«جاڭانىڭ ءبارى – نايزانىڭ ۇشىندا» دەمەكشى, ءسوز بەن ءىستىڭ بىرلىگىن ساقتاۋ قاشان دا وڭاي بولعان ەمەس. اسىرەسە, ونداعان جىلدار بويى قالىپتاسىپ قالعان قاساڭ يدەولوگيادان باتىل باس تارتىپ, وركەنيەت كوشىنىڭ وركەشى بيىك جەلكەنىن جەتەككە الىپ, ارىستان جالدى اساۋ تولقىندارمەن الىسا ءجۇرىپ, كوكسەگەن جاعالاۋعا ءجۇزىپ جەتۋ ءۇشىن نە كەرەك؟ مەنىڭشە, ول ءۇشىن جالاۋلى جاستىق شاعى مەن ەرلىككە تولى ەسەلى ەڭبەگىنىڭ, ابىروي-اتاعىنىڭ جارقىن ءىزى سايراپ جاتقان, اقىل-پاراساتى, ورەلى ءبىلىمى كەمەلىنە كەلىپ, كۇش-قۋاتى تاۋ سۋىنداي تاسقىنداعان داناگوي ەرگە عانا جاراسار دارابوز دارىن قاجەت! مىنە, وسىنداي تاماشا ارتىقشىلىقتارىمەن قوسا, جاراتىلىسىندا ىستىق جۇرەكتى, يماندى دا باۋىرماشىل, ىزگى تىلەكتى, بەكزات بولمىستى ەلباسىمىز حالىق اڭسارىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا قاجىماي-تالماي, تامشىلاتا تەر توكتى. البەتتە, جاس مەملەكەتتى قاز تۇرعىزىپ, قاتارعا قوسۋ ءۇشىن ەڭ اۋەلى قىرۋار ۇيىمداستىرۋ-اكىمشىلىك, باسقارۋ تەتىكتەرىن قالىپتاستىرىپ, ولاردى ۇنەمى جەتىلدىرۋ كەرەك بولدى.
وسىناۋ وراسان زور كوكەيكەستى ماسەلەلەردى ويداعىداي ورىنداۋ ماقساتىندا كۇللى الەمنىڭ ەڭ وزىق ەلدەرىن شارق ۇرا ارالاپ, شارتاراپپەن ىسكەرلىك بايلانىستار ورناتتى. سونىڭ بارىنە ۇلگەرۋمەن قاتار, قانشاما زاڭداردىڭ قابىلداۋىنا كۇش-جىگەر جۇمسادى. اتا زاڭىمىزداعى ءاربىر ازاماتتىڭ قۇقىعىن قورعاۋدىڭ, ۇلتارالىق تاتۋلىقتىڭ قامتاماسىز ەتۋدىڭ كەپىلدىگىن موينىنا الدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءوزىنىڭ ەڭ العاشقى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى مەن ولارعا تەڭەستىرىلگەندەردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ تۋرالى جارلىعىنان بەرى جۇزدەگەن زاڭدارعا, جارلىقتارعا, قاۋلىلارعا, وكىمدەرگە قول قويدى. سولاردىڭ قايسىسىن الىپ قاراساق تا, ەڭ الدىمەن قاراپايىم حالىقتىڭ, قالىڭ ەلدىڭ قامى مەن مۇددەسى كوزدەلەدى. اسىرەسە, قوعامدى رەفورمالاۋ باعىتىنداعى زاڭداردىڭ ماڭىزى ەرەكشە. مۇنىڭ سىرتىندا كونستيتۋتسيامىز بويىنشا مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلگەن قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى, ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ, حالىق تاريحى, ۇلتارالىق تاتۋلىق, ۇرپاقتار بىرلىگى مەن ساباقتاستىعى جايىندا قانشاما ىستەر اتقارىلۋدا. ماسەلەن, پرەزيدەنتتىڭ ۇسىنىسىمەن يۋنەسكو-نىڭ اياسىندا وتكىزىلگەن اباي, مۇحتار, قانىش, تۇركىستان قالاسىنىڭ تويلارىن بىلاي قويعاندا, التى الاشتى شاتتىققا بولەگەن قاراساي, رايىمبەك, ناۋرىزباي, ابىلاي حان, جامبىل, ماحامبەت, تاعى باسقا قاسيەتتى بابالارىمىزدى ەسكە الۋ شارالارى مەن «مادەني مۇرا» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا جۇزەگە اسقان ىستەردىڭ ءوزى نەگە تۇرادى. ارينە, بۇل جەردە ەلباسىمىز ءاردايىم ەسكەرتىپ جۇرگەندەي, ماسەلە اسىپ-تاسقان بايلىقتا ەمەس, عاسىرلار بويى بوداندىق بۇعاۋىنان شىعا الماعان حالقىمىزدىڭ اقىلى مەن باتىرلىعى اسقان ۇلى پەرزەنتتەرىنىڭ از ەمەس ەكەنىن تورتكۇل دۇنيەگە تانىتۋ مۇراتى كوزدەلگەنىن دۇرىس تۇسىنە بىلگەنىمىز ءجون.
