ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ۋاقىتشا تىركەۋ ماسەلەسىن ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاعان ارنايى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. وقۋ ورنىنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جونىندەگى پرورەكتورى ديحان قامزابەك ۇلى جەتەكشىلىك ەتكەن وتىرىستا استانا قالاسى ءىىد كوشى-قون پوليتسياسىنىڭ پودپولكوۆنيگى قانات دوسماعامبەتوۆ نەگىزگى بايانداما جاساپ, ۋنيۆەرسيتەت ۇستازدارى مەن ستۋدەنتتەردىڭ ءتۇرلى ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
الدىمەن وسى كۇندەرى قوعام اراسىندا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان «ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ جاي-جاپسارى جاستار قاۋىمىنا جان-جاقتى تانىستىرىلىپ, سوڭىنا قاراي ستۋدەنتتەردىڭ كۇيبەڭ تىرلىكتە بەتپە-بەت كەزدەسىپ جاتقان ناقتى ماسەلەلەردىڭ ءمان-جايى تارقاتىلدى. سونىمەن قاتار, جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتى دەكانىنىڭ ستۋدەنتتەرمەن جۇمىس جونىندەگى ورىنباسارى گۇلجاۋھار بولاتوۆا دا ءسوز الىپ, زاڭگەر مامانداردىڭ ىجداعاتتىلىقپەن ءتۇسىندىرۋدى تالاپ ەتەتىن وتكىر ساۋالدارىن جاستار قاۋىمى اتىنان قۇقىق قورعاۋشىنىڭ قولىنا تاپسىردى.
جالپىلاما تۇردە الىپ قارايتىن بولساق, بۇگىنگى قوعامنىڭ بارومەترى سانالاتىن ستۋدەنتتەر قاۋىمى تىركەۋ ماسەلەسىنە كەلگەندە ابدىراپ, ابىگەرگە تۇسۋگە شاق قالعانداي ەكەن. بۇلاي دەۋىمىزگە ۋنيۆەرسيتەت ۇستازدارىنىڭ كەلتىرگەن ءۋاجى دالەل بولعانداي. ماسەلەن, ەلورداداعى ەڭسەلى جوعارى وقۋ ورنى دەيتىن ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بۇگىنگى تاڭدا 17 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت بار بولسا, ونىڭ 4 مىڭعا جۋىعى عانا جاتاقحانامەن جانە جىل باسىنان بەرگى جاڭا تالاپقا ساي تىركەۋگە تۇرۋمەن قامتاماسىز ەتىلىپتى.
«بۇل جەردە تۋىسىن جاعالايتىن ستۋدەنتتىڭ جايى بەلگىلى عوي. ال ەندى پاتەر جالدايتىن جاستارىمىز قازىردىڭ وزىندە بىرقاتار قيىندىقتارعا تاپ بولۋدا. ايتالىق, ءۇي يەسى پاتەرىن جالعا بەرگىسى كەلگەنىمەن, ستۋدەنتتى ۋاقىتشا تىركەۋگە قويۋعا ق ۇلىقسىز. ونىڭ ءتۇرلى سەبەبى بار دەسەك تە, بۇل جەردە ستۋدەنت تىركەۋسىز, قاڭعىپ قالماۋى كەرەك. سوندىقتان دا ءبىز بار شاكىرتىمىزدى قاڭعىتپاي قۇشاعىمىزعا الىپ, ۋنيۆەرسيتەت جاتاقحاناسىنا تىركەۋگە تۇرعىزعىمىز كەلگەنىمەن, قولدانىستاعى زاڭىمىز وعان رۇقسات ەتپەيدى ەكەن. قوعامداعى بىرىزدىلىك پەن ءتارتىپتى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن مۇنداي تالاپ قاجەت ەكەنى ءسوزسىز. دەسەك تە, وسىنداي وتىرىستاردا ەركىن پىكىر الماسۋ ارقىلى ءتۇيىندى اقىلعا سالا وتىرىپ تەڭ تارقاتۋىمىز كەرەك», دەدى ديحان قامزابەك ۇلى.
ستۋدەنتتەر قاۋىمى پرورەكتوردىڭ مۇنداي پايىمىن قۇپ كورىپ, قول سوققانىمەن ۇستازداردىڭ كەيبىرى ەل اراسىندا «رەزەڭكە پاتەر» اتانعان سۇرەڭسىز كورىنىستى بولدىرماۋدى كوزدەيتىن جاڭا زاڭعا ساي الگى «ولشەمى شەكسىز» پاتەرلەردىڭ قاتارى «رەزەڭكە جاتاقحانالارمەن» تولىعا تۇسەتىندىگىن ايتتى. بۇل ءسوزدى كوشى-قون پوليتسياسىنىڭ پودپولكوۆنيگى قانات ۆاحيت ۇلى دا «ستۋدەنت قاي جەردە تۇرسا, سول مەكەنجايدا ۋاقىتشا تىركەۋگە تۇرۋعا مىندەتتى» دەپ زاڭ تالابىن شەگەلەي ءتۇستى. سونداي-اق, ول ءوزىنىڭ سوزىندە ۋاقىتشا تىركەۋ ءۇشىن الىناتىن مەملەكەتتىك تولەم كولەمى دوڭگەلەكتەنگەن 227 تەڭگە ەمەس ەكەندىگىن قاداپ ايتتى.
«قازiرگi تاڭدا تiركەۋگە تۇراتىن ازاماتتار جاپپاي 227 تەڭگەدەن تولەپ جاتىر. زاڭنامالىق تۇرعىدان بۇل دۇرىس ەمەس. نەگiزiندە, بەكىتىلگەن كوميسسيا سوماسى 226 تەڭگە 90 تيىندى قۇرايدى. ەكەۋىنىڭ ايىرماسى بار-جوعى 10 تيىن عانا عوي دەپ ميىعىمىزدان كۇلە قارايتىن جاعداي ەمەس بۇل. سەبەبi, سالىق ەسەپتەلگەندە جانە بiز ءوزiمiز ەسەپ تاپسىرعاندا وسى ارتىق الىنعان ءاربىر 10 تيىن ءۇشiن جاۋاپ بەرەمiز. سوندىقتان تۇبiرتەكتە 226 تەڭگە 90 تيىن دەپ كورسەتiلۋi تيiس. قالاي دەسەك تە, زاڭنىڭ اتى – زاڭ ەمەس پە؟!» دەدi ق.دوسماعامبەتوۆ.
ستۋدەنتتەر مەن ۇستازدار قاۋىمىنا وسىلايشا ءۇن قاتقان قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ وكىلى ءوز مالىمدەمەسىندە تۇراقتى جانە ۋاقىتشا تىركەۋ ەرەجەلەرى مەن تۇرعىن ءۇيدى جالعا الۋشىلاردىڭ, جالعا بەرۋشىلەردىڭ ءتارتىبى تۋرالى, وسى تىركەۋگە بايلانىستى تۋىنداۋى مۇمكىن ماسەلەلەردىڭ زاڭ شەڭبەرىندە شەشىلۋى ءتيىس جولدارىن ءتۇسىندىردى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»