جاڭا جىل قارساڭىندا گلۋبوكوە اۋدانىنىڭ اكىمى قاليحان بايعونىسوۆ بىزگە تەلەفون شالىپ, ەلىمىزدەگى قۇرىلىس عيماراتتارىنا اسا ساپالى, ءبىر ءوزى بىرنەشە كىرپىش ورنىنا جۇرەتىن مينەرال ماقتادان جاسالعان ماتەريالداردى جاسايتىن «IZOTERM”سەرىكتەستىگىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋعا شاقىردى. اۋدان باسشىسىنىڭ ءسوز اۋانىنان اڭعارعانىمىز, ەلىمىزدە مۇنداي اسا ساپالى وتاندىق ونىمدەردى شىعاراتىن كاسىپورىن جوققا ءتان ەكەن.
ءبىزدى كاسىپورىننىڭ باس ديرەكتورى اندرەي چەرەپانوۆ پەن تەحنيكالىق ديرەكتور الەكساندر كۋشكارەۆ قارسى الدى. اۋماعى اتشاپتىرىم الىپ زاۋىتتىڭ ىشىنە ەندىك. ءبىر كەزدەرى بۇل جەردە ەرتىس مىس بالقىتۋ زاۋىتى بولعان. ون شاقتى جىل بۇرىن ول جابىلىپ قالعان سوڭ, اتالمىش كاسىپورىن باسشىلارى زاۋىت عيماراتى مەن ۇلان اۋدانىنىڭ قاسىم قايسەنوۆ كەنتى ماڭىنداعى ونداعان گەكتار جەردى ساتىپ العان. ال ول جەردە ماقتا بۇيىمدارى زاۋىتىنا اسا قاجەت گابرادياباس تاسى ءوندىرىلىپ, ۇنتاقتالعان سوڭ ماتەريال جاساۋعا قولدانىلادى ەكەن. كاسىپورىن باسشىلارى «izoterm» ماتەريالىن جاساۋ كۇردەلى ەكەنىن, وعان فينول-سمولا, دالاميد, كوكس قاجەت ەكەنى, سوندا عانا ءوز ونىمدەرىنىڭ ساپالى بولاتىنىن ايتتى.
– الداعى تامىزدا زاۋىتقا 10 جىل تولادى. قازىر بىزدە 320 ادام جۇمىس ىستەيدى. شىنىن ايتۋ كەرەك, جۇمىس وڭاي ەمەس, وعان ەكىنىڭ ءبىرى شىداي بەرمەيدى. جالاقىلارى جاقسى, 70-80 مىڭ تەڭگە قاراتادى. وتاندىق ونىمگە دەگەن سۇرانىس كەرەمەت, تاپسىرىس بىرنەشە اي بۇرىن تۇسەدى, سوندىقتان ءونىمدى قايدا جىبەرەمىز دەپ باس قاتىرمايمىز. فينول-سمولانى رەسەيدىڭ نيجني تاگيل قالاسىنداعى «ۋرالحيمپلاست» كومپانياسىنان, ال كوكستى كورشى التاي ولكەسىندەگى زارينسك قالاسىنداعى «پوليوس» فيرماسىنان, ورايتىن پلەنكالاردى نوۆوسىبىر قالاسىنداعى «استرو» كاسىپورنىنان جانە وسكەمەندەگى كاسىپورىننان الامىز, – دەدى زاۋىتتىڭ باس ديرەكتورى ا.چەرەپانوۆ.
– تەك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ەمەس, ءبىزدىڭ مينەرال-ماقتا بۇيىمدارى كاسىپورىندار مەن باسقا دا قۇرىلىسقا تاپتىرمايتىن ماتەريال. باعاسى دا قىمبات ەمەس, ماسەلەن, ءبىر شارشى مەتر ماتەريال 500 تەڭگە تۇرادى. كولدەنەڭى 5 سانتيمەتر بولاتىن ماقتا ەكى كىرپىشتى اۋىستىرا الادى. كاسىپورىن كولدەنەڭى 5-20 سانتيمەتر بولاتىن ماتەريالداردى شىعارىپ جاتىر. 20 سانتيمەتردى ءتورتكە كوبەيتسەڭىز, ءبىر ءوزى 8 كىرپىشتى الماستىرا الادى دەگەن ءسوز. بۇل ءونىمدەر عيماراتتىڭ ءىشى مەن سىرتىنا دا پايدالانىلادى. ەكولوگيالىق تازا, جىلى ءارى ساپالى ونىمدەر شىعارۋ كولەمىن الداعى ۋاقىتتا ۇلعايتساق دەگەن وي بار, – دەيدى تەحنيكالىق ديرەكتور الەكساندر كۋشكارەۆ.
اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار پۋلتپەن باسقارىلادى. ءدال ورتادا الىپ پەش تۇر. ءبىر جارىم مىڭ گرادۋس ىستىقتا بالقيتىن گابرادياباس تاسى ۇنتاقتالعان سوڭ وعان كوكس ارالاستىرىلىپ, فينول-سمولا قوسىلادى ەكەن. ال دايىن ونىمدەر ارنايى قويمادا ساقتالىپ, سوسىن قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىنە تەمىر جول ارقىلى جونەلتىلەدى. ايىنا 20-25 مىڭ توننا بۇيىم شىعاراتىن كاسىپورىن الداعى ۋاقىتتا ءوز قۋاتىن ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىر. سەبەبى بەلگىلى, ساپالى بۇيىمدارعا دەگەن سۇرانىس كۇن سايىن ارتىپ كەلەدى.
وڭداسىن ەلۋباي,
جۋرناليست
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
گلۋبوكوە اۋدانى