ادامعا ەڭ الدىمەن يمان مەن اسقاق رۋح, بيىك ەڭسە كەرەك دەيتىن ۇلى ۇستانىمدى ۇنەمى تەمىرقازىق جۇلدىز ەتە بىلگەن, ەلىم دەپ ەمىرەنگەن پرەزيدەنتىمىزدى باسقا ەلدەردىڭ دە ەرەكشە قۇرمەتتەيتىنىنە قاراپ ءبىز ءالى باعاسىن بىلە الماي ءجۇرمىز بە دەپ تە ويلايسىڭ؟ زادىندا, ءاربىر قاراگوز باۋىرىمىزدى بۇل ساۋال ويلاندىرىپ قانا قويماي, تىم قۇرىعاندا ول كىسىدەي تۇلعا بولا الماساق تا, ۇقساپ باعۋ ءجون سەكىلدى. ون توعىزىنشى عاسىردا شوقان ۋاليحانوۆقا ورىستىڭ ۇلى پسيحولوگ-جازۋشىسى فەدور دوستوەۆسكيدىڭ اقىل-ويى مەن شىنايى ادامگەرشىلىگى, تەك ۇلى جاندارعا عانا جاراساتىن قاراپايىم ءارى كىشىپەيىل قاسيەتى ءۇشىن «عاشىق» بولعانىن اشىق جاريالاعانى ءمالىم. ال ەندى بۇگىنگى ءبىزدىڭ كيبەرنەتيكا مەن كومپيۋتەرلىك داۋىرىمىزدە نۇراعاڭنىڭ ەل ءۇشىن اتقارعان ىستەرىن, زامان تىنىسىن بولجايتىن كورەگەندىگىن ورىس اعايىندارىمىزدىڭ ىستىق ىقىلاس, ىزگى ىلتيپاتپەن جارىسا جازىپ جاتقانىنىڭ ءوزى قانداي كەرەمەت. ءتىپتى, وتكەن جىلدارى ورىس ءتىلدى ءبىر بەدەلدى باسىلىمنان جوعارى دارەجەلى حريستيان ءدىنى وكىلىنىڭ «ناد نازارباەۆىم – بوگ» اتتى كولەمدى ماقالاسىن وقىعانىم ەسىمدە. سوعان بايلانىستى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ دۇنيەدەگى ءدىن اتاۋلىنىڭ بارىنە دە اقىل-ويدىڭ, مادەنيەتتىڭ, قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ ءبىرى تۇرعىسىندا قالتقىسىز قۇرمەتپەن قارايتىنىن, بۇل رەتتە دە ءبىلىمى مەن بىلىگىن جەتىلدىرۋدەن جالىقپايتىنىن اتاپ ايتقىم كەلەدى. مىسالى, بىردە سلاۆيان حالقىنىڭ ءدىني مەرەكەسىندە ارنايى بارىپ قۇتتىقتاعان ەلباسىمىزدىڭ يسا پايعامباردىڭ وسيەتتەرىن جەتىك بىلەتىندىگىمەن پاتريارح ءىى الەكسيدى تاڭداندىرىپ, ءتانتى ەتكەنىنە تەلەديدار ارقىلى كۋا بولعان ەدىم.
پرەزيدەنتىمىزدىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن دۇنيەجۇزى قازاقتارى قۇرىلتايىنىڭ توراعالىقتارىن, باسقا دا تولىپ جاتقان قوعامدىق مىندەتتەردى ءوز موينىنا ءىلىپ, ەرىككەننەن اتقارىپ جۇرمەگەنى ايدان انىق.اپىر-اۋ دەيمىن كەيدە, وسىنشاما وراسان ماڭىزدى مىندەتتەرمەن قاتار, تۋعان ەلىنىڭ جوعىن تاۋىپ, قالعىپ-مۇلگىگەنىن وياتىپ, نامىسىنا قامشى باسىپ, جاماندىقتىڭ دا اراسىنان جاقسىلىق ىزدەپ جارقىراتقان جايساڭ جاندى ازاماتتى دا كۇندەيتىندەردى كيەلى جەر-انا قالاي عانا كوتەرىپ تۇر ەكەن؟! ءتىپتى, حالىقارالىق ساياسات ارەناسىنا شىعىپ الىپ ساندىراقتايتىن سونداي سودىرلاردىڭ وزىنە دە ەلباسىمىز كەڭپەيىلدى كەشىرىممەن قاراپ, نارىقتىڭ وتپەلى كەزەڭىندەگى كەدەرگىلەردىڭ وبەكتيۆتى سەبەپتەرىن ساليقالى تۇردە سابىرلى تۇسىندىرگەنى دە ەسىمىزدە. ايتالىق, ىقپالدى قازاق باسىلىمدارىنىڭ ءبىر توپ بەدەلدى باسشىلارىمەن «ءبىزدىڭ حالقىمىز جاڭا ومىرگە بەيىمدەلۋى كەرەك» اتتى كەڭ اۋقىمدى اڭگىمەسىندە بىلاي دەيدى:
«...دەگەنمەن, قاۋىرت زامان, داعدارىس بولعاننان كەيىن, ارينە, كەمشىلىكسىز ءىس بولمايدى. ستراتەگيادا وكىنەتىن ەشتەڭە بولعان جوق دەدىم عوي, تاكتيكادا مۇمكىن قاتەلىك بولعان شىعار. ماسەلەن, ايتالىق, ەڭ ءبىرىنشى جىگىتتەردى ساراپتاپ, لاۋازىمدى قىزمەتكە قويۋ ماسەلەسىندە قاتەلىكتەر جىبەرگەن سياقتىمىن, جىبەردىم دە. اكىمشىلىكتەرگە دە, ۇكىمەت باسقارۋعا دا اكەلگەن ادامداردىڭ كەيبىرەۋى حالىقتىڭ دا, مەنىڭ دە سەنىمىمدى اقتاماي كەتتى...» («ەگەمەن قازاقستان» گازەتى, 2000 جىلعى 31 مامىر).
ءيا, شىندىقتىڭ شىڭى اقيقات دەسەك, ونداي كيەلى ۇعىمنىڭ بەتىنە تەك قانا ناعىز قاراپايىم ءارى ۇلى تۇلعالار عانا قاراي الاتىنداي كورىنەدى, ماعان. بالكىم, بيىلعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا بۇكىل حالىقتىڭ زور سەنىمىنە يە بولعانى – سول ادالدىعىنىڭ دالەلى شىعار. ەلباسى تاريحي ناۋقان قارساڭىنداعى قالىڭ جۇرتشىلىقپەن كەزدەسۋلەرىندە ادەتتەگىدەي ادىلدىكتىڭ اق جولىنان استە اينىمايتىنىن ەسكەرتىپ, ءالى دە كوپتەگەن قيىنشىلىقتاردى جەڭۋ قاجەتتىگىن جاسىرمايدى, قۇرعاق ۋادەنى ءۇيىپ-توكپەيدى. جەڭىسكە جەتىسىمەن ءوزىنىڭ حالىققا بەرگەن ۋادەسىن ورىنداۋعا كىرىسىپ كەتەدى. 5 سالادا 100 ناقتى قادامنىڭ باستالۋى – سونىڭ دالەلى.
تاۋەلسىزدىككە قولىمىزدىڭ جەتۋى, مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ ورنىعۋى, ءتول عارىشكەرلەرىمىزدىڭ سامعاۋى, ۇلتتىق رامىزدەردىڭ, ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ, قارۋلى كۇشتەردىڭ, جاسامپاز استانا قالاسىنىڭ, تاعى باسقالارىنىڭ ومىرگە كەلۋىن اۋىز تولتىرا ماداقتاپ, بار داۋىسپەن جاھانعا جار سالا ءبىلۋ – پەرزەنتتىك پارىزىمىز.
ەلباسى – حالقىمىزدىڭ اداستىرمايتىن تەمىرقازىعى. ونىڭ سوڭىنان ەرە بەرۋدىڭ ءوزى جارقىن بولاشاققا تۋرا بەت الۋ بولىپ تابىلادى.
جاڭا قوعامنىڭ جاسامپاز قاھارماندارىنىڭ, نارىقتىق قاتىناس نارقاسقالارىنىڭ جان دۇنيەسىن, قۋانىشى مەن كۇيىنىشىن, وركەنيەتكە بەت بۇرعان ونەگەلى ءومىرىن سۇڭعىلا سەزىمتالدىقپەن, تاماشا تالعامپازدىقپەن سۋرەتتەۋ ارقىلى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ زاڭعار تۇلعاسىن تولىقتىرا تۇسۋگە قالام ۇستاعان زيالى قاۋىم قارىمدى ۇلەستەرىن قوسسا, قانەكي.
ءالىمجان داۋىت ۇلى,
قازاقستان جۋرناليستەر وداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى.
الماتى وبلىسى,
جامبىل اۋدانى,
ۇزىناعاش اۋىلى.