قوستاناي. 24 مامىر. قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆ رەسەيدىڭ ترويتسك قالاسىندا چەليابى وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى بوريس دۋبروۆسكيمەن كەزدەستى. ولار شەكارالىق وتكىزۋ بەكەتتەرىن ۇيىمداستىرۋدىڭ بارىسىن قارادى. بۇل تۋرالى egemen.kz ءتىلشىسى حابارلادى.
بۇل كورشى ەكى ەلدىڭ شەكارالاس ەكى وبلىسى باسشىلارىنىڭ وسىمەن ءۇشىنشى رەت كەزدەسۋى. وتكەن جىلى قوستانايدا شەكارالىق وبلىستاردىڭ چنتىماقتاستىق فورۋمى وتكەن ب ولاتىن. مۇنان كەيىن قوستاناي وبلىسىنىڭ دەلەگاتسياسى چەليابى وبلىسىندا بولدى. شەكارالاس ەكى وبلىس ءۇشىن «قايراق» – «بۋگريستوە» مەملەكەتتىك شەكاراسى ارقىلى اۆتوموبيل وتكىزۋ بەكەتىندەگى ۇزدىكسىز جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ بەكەتىندەگى «ءبىر ايالداما» ۇستانىمىن جاساۋ وزەكتى كۇيىنشە قالىپ وتىر. قر ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ شەكارا قىزمەتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى مۇحتار سابيدولعانوۆتىڭ ايتۋىنشا وبلىستا 12 وتكىزۋ بەكەتى بار. ودان 2014 جىل بويىنشا 3,7 ميلليون ادام, 1,2 ميلليون كولىك وتكەن. وسىلاردىڭ 70 پايىزى ناق وسى «قايراق» شەكارالىق بەكەتىنەن وتەدى.
«كۇن سايىن «بۋگريستوە» بەكەتىنەن 10 – 12 مىڭ ادام وتەدى, ال بەكەتتىڭ وتكىزۋ قۋاتتىلىعى 7 مىڭ ادام», دەيدى چەليابى وبلىسى بويىنشا فەدەرالدىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتى شەكارالىق باسقارماسىنىڭ باستىعى يۆان بوبرياشەۆ.
بۇرىنىراق قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك شەكارالىق باقىلاۋ ورگاندارى شەكارالىق بىرىككەن باقىلاۋدى «بۋگريستوە» وتكىزۋ پۋنكتىندە ۇيىمداستىرۋ جونىندە ماسەلە قاراعان بولاتىن. بۇگىنگى كۇنى ۇكىمەتارالىق كەلىسىمنىڭ جۇمىس جوباسى ەكى ەل ۇكىمەتتەرىندە قارالىپ, كەلىسىلەتىن بولادى.
شەكارالاس وبلىستار باسشىلارىنىڭ وسى كەزدەسۋىندە شەكارالىق بەكەتتەردىڭ «ءبىر ايالداما» ۇستانىمىمەن جۇمىس ىستەۋىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسى قارالدى. ياعني شەكارادان ءوتۋ ۋاقىتىن اناعۇرلىم قىسقارتۋ ءۇشىن شەكارالىق قىزمەت قىزمەتكەرلەرى كولىكتەردى تەك ەلگە كىرىپ كەلە جاتقاندا عانا تەكسەرەتىن بولادى. بەەكتتەردەن ءوتۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋ ءۇشىن ەكى جاقتىڭ بەكەتتەرىن دە قايتادان جاڭعىرتۋ قاجەتتىگى بىلىنەدى. قازاقستان جاعى ارىپتەستەرىن «قايراق» وتكىزۋ بەكەتىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن 2015 جىلى 412,7 ميلليونگ تەڭگە بولىنگەنى تۋرالى حاباردار ەتتى. قازىر «قازاۆتوجول ۇلتتىق كومپانياسى» اكتسيونەرلىك قوعامى مەردىگەردى انىقتاۋ ءۇشىن كونكۋرستىق ۇدەرىستەردى جۇرگىزۋدە. تاعى دا الداعى جۇمىستاردىڭ ءتۇيىندى ماسەلەلەرى چەليابى جانە قوستاناي وبلىسى باسشىلارىنىڭ كەەلسى كەزدەسۋلەرىندە تالقىلاناتىن بولادى.
