مەملەكەتتىك سالالار قىزمەتىنىڭ زاڭعا ساي جۇرگىزىلمەۋىنە بايلانىستى ارادا تۋىنداعان نارازىلىقتار سوڭى قاشاندا جاقسىلىققا اپارمايدى. ونداي كەمشىلىكتەردى دەر كەزىندە جويىپ, زاڭ تالاپتارىن جولعا قويۋ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باستى مىندەتى بولىپ تابىلادى. سولاردىڭ ىشىندە قوسىمشا قۇن سالىعىن قايتارۋعا قاتىستى سالىق داۋلارىن شەشۋ ماسەلەسى كەزەك كۇتتىرمەيتىن ءىس. مۇنداي جاعدايدا قاداعالاۋ ورگاندارى جەرگىلىكتى جەرلەردە بيزنەس وكىلدەرىنىڭ قۇقىقتارىن جانە مەملەكەت مۇددەلەرىن ساقتاپ, سالىق تولەۋ سالاسىندا زاڭدىلىقتىڭ بۇزىلۋىن انىقتاۋ جانە ولاردىڭ باستاپقى كەزىندە جولىن كەسۋ ءۇشىن تۇبەگەيلى شارالار قابىلداپ, ناقتى قۇقىق قورعاۋشىلىق مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋلارى ءتيىس.
وسىعان وراي باس پروكۋراتۋرانىڭ القا ماجىلىسىندە قوسىمشا قۇن سالىعىن (ققس) قايتارۋعا قاتىستى سالىق داۋلارىنا بايلانىستى, سونداي-اق الدىن الا قاماۋ ورىندارىنداعى ادامداردى ازاپتاۋعا جانە ولارعا قاتىگەزدىكپەن قاراۋدىڭ باسقا دا تۇرلەرىن قولدانۋعا قارسى تۇرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. جالپى ءنولدىك ستاۆكا ارقىلى سالىق سالىناتىن اينالىمدار بويىنشا ققس سوماسىن مەملەكەتتىڭ قايتارۋ ءراسىمى سالىقتىڭ قايتارىلاتىن سوماسىنىڭ پايدالانىلاتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ جانە قىزمەت كورسەتۋلەردىڭ اينالىمى ۇدەرىسىندە بيۋدجەتكە الدىن الا تولەنىپ قويعانىن بىلدىرەدى. ءبىراق الاقول سالىق تولەۋشىلەر سالىقتان جالتارۋدىڭ كۇردەلى سىزبالارىن پايدالانا وتىرىپ, بيۋدجەتكە ناقتى تولەنبەگەن ققس-تىڭ ەداۋىر سوماسىن زاڭدى تۇردە قايتارۋدى ۇسىنىپ وتىر, دەيدى باس پروكۋراتۋرا وكىلدەرى. مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەر مەملەكەتتىڭ ءمۇددەسىنە قايشى كەلەدى, ويتكەنى, الاقول سالىق تولەۋشىلەردىڭ ءجانە ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىرعان جاعدايدا بيۋدجەت ايتارلىقتاي زيان شەگەدى.
اتالعان القادا قارالعان وسى ماسەلەلەرگە بايلانىستى باس پروكۋرور ا. داۋىلباەۆ سالىق تەكسەرۋلەرىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا كاسىپكەردىڭ كىناسى رەتىندە كوپتەگەن بۇزۋشىلىقتار تاعاتىن ۋاكىلەتتى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى سالىق تولەۋشىنىڭ «كىنالىلىك پرەزۋمپتسياسى» ءتارىزدى ءجونسىز ءتاجىريبەدەن باس تارتۋلارى قاجەت, دەدى. مۇنداي جاعداي بيزنەستى جۇرگىزۋدەگى كەدەرگىلەردى جويۋ ءجونىندەگى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتىنا قايشى كەلەدى جانە سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارىن جاساۋعا ىڭعايلى جاعداي تۋعىزۋى مۇمكىن. دەمەك, مۇندايعا جول بەرمەس ءۇشىن ءىسكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن شەكتەۋ دەرەكتەرىن جويۋ ماقساتىندا سالىق قىزمەتى جانە قارجى پوليتسياسى ورگاندارى بيزنەس قۇرىلىمدارىمەن تىعىز جانە ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىل ورناتۋلارى كەرەك. وسىنداي ءوزارا ءىس-قيمىل ءبىر مەزەتتە كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن جانە مەملەكەتتىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتە الاتىن كورىنەدى. ويتكەنى, سالىق ورگاندارى ادال سالىق تولەۋشىلەردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋ دەرەكتەرىن بولدىرماۋى قاجەت. ال قارجى مينيسترلىگى ناقتى ەكسپورتتاۋشىلاردى ىنتالاندىراتىن, مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن ققس قايتارۋدىڭ جاڭا ءپارمەندى تەتىگىن ازىرلەۋى ءتيىس.
