پىكىرلەر
سول كۇنى الماتىدا ءبىزدىڭ انا تىلىمىزگە سوندايلىق شىنايى قۇرمەت كورسەتىلدى, ءسىز بىلەسىز بە؟!. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قازاقستاندا تۇڭعىش اشىلعان وكىلدىگىنىڭ شيرەك عاسىرلىق مەرەيتوي-جيىنى ءوتىپ جاتقان... سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ پەن الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەكتىڭ بۇۇ-نىڭ قىزمەت تىلىندە, ياعني اعىلشىن تىلىندە ەركىن سويلەي الاتىندىقتارىنا ەشكىمنىڭ دە كۇمانى بولماسا كەرەك-ءتى. بىراق جاڭا قازاقستاننىڭ بىلىكتى بۇل ازاماتتارى مىنبەگە شىققاندا مەملەكەتتىك تىلدە, قازاق تىلىندە توگىلتىپ بايانداما جاسادى.
01 ناۋرىز, 2018
قازاق وسىنداي جاعىمسىز قاسيەتتەردەن قاشان ارىلار ەكەن؟ اتى «قازاقتاردى» مەنشىكتەۋگە ۇمتىلۋ ءوزىن اينالاسىنا, باسقالارعا مويىنداتا الماي جۇرگەندەردىڭ تىرلىگى. السىزدەردىڭ ارەكەتى. جەتىستىكتەرىمەن ءتامام جۇرتتى تاڭعالدىرىپ جاتقان جان بولسا, ونىڭ قازاققا قاتىسى بار-جوعىن تۇگەندەپ, اتا-باباسىنىڭ, بولماسا اناسىنىڭ ارعى تەگىن قازبالاپ, قازاققا اكەلىپ تەلۋگە جانتالاسىپ باعامىز. قۇددى سودان قازاقتىڭ ابىرويى اسقاقتاپ, تورتكۇل دۇنيە الاشتىڭ اياق استىندا جاتاتىن سەكىلدى.
28 اقپان, 2018
تۋريزم ماسەلەسى سانادا تۇلەسە, قانە!
ءتۋريزمدى تۇرلەندىرگەندەر, ىڭعايىنا كەلتىرگەندەر, ءتىپتى جوقتان بار جاساپ, جايناتىپ جىبەرگەندەر, ەڭ باستىسى قالاۋىن كەلتىرىپ, ەسەبىن تاپقاندار, ەكى ەمەس بىرنەشە رەت اسايتىن دارەجەگە جەتكەنىن ەستىپ, ءبىلىپ ءجۇرمىز. قازىر تۋريزمنەن تۇسەتىن تابىس مۇناي مەن گاز, مەتاللۋرگيادان كەيىنگى ورىندا ەكەن. بۇل – جەر قازىپ, كەن قوپارماي-اق, ەگىن ەگىپ, سۋارماي-اق مول اقشاعا كەنەلۋگە بولادى دەگەن ءسوز.
27 اقپان, 2018
تۇراقتى تىركەستەر ءھام بۇگىنگى تۇرمىس تالابى
كەيدە الميساقتان ايتىلىپ كەلە جاتقان تۇراقتى تىركەستەردىڭ كۇنى بۇگىنگە دەيىن كۇن تارتىبىنەن تۇسپەگەنى بىلاي تۇرسىن, زامان تالابىنا وراي وزەكتىلىگى ارتا تۇسكەنىن بايقاۋعا بولادى. ماسەلەن, تۇككە تۇرماستاي كورىنەتىن ۇساق-تۇيەكتىڭ ءوزىن كادەگە جاراتىپ, بولماشى جەردەن تابىس تاباتىن ەپتى ادامدارعا, ساراڭداۋ ادامدارعا ءبىزدىڭ قازاق «جۇمىرتقادان ءجۇن قىرىققان», «قارا سۋدان قايماق ايىرعان» دەپ انىقتاما بەرىپتى.
27 اقپان, 2018
بالانىڭ قۋانىشىنا شاتتانعان اتا-انانىڭ تۋعان پەرزەنتىنەن مالى تۇگىل شىبىن جانىن دا اياپ قالماسى انىق. «ايتا-ايتا التايدى, جامال اپاي قارتايدى» دەمەكشى, توي تۋرالى اڭگىمە ءجۇدا كوپ. ءتىپتى قازىر تىم داڭعازالىققا ۇرىنباس ءۇشىن جەر-جەردە مۇنىمەن تىكەلەي اينالىساتىن بەلسەندىلەر پايدا بولا باستادى. جاقىندا توي وتكىزۋ ۇلگىلەرىنىڭ سونداي جاڭادان جازىلعان ستسەناريلەرىنىڭ بىرىمەن تانىسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. الگى جاناشىر بۇل يدەيانىڭ قالاي تۋعانىن ايتىپ بەردى.
