پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ سارسەنبى كۇنگى جالپى وتىرىسىندا بىرقاتار زاڭ جوبالارى ماقۇلداندى. اۋەلى «قارجى نارىقتارىندا كاپيتالدىڭ ەركىن قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى تالقىعا سالىندى. بۇل زاڭ جوباسى بويىنشا ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بيسەنعالي تاجىياقوۆ بايانداما جاسادى, دەپ حابارلادى ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
وتكەن جىلى كەدەن وداعىنا قاتىسۋشى ءۇش مەملەكەتتىڭ باسشىلارى بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىك (بەك) قالىپتاستىرۋ بويىنشا حالىقارالىق كەلىسىمدەر پاكەتىنە, ونىڭ ىشىندە قارجى نارىقتارىندا كاپيتالدىڭ ەركىن قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويعانى بەلگىلى.
بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىك قالىپتاستىرۋ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارىنىڭ باسىندا ۇسىنعان ەۋرازيا يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا ىقپال ەتۋ بولىپ تابىلادى.
زاڭ جوباسىنا حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى قابيبوللا جاقىپوۆ قوسىمشا تۇسىنىك بەردى. ول قارجى نارىقتارىندا كاپيتالدىڭ ەركىن قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ تۋرالى كەلىسىم 2010 جىلعى 9 جەلتوقساندا ماسكەۋدە جاسالعانىن ايتتى. كەلىسىمگە بەلارۋس رەسپۋبليكاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى جانە رەسەي فەدەراتسياسى قارجى نارىقتارىندا كاپيتالدىڭ ەركىن قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ, قارجى سەكتورىندا ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ماقساتىندا قول قويدى. تالقىلاۋدان كەيىن زاڭ جوباسى ماقۇلداندى.
كەلەسى كەزەكتە تاعى ءبىر حالىقارالىق ماڭىزى بار زاڭ جوباسى تالقىلاندى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن تۇرىك رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى جونىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى قايرات سارىباي بايانداما جاساپ, ەكى ەل اراسىنداعى شارتتىڭ ءمانىن ءتۇسىندىردى.
«وسى شارت 2009 جىلعى 22 قازاندا انكارا قالاسىندا, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ تۇركياعا رەسمي ساپارى بارىسىندا قول قويىلعان جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ ەرەجەلەرىنە سايكەس راتيفيكاتسيالاۋعا جاتادى. شارت ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جانە ونىڭ وزەكتى باعىتتارىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدى قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى شارتتىق-قۇقىقتىق بازانى
جەتىلدىرۋ ماقساتىنداعى ماڭىزدى قۇجات بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار, قازاقستان-تۇركيا قارىم-قاتىناستارىن جانداندىرۋ ورتالىق ازياداعى مەملەكەتتەردىڭ كوشباسشىسى رەتىندە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق مارتەبەسىن نىعايتۋعا جاردەمدەسەدى», دەدى قايرات سارىباي.
ال حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ساۋىرباي ەسجانوۆ قوسىمشا بايانداما جاسادى. دەپۋتات زاڭ جوباسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتا كەلىپ: «سونىمەن قاتار, وسى شارتتىڭ ءبىزدىڭ مۇددەلەرىمىزدى وڭتۇستىك-شىعىس ەۋروپا جانە تاياۋ شىعىس باعىتتارىندا ودان ءارى جىلجىتۋدا ءتۇيىندى ماڭىزى بار. تاراپتار كوكەيكەستى حالىقارالىق ماسەلەلەر بويىنشا تەرەڭ ىنتىماقتاستىق ورناتۋ جانە ورتاق مۇددەلەر شەڭبەرىن ايقىنداۋ ماقساتىندا ەكىجاقتى ساياسي ۇنقاتىسۋدى دامىتادى», – دەدى. تالقىلاۋدان كەيىن بۇل زاڭ جوباسى دا تولىقتاي ماقۇلداندى.
سونىمەن قاتار, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا تالقىعا شىعارىلدى. ەكونوميكالىق رەفورما جانە ءوڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى امانعوس وتەگەنوۆ بايانداما جاسادى.
زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىن كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قورى, مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردىڭ تۇرعىن ءۇي قورى جانە مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ تۇرعىن ءۇي قورى دەپ, ولاردىڭ اراجىگىن اجىراتۋ بولىگىندە تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ; مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان تۇرعىن ۇيلەردى بەرۋدىڭ شارتتارى مەن ءتارتىبىن, سونداي-اق تۇرعىن ۇيلەردى جەكەشەلەندىرۋ تەتىگىن جانە ازاماتتاردى اۆاريالىق ۇيلەردەن كوشىرۋ ءتارتىبىن ناقتىلاۋ بولىپ تابىلادى.
زاڭ جوباسى 2011 جىلعى 2 ناۋرىزدا ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدانعان-تىن.
زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمعا دايىنداۋ بارىسىندا كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە وكىلدى ورگانداردىڭ, ءۇي-جايلار (پاتەرلەر) يەلەرى جينالىسىنىڭ قۇزىرەتىنە, سونداي-اق ءۇي-جايلار يەلەرىن تىركەۋگە جانە قايتا تىركەۋگە قاتىستى نورمالاردى ناقتىلاۋ جونىندە ۇسىنىستار ءتۇستى. بۇدان باسقا, كوندومينيمۋم وبەكتىسىن كۇتىپ-ۇستاۋ جانە باسقارۋ جونىندەگى فۋنكتسيالاردىڭ اراجىگىن اجىراتۋ بولىگىنە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. ءسويتىپ, زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.
«نەكە (ەرلى-زايىپتىلىق) جانە وتباسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ جوباسى ءۇشىنشى وقىلىمدا قارالدى. الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى دينار نوكەتاەۆا بايانداما جاساپ, اتالعان جوباعا قانداي تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەنىن بايانداپ بەردى. «نەكە (ەرلى-زايىپتىلىق) جانە وتباسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ جوباسى 2009 جىلدىڭ 13 مامىرىندا ءبىرىنشى وقىلىمدا, ال 2010 جىلدىڭ 23 ماۋسىمىندا ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلدانعان بولاتىن.
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ رەگلامەنتىنە سايكەس, بۇل كودەكس جوباسىن ءۇشىنشى وقىلىمعا دايىنداۋ كەزىندە دەپۋتاتتاردان جۇمىس توبىنا 50-دەن اسا جازباشا تۇردە ۇسىنىستار كەلىپ ءتۇستى. بارلىق ۇسىنىستار سالىستىرما كەستەگە ەنگىزىلدى, بىرنەشە رەت جۇمىس توبىنىڭ وتىرىستارىندا تالقىلانىپ, قارالدى.
وسىنى ەسكەرگەن پالاتا دەپۋتاتتارى زاڭ جوباسىن ءۇشىنشى وقىلىمدا ماقۇلداۋ تۋرالى ورتاق شەشىمگە كەلدى.
جالپى وتىرىستا ەرلان تۇرلىبەكوۆ پەن كونستانتين پلوتنيكوۆتى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى قىزمەتىنە تاعايىنداۋ تۋرالى ماسەلە قارالدى. پالاتانىڭ قابىلداعان قاۋلىسىنا سايكەس اتالعان ازاماتتار ەسەپ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى قىزمەتىنە تاعايىندالدى.