وبلىستا 2013 جىلى «ورتالىق – شىعىس» اۆتوبانى اياسىنداعى «ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىر» جانە «پاۆلودار قالاسىن باتىس جاعىنان اينالىپ ءوتۋ جولى» جوبالار بويىنشا قۇرىلىس جۇمىستارى باستالعان بولاتىن.
ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىردىڭ ۇزىندىعى 12,3 شاقىرىمدى قۇرايدى. «قازاۆتوجول» اق «نۇرلى جول» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان الىپ كوپىر كەشەنى بيىلعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ وتىر.
ءسويتىپ, وتكەن اپتادا ەرتىس وزەنىنىڭ ەكى جاعالاۋىنان قاراما-قارسى باعىتتا ءبىر ۋاقىتتا باستالعان قۇرىلىس ءتۇيىسىپ, سۋ ۇستىندەگى اسپالى كوپىردىڭ ورتاسى جالعاندى. اقسۋ مەن پاۆلودار ارالىعىنداعى الىپ كوپىر قۇرىلىسىن جۇرگىزىپ جاتقان قۇرىلىسشىلار دا ءبىر-بىرلەرىمەن قۇشاقتاسىپ, وزدەرىنىڭ عاسىر جوباسىن سالۋعا قاتىسقاندارىن وسىنداي قۇرمەتپەن ەرەكشە ەستە قالدىردى. ەكىنشىدەن, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, بۇل كۇندەرى «وسكەمەن – پاۆلودار – استانا» اۆتوجولىنىڭ دا قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. جولدىڭ باسىم بولىگى ءبىزدىڭ وڭىرمەن وتەدى.
«قازاۆتوجول» اق وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەرسىن ساريەۆتىڭ ايتۋىنشا, جالپى, كوپىر قۇرىلىسىنداعى نەگىزگى جۇمىستار اياقتالىپتى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 53 ملرد 808 ميلليون تەڭگە. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس جۇمىستارىنا قولدانىلىپ جاتقان ماتەريالدار وتاندىق ءونىمدەر. ۇساق تاستار, بيتۋم, قۇم ارالاس قيىرشىق تاستار بارلىعى دا جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردان جەتكىزىلەدى. كوپىردى تولىق تۇردە ىسكە قوسۋ ءۇشىن 10 مىڭ توننا مەتالل جانە 30 مىڭ تەكشە مەتر بەتون پايدالانىلادى.
– ەڭ باستىسى, وزەننىڭ ەكى جاعالاۋىنان قۇرىلىسى باستالعان كوپىردىڭ تۇيىسكەن كەزىنە ءبارىمىز كۋا بولدىق. ۇمىتىلماس ءسات. قازىر جاڭا تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن كوپىر اركاسىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. اسپالى يىلگىش ماتەريالدار قولدانىلادى. قۇرىلىستا №25 (الماتى قالاسى), №11 جانە №12 (ەكەۋى دە تۇمەن قالاسىنان, رەسەي) بريگادالارى تارتىلدى. جالپى, 85 تەحنيكا جۇمىلدىرىلۋدا, 200-گە جۋىق قۇرىلىسشى جۇمىس جاسايدى. كوپىر قۇرىلىسىندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ماماندار ەڭبەك ەتۋدە. ءتيىستى شارالار بەلگىلەنگەن كەستەگە سايكەس اتقارىلۋدا, – دەيدى ەرسىن ساريەۆ.
ەلباسى «بىزدە كولىك, تەمىرجول جۇيەسى بولدى. بىراق ولاردىڭ بارلىعى رەسەيگە بارىپ تىرەلەتىن. تەك تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن عانا ىشكى ايماقتاردى استانا ارقىلى بايلانىستىرىپ, بىرىكتىرەتىن جولدار سالا باستادىق. وسىلايشا تاۋەلسىز ەلىمىزدە تالاي جولدىڭ تۇساۋى كەسىلدى», دەگەن بولاتىن.
ارينە, جاڭا كوپىردىڭ ىسكە قوسىلۋى – ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قوسىلعان ۇلەس. نەگىزى, نىسان قۇرىلىسى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىندە قازاقستان مەن رەسەيدىڭ بىرلەسكەن العاشقى ينفراقۇرىلىمدىق جوباسى سانالادى. ناتيجەسىندە ەكى قالا تۇرعىندارى, ءوڭىر حالقى وبلىس ورتالىعىنان اقسۋ قالاسىنا جىلدام جەتە الادى. ياعني, استانادان رەسەيگە جانە قىتايعا دەيىنگى جول ءجۇرۋ ۋاقىتى ازايادى, ويتكەنى, قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتقان 4 جولاقتى اۆتوجول بولاشاقتا ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن ەسكى كوپىردەگى اۆتوكولىك قوزعالىسىنىڭ ازايۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. ترانزيتتىك باعىتتا جۇرەتىن كولىكتەردىڭ بارلىعى وبلىس ورتالىعىن سىرتىنان اينالىپ وتەدى.
ال, پاۆلودار قالاسى لوگيستيكالىق ورتالىق بولادى. بۇكىل كولىكتەر رەسەيگە, قىتايعا ءبىزدىڭ قالامىز ارقىلى وتەدى دەگەن ءسوز. «ورتالىق-شىعىس» اۆتوبانى وسى كوپىر ارقىلى وتەتىنىن ەسكەرسەك, جوبا وڭىرىمىزدەگى قالالاردىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. بۇل الىپ كوپىر جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى «بىرىڭعاي «پاۆلودار-اقسۋ اگلومەراتسياسىن» قۇرۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى. اقسۋ قالاسىنىڭ دامۋىنا اسەر ەتەدى. ال, ينفراقۇرىلىمدىق ۇشتاعان – اگلومەراتسيانىڭ, كولىكتىڭ, ەنەرگەتيكانىڭ قارقىندى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋى, اگلومەراتسيالار ەلىمىزدىڭ عىلىمي قامتىمدى ەكونوميكاسىنىڭ ۇستىنى ەكەنى, ەلىمىزدىڭ وراسان زور اۋماعىن, حالىقتىڭ ورنالاسۋ تىعىزدىعىنىڭ ءتومەن ەكەنىن ەسكەرسەك, اگلومەراتسيالار قالىپتاستىرۋ مەن دامىتۋ ماڭىزدى ماسەلە ەكەنى ەلباسى جولداۋىندا ايتىلدى. كوپىردىڭ ماڭىزدىلىعى – ول بولاشاقتا «استانا-پاۆلودار» جانە «پاۆلودار-وسكەمەن» اۆتوجولدارىن قوسادى.
ومىرگە وسىلايشا جاڭا تەحنولوگيالار, جاڭاشىلدىقتار, وركەنيەت تالاپتارى كەلۋدە. جولدار, كوپىرلەر سالۋ ارينە, ءبىر كۇننىڭ, ءبىر جىلدىڭ ۇلەسىندە تۇرعان جوق, ستراتەگيالىق جوبالار يگىلىگىن ءبىز عانا ەمەس, بولاشاق ۇرپاقتار كورەدى. بۇرىنعى تار جولدار بويى كەڭەيىپ, ءتورت جولاقتى كەڭىستىك اشىلادى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان».
پاۆلودار وبلىسى.