26 اقپان, 2018
قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العالى بەرگى سىرتقى ەكونوميكالىق ساياساتتاعى باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى – ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىمەن (ەىدۇ) ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى تىعىز ورناتىپ, ونى جۇيەلى تۇردە دامىتۋ بولىپ تابىلادى. سول سەبەپتەن, ەلىمىز العاشقى كۇننەن ءوز دامۋ جولىندا نارىقتىق ەكونوميكانى تاڭداپ, مەملەكەتىمىزدە جەكەمەنشىك كەپىلدىگىن ورناتىپ, ەكونوميكا زاڭدىلىقتارىمەن ءجۇرىپ كەلەدى.
26 اقپان, 2018
ماسەلە زاماندا ەمەس, ادامدا...
ادامنىڭ ازاماتتىعى, جاۋاپكەرشىلىگى تۋرالى قاي كەزدە دە كەڭىنەن ءسوز بولادى ەمەس پە؟ سونداي اڭگىمە بارىسىندا كەيبىرەۋلەر اڭگىمە ارقاۋىنا اينالعان جاندارعا ايانىش ءبىلدىرىپ, «ولار ساتقىندىق جاسايىن دەدى دەيسىڭ بە, امالدىڭ جوقتىعىنان جاسادى عوي, بارىنە زامان كىنالى» دەگەنى بار-تىن. سوندا ۇشىعا اپام بىلاي دەگەن ەدى: «كۇن دە ورنىندا, سول باياعىشا شىعادى, سول قالپىندا باتادى. اي دا ورنىندا سول بۇرىنعىشا تۋادى. وزگەرسە ادامنىڭ پەيىلى, نيەتى وزگەرگەن. زامانعا جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەۋدىڭ ءجونى جوق...».
23 اقپان, 2018
ەفيردە بەيباستاقتىققا نەگە جول بەرىلەدى؟
اۋە تولقىنىنان حابار تىڭداپ وتىرمىن. اڭگىمە بويتۇمار جايىندا وربۋدە. راديو حابارىن جۇرگىزۋشى الەمگە تانىمال ادامداردىڭ بويتۇمار رەتىندە نەنى ۇستايتىنىن ايتا كەلە كەمەرون ديازدى مىسالعا الدى.
23 اقپان, 2018
دامۋ ءۇشىن ادىلدىك اۋاداي قاجەت
ادىلدىك قاشاندا ادامزاتتىڭ ارمانى بولىپ كەلەدى. جاسىراتىنى جوق, كەيدە ءبىر ۇجىم تۇگىلى, ءبىر وتباسىنىڭ وزىندە ادىلدىك كەمشىن قالىپ جاتادى. وسىنداي جاعدايدا ونىڭ تۇتاس مەملەكەتتە ورناۋى ورىندالماس ارمانداي كورىنەتىنى راس.
22 اقپان, 2018
كونفەسسياارالىق ديالوگتىڭ قازاقستاندىق الاڭى
اتاقتى امەريكالىق ساياساتتانۋشى سامۋەل حانتينگتون 1996 جىلى ءوزىنىڭ الەمدىك عىلىمي قوعامداستىق اراسىندا كەڭ تالقىلاۋعا تۇسكەن «وركەنيەتتەر قاقتىعىسى جانە الەمدىك ءتارتىپتىڭ ترانسفورماتسياسى» اتتى كىتابىن جارىققا شىعاردى.
22 اقپان, 2018
وسىنىڭ الدىندا گازەت بەتىندە جاريالانعان «باي بولساڭ, حالقىڭمەن بول!» اتتى ماقالامىزدا («ەگەمەن قازاقستان», 09.02. 2018 جىل) مەنشىك يەلەرىنىڭ ەلىمىزدەن استىرتىن جولدار ارقىلى شىعارىپ اكەتىپ جاتقان كاپيتالىنىڭ ءتۇبى ولارعا قايىر بەرمەيتىندىگىن, قازىرگى كۇنى باتىس الەمىندە ءجۇرىپ جاتقان ساياسي-ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردىڭ ەكپىنىمەن بۇل قارجىلار سول جاقتىڭ وزىندە ەرتە مە, كەش پە, قاقپانعا تۇسىرىلەتىندىگىن, ال ونىڭ يدەولوگياسى قازىردىڭ وزىندە ءازىر ەكەندىگىن جازعان ەدىك.
