اقتاۋدا ەڭبەك باسقارماسىنىڭ باسشىسى الىگەر ىڭكاروۆ بريفينگ وتكىزىپ, جۋرناليستەرگە ەڭبەك قارىم-قاتىناسىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن اڭگىمەلەدى. مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەگەن بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 قادامعا» توقتالدى.
ەڭبەك باسقارماسىنىڭ نەگىزگى مىندەتى – ەڭبەك زاڭناماسىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ. بۇل ازاماتتاردىڭ ەڭبەك زاڭناماسى ءماسەلەلەرى بويىنشا جانە جۇمىس بەرۋشى مەن جۇمىسشىلار اراسىنداعى قۇقىقتىق قاتىناستار جونىندە ارىز-شاعىمدارىن قاراستىرۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورلارى وندىرىستەگى جازاتايىم وقيعالاردى ارنايى تەكسەرۋ جونىندەگى كوميسسيالاردى باسقارادى. جىل باسىنان بەرى وبلىستا 34 وندىرىستىك جازاتايىم وقيعا تىركەلدى, وندا 38 ادام جاپا شەككەن, ونىڭ 33-ءىنىڭ دەنساۋلىعىنا اۋىر زيان كەلگەن جانە 4 جاعدايدا ادام قازاسى ورىن العان. وندىرىستىك جاراقاتتانۋشىلىقتى تالداۋ ءوندىرىستەگى كوپشىلىك جازاتايىم وقيعالار مۇناي گاز ءوندىرۋشى كاسىپورىنداردا بولاتىنىن كورسەتتى. سەبەپتەرىنە كەلەتىن بولساق, ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە, بۇل جۇمىس ۇدەرىسىنىڭ جانە ەڭبەك شارتتارىنىڭ قاناعاتتانارلىقسىز ۇيىمداستىرىلۋى, جۇمىسشىلاردىڭ ءوز ابايسىزدىعى مەن قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاماۋى, دەپ اتاپ ءوتتى الىگەر ىڭكاروۆ.
ءاربىر جازاتايىم وقيعادان كەيىن مۇقيات تەكسەرىس جۇرگىزىلەدى جانە جۇمىسشىنىڭ جاراقاتتانۋىنا اكەلگەن سەبەپتەردى جويۋ ءۇشىن ءىس-شارالار ازىرلەنەدى. كاسىپورىندار وندىرىستىك جاراقاتتانۋشىلىقتى تومەندەتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋعا, ەڭبەكتى قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا وقىتۋ شەڭبەرىندە جالپى تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مىندەتتى.
باسقارما قىزمەتىنىڭ باسىم باعىتتارى ەڭبەك داۋلارىنا جول بەرمەۋ بويىنشا شارالاردى قابىلداۋ جانە مونيتورينگتەۋ, ەڭبەكاقى بويىنشا جالپى بەرەشەكتى تومەندەتۋ بولىپ تابىلادى. شاعىمداردىڭ ەڭ كوبى – ەڭبەكاقى بويىنشا بەرەشەك جانە ەڭبەك شارتىن زاڭسىز توقتاتۋ تۋرالى.
باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ەكى پروبلەمالى كاسىپورىن بار, ولاردىڭ ەڭبەكاقى بويىنشا جالپى بەرەشەگى 60 ملن. تەڭگەنى قۇرايدى.
– قازىرگى كەزدە وبلىستا ەڭبەكاقى بويىنشا پروبلەمالىق بورىشكەر بولىپ «فرەش» جشس تابىلادى. جىل باسىندا بەرەشەك 37,7 ملن. تەڭگەنى قۇرادى. قازىرگى ۋاقىتتا بورىش 30 ملن. تەڭگەگە دەيىن ازايدى. باسقارما فيرمامەن ۇلكەن جۇمىس جاسادى. كاسىپورىننىڭ قارجىلىق اۋقاتتىلىعىن قازىر سوت ورگاندارى قاراپ جاتىر, – دەپ حابارلادى ءا.ىڭكاروۆ.
ەڭبەكاقى بويىنشا بورىشى بار تاعى ءبىر كاسىپورىن – بۇل «داتوبا كونستراكشن». ونىڭ بەرەشەگى 58 ميلليون تەڭگەنى قۇراعان. قازىرگى كۇنگە 28 ميلليون تەڭگە تولەندى. «داتوبا كونستراكشن» جونىندەگى سۇراق ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارىنىڭ توراعالىعىمەن انتيكريزيستىك شتابتا ءۇش رەت قارالدى. بۇدان ءارى بۇل بەرەشەك وتەلەتىن بولادى.
– بىزگە ەڭبەك شارتىنسىز جۇمىس ىستەيتىن كوپ ازاماتتار جۇگىنەدى. بىراق ولاردىڭ كاسىپورىنداعى ەڭبەك قىزمەتى فاكتىسىن راستايتىن ەشقانداي قۇجاتتارى جوق. مۇنداي جاعدايدا ءبىز ولارعا سوتقا جۇگىنۋدى ۇسىنامىز, وندا كۋاگەرلەردىڭ ايعاقتارى ەسەپكە الىنادى. كۋاگەرلەر ول جۇمىسشىنىڭ جۇمىسقا كەلگەنىن جانە جۇمىس ىستەگەنىن دالەلدەي الادى.سوتتىڭ شەشىمى بويىنشا وعان ءبارى تولەنەدى, – دەپ ءتۇسىندىردى باسقارما باسشىسى.
اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورلارى 294 تەكسەرىس جۇرگىزىپ, 847 بۇزۋشىلىقتى انىقتادى. بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ اتىنا 263 ۇسىنىم ەنگىزىلدى. كىنالى تۇلعالارعا جالپى سوماسى 14 993 830 تەڭگەنىڭ 169 اكىمشىلىك ايىپپ ۇلى سالىندى.
وسى جىلى جۇمىسشىلاردى قىسقارتۋ قاۋپىن تومەندەتۋ ءۇشىن وندىرىستىك ۇدەرىستەردى تۇراقتاندىرۋ, ەڭبەك قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جانە جۇمىسشىلاردى ەڭبەككە ورنالاستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا سەرىكتەستىك تۋرالى 620 مەموراندۋم جاسالىپتى. وسىلايشا, ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورىنداعى 100 مىڭ جۇمىسشىنىڭ مۇددەلەرى مەن قۇقىقتارىنىڭ قورعالۋى قامتاماسىز ەتىلگەن.
اباي كۇشەنوۆ.