيمارات بولاتىنى قازىردىڭ وزىندە بايقالىپ تۇر. بۇل – وقۋشىلار شىعارماشىلىعى سارايى. ەلباسى مۇندا دا ءبىرشاما ايالدادى. نىساننىڭ قۇرىلىسى پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا باستالعان بولاتىن. قازىرگى كەزدە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ 40 پايىزدان استامى جۇزەگە اسىرىلىپتى. قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋشىلەر وسىناۋ بىرەگەي عيماراتتى ءۇستىمىزدەگى جىلدىڭ جەلتوقسانىندا پايدالانۋعا بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ جالپى اۋماعى 8 گەكتاردان اسادى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ, سونداي-اق تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ ماڭىنداعى جاڭا «ازىرەت سۇلتان» مەشىتىنىڭ قۇرىلىسىمەن دە تانىستى. مەشىت قۇرىلىسىن ءتۇركيانىڭ «سەمبول» كومپانياسى ءجۇرگىزىپ جاتىر. بۇل يماندىلىق ءۇيى كەلۋشىلەرگە ەسىگىن وسى جىلدىڭ اياعىندا اشاتىن بولادى. قۇرىلىس جۇمىستارىمەن تانىسقان مەملەكەت باسشىسى وسى جەردە جۋرناليستەرگە شاعىن سۇحبات بەردى.
وسى ماڭداعى بوي كوتەرگەن نىسانداردىڭ بارلىعى جاڭا عيماراتتار, قالا قۇرىلىسىنىڭ اياقتالۋ ساتىسىنا كىرىسىپ وتىرمىز, دەدى پرەزيدەنت. ءبىز ەلورداعا قاجەتتى سپورت كەشەندەرىن, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنىڭ بارلىعىن سالدىق. تۇرعىنداردىڭ بارىپ دەمالاتىن ورىندارى دا پايدالانۋعا بەرىلدى. وقۋ ورىندارىنىڭ عيماراتتارى دا ەسىكتەرىن ايقارا اشىپ جاتىر. ەندى مادەنيەت ورىندارىن سالۋ جۇمىستارى قولعا الىنۋدا. ال ىرگەسى قالانعان وسى مەشىت ءبىزدىڭ دىنگە دەگەن سىي-قۇرمەتىمىز بولىپ تابىلادى. الداعى ۋاقىتتا استانادا قاجەتتى بارلىق رۋحاني-مادەني ورىندار بوي كوتەرەتىن بولادى.
مەملەكەت باسشىسى سورعى-سۇزگى ستانساسىنىڭ ەلوردالىقتار ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى ەكەندىگىنە دە توقتالدى. ەلباسىنىڭ اتاپ وتكەنىندەي, قالانى تازا اۋىز سۋمەن, جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى شەشىلىپ جاتىر. ەندى استانالىقتار ەڭ تازا اۋىز سۋدى تۇتىناتىن بولادى, دەدى پرەزيدەنت وسى تۋرالى. بۇل كوزگە كورىنبەيتىن ماسەلە بولعانىمەن, تازا اۋىز سۋسىز قالانىڭ دا, قالا تۇرعىندارىنىڭ دا جاعدايى بولمايدى. سونىمەن قاتار, ەلوردادا ساياباقتار مەن كوگالداندىرۋ جۇمىستارى تۇراقتى جۇرگىزىلە بەرەدى. استانا «ادام – تابيعات» دەگەن يدەولوگيامەن سالىنعان بولاتىن. سول يدەيامىز بۇگىندە ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلۋ ۇستىندە.
ەلباسى, سونداي-اق جەڭىس داڭعىلىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ جانە قالانىڭ وڭتۇستىك جاعىنداعى ن.تىلەنديەۆ داڭعىلى بويىنداعى تۇرعىن-جاي الابىنىڭ ينفراقۇرىلىمىمەن دە تانىستى. ەلورداداعى نىسانداردى ارالاۋ كەزىندە مەملەكەت باسشىسىمەن استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ بىرگە ءجۇردى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي, سۋرەتتى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.