21 اقپان, 2018
ەلشىل قايراتكەر سماعۇل سادۋاقاس ۇلى «سارسەنبەك» اتتى رومانىندا (1922) باس قاھارماندارىنىڭ اۋزىنان «قازاق نەشە جىلدا ناعىز جاپونياداي بولادى», «قازاق جاپونيا سەكىلدى بولۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ ەلدىگى وزىندە بولۋ كەرەك», «مىڭداعان, ميلليونداعان قازاقتار جۇمىسشى بولىپ ىستەسە, ءوز جەرىنىڭ بايلىعىنىڭ راحاتىن كورگەن ەمەي نەمەنە؟! بۇل دەگەنىڭ ادام ايتقىسىز جاڭارۋ بولار ەدى» دەيتىن پىكىرلەر ايتقىزادى. ەل كەلەشەگىنىڭ مۇباراك جولىن مەڭزەگەن نۇسقا ءسوز دەپ قابىلداعان دۇرىس.
21 اقپان, 2018
جۇزدىك قۇرىلىمدا رۋلىق ۇلەس جوق
جاقىندا تانىمال انتروپولوگ-اكادەميك ورازاق سماعۇلوۆتىڭ «قازاق حالقىنىڭ شىعۋ تەگى» اتتى ەڭبەگى جارىققا شىقتى. تۋىندىدا قازاق حالقى وسىدان قىرىق عاسىر بۇرىن ەۋرازيا دالاسىندا دارا ەتنوس رەتىندە قالىپتاسقانى فيزيكالىق انتروپولوگيا ارقىلى دالەلدەنىپتى.
20 اقپان, 2018
توباسىز تويىمسىزدارعا توقتام بار ما؟
قازاققا ادال قىزمەت ەتۋدى پارىز دا قارىز ساناعان ۇلت كوسەمى ءاليحان بوكەيحانوۆ: «الاشتىڭ بالاسى, بۇل جولى بولماسا, جاقىن ارادا ءوز تىزگىنى وزىندە بولەك مەملەكەت بولار» دەپتى.
20 اقپان, 2018
ەندى عانا تاعايىندالعان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءمادينا ابىلقاسىموۆا ۇكىمەت وتىرىسىنداعى ءوزىنىڭ العاشقى بايانداماسىندا « ءمامس جۇيەسىن ەنگىزۋدى باستاۋ ءۇشىن ۇستىمىزدەگى جىلى تولىققاندى دايىندىق جۇمىستارى قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى» دەپ اتاپ كورسەتتى.
19 اقپان, 2018
جاقىندا اقش ءوزىنىڭ جاڭا يادرولىق ستراتەگياسىن جاريالادى. وندا قانداي قاۋىپ بولعان جاعدايدا پەنتاگوننىڭ اجداھا قارۋعا جۇگىنەتىنى ناقتى ايتىلعان.
19 اقپان, 2018
گۋميلەۆ انىقتاماسىنا جۇگىنسەك, پاسسيونارلىق – جۇلدىزداردىڭ اسەرىمەن, تابيعات پەن تاريحاتتىڭ قيلى دۇمپۋلەرىمەن قايتالانىپ تۇراتىن زاڭدى قۇبىلىس. پاسسيونارلار بويلارىندا تاسىعان كۇش-قۋاتتى, جۇرەكتەرىندەگى جالىن جىگەردى اينالا توڭىرەگىن, كەلە-كەلە كۇللى قاۋىم-جۇرتىن وزگەرتۋ ورايىنداعى ماقساتتى جۇمىسقا جۇمسايدى. ولاي بولسا, پاسسيونارلاردى قوعامدىق قوزعالىستىڭ نەعۇرلىم بەلسەندى تەگەرشىكتەرى, جاڭاشىلدار, جاسامپازدار دەسەك تە جاراسادى.
16 اقپان, 2018
«ايتۋشى اقىلدى بولسا, تىڭداۋشى دانا بولادى» دەيدى حالىق ماقالى. وسى ءبىر ءتامسىلدىڭ ءون بويىندا ۇلكەن ۇلاعات جاتقانىنا شەك كەلتىرۋدىڭ ءوزى كۇنا.
16 اقپان, 2018
تاياۋدا ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قارجى مينيسترىنە قاراتا ايتقان سوزىندە بلوكچەين تەحنولوگياسىن سالىق جيناۋ جۇيەسىندە قولدانۋدى قۇپتاعان بولاتىن. بۇل – بۇكىل الەمگە سىيى مەن سىنىن قوسا اكەلە جاتقان ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيانىڭ ءبىر جاڭالىعى.
15 اقپان, 2018
گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەل جەتەكشىلىك ەتەتىن حريستيان دەموكراتيالىق وداعى جانە حريستيان سوتسياليستىك وداعى گەرمانيا سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىمەن ۇزاققا سوزىلعان كەلىسسوزدەردەن سوڭ, كواليتسيالىق ۇكىمەت قۇرۋ بويىنشا مامىلەگە كەلدى. كەلىسسوزدەر بارىسىندا, سونداي-اق ورتاق باعدارلاما دا بەكىتىلدى. ال بۋندەستاگ (پارلامەنت) سايلاۋى 2017 جىلدىڭ 24 قىركۇيەگىندە وتكەن بولاتىن.
15 اقپان, 2018