«ءبىز بۇل ماسەلەلەردى ەكى جاقتىڭ دا ۇكىمەتى دەڭگەيىندە كوتەرىپ ءجۇرمىز. قازاقستان جاعىنان ءىس تەز قوزعالا باستادى. جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار دايىندالدى, ءبىز «قايراق» بەكەتىن 400 ميلليون تەڭگەگە تۇسەتىن جوندەۋ جۇمىستارىنا كىرىسىپ جاتىرمىز. بەس جولاقتى ەكى جاقتى قوزعالىس قامتاماسىز ەتىلەدى. رەسەي جاعىنان «بۋگريستوە» بەكەتىن قايتادان جاڭعىرتۋعا ءالى قارجىنىڭ بولىنبەگەنى ويلاندىرادى. ءباىز قانداي بولعان جاعدايدا دا ءبىزدىڭ ازاماتتاردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋىنا جاعداي جاساۋ ءۇشىن بەكەتتەردىڭ جۇمىسىن جاقسارتاتىن بولامىز, دەدى قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆ.
كەزەسۋدىڭ كۇن تارتىبىندە چەليابى وبلىسى اۋماعىنداعى مەملەكەتارالىق تۇيىسەتىن بەكەتتەر تىزىمىنە كىرمەيتىن «زولوتايا سوپكا» ستانساسىنىڭ جۇمىس ىستەۋى تۋرالى ماسەلە دە بولدى. بۇل ستانسا تاسىمال جولىن 50 كيلومەتردەن 200 كيلومەترگە دەيىن قىسقارتىپ, قازاقستاندىق ەكسپورتقا باعىتتالعان كاسىپورىندار تاۋارلارىنىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋگە ەكى وڭىرارالىق تاۋار اينالىمىن كۇشەيتۋگە ىقپال ەتەر ەدى.
«ءبىز بۇل ماسەلەنى كوتەردىك, بىراق رەسەي جاعىنىڭ دا ءوز ءۋاجى بار. «زولوتايا سوپكا» ستانساسى ءىرى جۇك تاسىمالى اعىنىنا ارناپ سالىنباعان, ول قوسىمشا نىسان عانا بولىپ كەلگەن. ءبىز مۇنى ءالى دە زەرتتەپ, قاراپ, الداعى ۋاقىتتا تاعى دا كوتەرۋدى نەمەسە كۇن تارتىبىنەن الىپ تاستاۋدى ناقتى شەشەتىن بولامىز, دەدى نۇرالى سادۋاقاسوۆ.
مىسالى, رەسەيگە كومىر, استىق, باسقا دا تاۋارلاردى توبىل – قارتالى – زولوتايا سوپكا باعىتى ارقىلى جەتكىزەتىن 97 كيلومەتر ارتىق ءجۇرىپ, قوسىمشا شىعىندار جۇمسايتىن قازاقستاندىق كاسىپورىندار تاۋارلارىنىڭ وزىندىك قۇنى قىمباتتاپ سالا بەرەدى. ەكىباستۇزدان ترويتسك گرەس-ءى ءۇشىن ارتىلاتىن كومىردى ەسىل – توبىل – قارتالى – زولوتايا سوپكا ستانسالارى ارقىلى جەتكىزۋ ءۇشىن 272 كيلومەتر جەر جۇرەدى ەكەن. مۇنىڭ بارلىعى دا ەكىجاقتى قارالاتىن بولادى.
شەكارالاس وبلىستار باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىندە وبىلس اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆ تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلەنى كوتەردى. «ارقالىق-ترويتسك-چەليابى» باعىتى بويىنشا جۇرەتىن ەلەكتر پويىزىنىڭ قارابالىق اۋدانىنداعى ماعىناي جانە بوسكول سچتانسالارىندا جاسايتىن ايالدامانى قايتا قالپىنا كەلتىرۋدى ۇسىندى. پويىزدىڭ بۇل ايالدامالارى 2013 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ, شەكارالىق وتكىزۋ بەكەتتەرىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسىنە وراي الىنىپ تاستالعان بولاتىن. بۇل ۇسىنىستى رەسەي جاعى تاياۋ ۋاقىتتا قاريتىن بولدى.
كەزدەسۋدى قورىتىندىلاي كەلە, شەكارالىق وبىلس باسشىلارى ونىڭ جوعارى تۇسىنۋشىلىك, ەكى جاقتى مۇددەلىلىك جاعدايىندا وتكەنىن ايتتى. مۇنداي كەزدەسۋلەر ەكى جاقتىڭ دا كوپ ماسەلەلەر بويىنشا العا جىلجۋىنا مۇكىندىك بەرەدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا.
دەرەك, سۋرەت: egemen.kz