ەلىمىزدە ازاپتاۋلارعا قارسى تۇرۋ باعىتىندا سوڭعى جىلدارى كوپ جۇمىستار اتقارىلعانى جانە ازاپتاۋعا قارسى كۇرەس سالاسىندا جۇيەلى شارالار قابىلدانعانى بەلگىلى. قۇقىقتىق جۇيەنى رەفورمالاۋ, قىلمىستىق زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋ بارىسىندا ايتارلىقتاي ءىس تىندىرىلدى. ۇلتتىق زاڭنامالار حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەستەندىرىلدى. باس پروكۋراتۋرادا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ مەن ۋاقىتشا ۇستاۋ ورىندارىنىڭ زاڭدىلىعىن قاداعالاۋ جونىندەگى ارنايى دەپارتامەنت قۇرىلدى. باس پروكۋرور مامانداندىرىلعان مەكەمەلەردە ۇستالاتىنداردى قاتىگەزدىكپەن قيناۋ جانە وزگە دە زاڭسىز ارەكەتتەر تۋرالى ارىزدار مەن وتىنىشتەردى تەكسەرۋ تۋرالى ارنايى نۇسقاۋلىقتى بەكىتتى. وسىعان وراي اتالعان قىلمىستاردىڭ الدىن الۋدا ا.داۋىلباەۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىس ناتيجەلىگى انىقتالعان ازاپتاۋ دەرەكتەرىنىڭ سانى بويىنشا ەمەس, ول تاۋەلسىز قوعامدىق جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ رەسمي باياندامالارىنداعى قاتىگەز قارىم-قاتىناسقا قاتىستى وتىنىشتەردىڭ شىنايى ازايۋىمەن باعالاناتىنىنا ەرەكشە نازار اۋداردى.
تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا القا ماجىلىسىندە ايتىلعان جايلەرگە بايلانىستى ادىلەت مينيسترلىگى زاڭنامالارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى ماسەلەگە, اتاپ ايتقاندا, تەرگەۋ يزولياتورلارى جانىنان سوتتالعانداردى ۋاقىتشا ۇستاۋعا ارنالعان تاسىمالداۋ-اۋدارۋ بەكەتتەرىن قۇرۋعا باستاماشى بولعانى ءجون. ال ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ازاپتاۋلاردى قولدانۋ دەرەكتەرى ءۇشىن انىقتاۋ جانە تەرگەۋ ورگاندارى لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ دەربەس جاۋاپكەرشىلىكتەرىن ارتتىرىپ, سونداي-اق ۇستالعانداردى قىزمەتتىك ءبولمەلەرگە جەتكىزۋ ۇدەرىسىن بەينەجازباعا ءتۇسىرۋدى قامتاماسىز ەتىپ وتىرۋى قاجەت.
نەگىزىندە پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ وسىنداي زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ, ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قورعاۋ قىزمەتتەرىن جەتىلدىرۋ, كوبىنەسە, اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋىمەن بايلانىستى ەكەنى انىق. مىنە, وسى ورايدا, استانادا باس پروكۋراتۋرانىڭ Call-ورتالىعى ءوز جۇمىسىن باستادى. Call-ورتالىعىنىڭ وپەراتورلارى شاعىمداردى تاۋلىك بويىنا 115 ءنومىرى ارقىلى قابىلداي الادى.
ولاردىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن بۇزۋ دەرەكتەرىمەن بايلانىستى جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ شاعىمدارىن قابىلداۋ جانە تىركەۋ ورتالىقتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. اتاپ ايتقاندا, ونداي حابارلامالار قىلمىس, حابار-وشارسىز كەتكەن ادامعا ىزدەۋ سالۋ, زاڭسىز الىپ كەتۋ بويىنشا ارىزداردى تىركەۋدەن نەگىزسىز باس تارتۋ سەكىلدى قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارىنىڭ ارەكەتتەرىنە قاتىستى بولۋى ءمۇمكىن. Call-ورتالىعى ارقىلى كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋ تۋرالى, سونىڭ ىشىندە زاڭسىز تەكسەرۋلەرگە بايلانىستى, سونداي-اق لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ سىبايلاس جەمقورلىق سيپاتىنداعى ارەكەتتەرىنە قارسى شاعىمدار بويىنشا حابارلاسۋعا بولادى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ.