• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
26 قاڭتار, 2011

ورىندى باستامانىڭ اياقسىز قالعانى قالاي؟

650 رەت
كورسەتىلدى

ەكى عاسىرعا سوزىلعان قازاق-جوڭعار سوعىسىنا 1757 جىلى اياگوز وڭىرىندەگى مامىرسۋ دەگەن جەردە نۇكتە قويىلعانى تاريحتان بەلگىلى. قيىن دا قىس­تا­لاڭ شاقتا حالقىمىزدىڭ با­سىن بىرىكتىرە بىلگەن ابىلاي حان وسى جەردە قىتاي ءامىر­شى­لەرى­مەن كەلىسىمگە كەلىپ, شەك­ارا­مىزدى بەكىتىپ الۋعا قول جەتكىزگەن. ەكى ەل اراسىنداعى بۇل ۋاعدالاستىق قاندىجاپ شار­تى, ياكي مامىرسۋ كەلىسىمى دەگەن اتپەن تاريحتا قالعان. سول تۇستا وسى وڭىردەن الدى­مەن قۋ داۋ­ىستى قۇتتىباي, سوڭىنان ونىڭ ۇرپاعى اقتاي­لاق بي قازاق ەلى­نىڭ ەلشىسى رەتىندە قىتايدىڭ استاناسى بەي­جىڭگە دەيىن بارىپ قايتقان. ال سونىڭ ءبارى ەلدىگىمىزدى كورسەتسە كەرەك. وسىدان ءۇش-ءتورت جىل بۇ­رىن وسى ماڭىزدى وقيعانىڭ 250 جىل­دىعىنا وراي جەرگىلىكتى ازا­ماتتاردىڭ باستاماسىمەن بىرقا­تار يگىلىكتى شارالار ءجۇ­زە­گە اسى­رىلعان ەدى. ەڭ الدى­مەن, كەزىندە ورىستار سالدىر­عان سەرگيوپول بەكىنىسىنىڭ اتى مامىرسۋ بولىپ وزگەرتىلگەن. سەرگيوپول دەمەكشى, ەندى ەلدىگىمىزگە ورىستار تا­راپىنان قاۋىپ تونە باستاعاندا جوعا­رى­دا ەسىمى اتالعان اقتاي­لاق بي مۇندا مەشىت ءۇيىن سال­دىرسا, «تاۋريح-حامسا» اتتى تاريحي كىتاپتىڭ اۆتورى قۇربان­عالي حاليت وسى وڭىردەگى العاش­قى ءبىلىم ورداسى – مەدرەسەنى ىسكە قو­سادى. ال سول سەرگيوپولى­ڭىز­دە  مەكتەپ سالىنعانىنا دا 150 جىل­عا جا­قىن­داپ قالدى. ما­مىر­­سۋ كەلى­سىم­ىنىڭ 250 جىل­دى­عىنا ارنالعان عى­لىمي-تەو­ريا­لىق كونفەرەنتسيا سول ءبىلىم ورد­ا­سىندا وتكىزىلگەن-ءدى. كونفەرەنتسيا سوڭىندا ەكى ەل اراسىنداعى كەلىسىمگە قول قوي­ىلعان مامىرسۋ جەرىنە بەلگى تاس ورناتىلىپ, الدا سول جەرگە ۇلكەن مونۋمەنت  تۇرعىزۋ ءجو­نىن­دە ءبىراۋىزدى شەشىم قابىل­دانعان ەدى. وكىنىشكە قاراي, سودان بەرى ءتورت جىل وتسە دە بۇل ماسەلەدە ەشقانداي قوزعا­لىس بايقالمايدى. سول شاق­تاعى يگى­لىكتى شارالاردىڭ باسى-قا­سىن­دا جۇرگەن مامىرسۋ اۋى­لىنىڭ اكىمى امانجول ارعىن­گەلدين مۇنى جۇزەگە اسىرۋعا ءبىر اۋىل, ءبىر اۋداننىڭ مۇمكىن­دىگى جەتپەيتىنىن ايتا كەلىپ, وع­ان وب­لىس, رەسپۋبليكا ۇكىمەتى تارا­پى­نان كوڭىل بولىنسە دەگەن تىلەك بىلدىرگەن ەدى. بۇل, شىن مانىندە ورىندى ءتى­لەك پە دەيمىز. ال سول ورىن­دى تىلەك ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جي­ىر­ما جىلدىق مەرەكەسى تۇسىن­دا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتسا, كا­نەكي! مۇنداي شارانىڭ تاريح ءۇشىن, جاس ۇرپاق ءۇشىن قاجەت­تىلىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى! داۋلەت سەيسەن ۇلى, سەمەي.
سوڭعى جاڭالىقتار