ساڭىراۋقۇلاق ءوسىرۋشى كەلىنشەك

قازىر شۇكىر, تالپىنعان ادامعا جۇمىس تابىلادى. تەك ىنتا -ىقىلاس بولسىن دە. وڭىردە ءىستىڭ ۇتىرىن تاۋىپ, ءوز كاسىبىن دوڭگەلەنتىپ كەتكەندەر قاتارى جىل وتكەن سايىن كوبەيىپ كەلەدى. بۇعان حالىقتىڭ نارىقتىق ەكونوميكانىڭ تالاپتارىن جەتە ءتۇسىنىپ, كاسىپكەرلىكتى يگەرۋگە تالاپتانۋى دا العىشارت جاساۋدا. سونداي-اق, ۇكىمەت تە بۇل باعىتتا ورتا جانە شاعىن بيزنەس­پەن اينالىسۋشىلارعا قولداۋ-كو­مەك بەرەتىن باعدارلامالاردى جۇزە­گە اسىرۋدا. وسىنداي جۇمىس­­­سىز­­دارعا «ەكى قولعا ءبىر كۇرەك» تابۋعا مۇمكىندىك تۋدىرىپ وتىرعان «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەت­تىك باعدار­لاما­سىنىڭ يگىلىگىن كورۋشىلەردىڭ اراسىن­دا بۇرىن قازاققا توسىنداۋ كورىنەتىن كاسىپپەن اينالىسىپ, تۇر­مىسىن تۇزەپ جاتقاندار دا بار­شىلىق. سونىڭ ءبىرى وسى باع­دارلاما­نىڭ ەكىنشى باعىتىنا قاتىسۋشى قوبدا اۋىلىنىڭ تۇرعى­نى مايرا بيماشەۆا دەسەك قاتەلەس­پەيمىز. ول كەزىندە قازاق قورەك­تىك قۋاتى بار اسقا ساناماعان ساڭىراۋ­قۇلاق ءوسىرىپ, وتباسىنىڭ ناپاقاسىن ايىرىپ وتىر.

ارينە, ءبىزدىڭ وڭىرگە توسىنداۋ كاسىپپەن اينالىسۋ مايرا نۇر­لانقىزىنا وڭايعا تۇسكەن جوق. باستاپقىدا جۇرەكسىنگەنى دا راس. وعان ساڭىراۋقۇلاق وسىرۋمەن اينالىسۋعا اپاسى اقمارال اقىل-كەڭەس بەرگەن ەكەن. ءوز ءىسىمدى اشسام دەپ جۇرگەن جاس كەلىنشەكتىڭ باستاماسىن جولداسى اماندىق تا قولداي كەتەدى. «كەڭەسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەگەندەي, ەكى بىردەي ەت جاقىنىنان قولداۋ تاپقان مايرا بيماشەۆا 2014 جىلى شىلدە ايىندا قوبدا اۋدا­نىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ ورتا­لىعىنا كەلىپ, قالاي شاعىن نەسيە الۋعا بولاتىنى تۋرالى كەڭەس الادى. سول جىلى تامىز ايىندا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىپ, قولىنا سەرتيفيكات تيىسىمەن شا­رۋانى جۇرگىزۋگە كىرىسەدى. ءوز كاسىبىن جۇرگىزۋدىڭ قىر-سىرىنا قانىققان ونىڭ بويىنا سەنىمدىلىك ۇيالاي تۇسەدى. وتكەن جىلى قىركۇيەك ايىندا ساڭىراۋقۇلاق ءوسىرۋ جانە وتكىزۋگە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020 » مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى باعىتى اياسىندا 1,5 ميلليون تەڭگە نەسيەگە قول جەتكىزەدى. العان قاراجاتقا جالپى الاڭى 30 شارشى مەتر شاعىن جىلىجاي سالىپ, 100 كەلى ميتسەلي, قوسىمشا تىڭايتقىشتار جانە باسقا قاجەتتى زاتتاردى ساتىپ الادى. جولداسى اماندىق قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى ور­ناتۋعا قولعابىس بەرەدى. ءسويتىپ, قوب­دالىقتار ءۇشىن تىڭ شارۋا – سا­ڭى­راۋقۇلاق وسىرۋگە كىرىسىپ كەتەدى. – «ۆەشەنكا» ساڭىراۋقۇلاعىن بىزدە دە وسىرۋگە بولاتىنىن ەستى­گەندە بويىمدا وسى كاسىپپەن اينا­لىسۋعا دەگەن قۇلشىنىس پايدا بولدى. ۇلكەن جەر تەلىمى مەن باستاپقى كاپيتالى جوق كاسىپكەرگە ءتيىمدى تەحنولوگيا ەكەن. بۇل ساڭى­راۋقۇلاقتاردى ۇيدە, شاعىن جىلىجايدا وسىرۋگە بولادى. قارا ەسەپكە سالىپ قاراسام, ونىڭ وتكى­زۋ باعاسى كارتوپ, قىرىققابات, قيار­دان الدەقايدا قىمبات بولىپ شىقتى. ءسويتىپ, تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, جۇمىستى باستادىم, – دەيدى جاس كاسىپكەر مايرا بيماشەۆا قازىر. الايدا, ءبارى وڭتايىنان كەلە قويماعانى دا شىندىق. ونىڭ ايتۋىنشا, قىستىڭ كوزى قىراۋ­دا ساڭىراۋقۇلاق وسىرۋگە قاجەت­تى استىق سابانىن تابۋ قيىنعا ءتۇسىپتى. سۋبستراتتى دايىنداۋ ءۇشىن تۋرالعان ساباندى ىس­تىق سۋعا بۋلان­دىرىپ, سۋىعان­نان كەيىن پولي­ەتيلەن قاپشىق­تارعا سالىپ, مي­تسەليمەن ارالاس­تىرعان. ساڭى­راۋقۇلاق تۇقى­مىن ىستىق سۋعا شىلانعان زالالسىز­دان­دى­رىلعان ۇساقتالعان سابانعا وتىر­عىزادى, قوسىمشا مينەرالدى تىڭايتقىشتارمەن قورەكتەندىرەدى. – سودان كەيىن بارىپ وزدەرىمىز اۋلاداعى ۇيشىكتە جاسالعان جىلىجايداعى سورەلەرگە قويامىز, ءۇش كۇن وتكەننەن كەيىن بارىپ, ءوسىپ شىعۋى ءۇشىن قاپتاردىڭ بەس-التى جەرىنەن تىلىمدەر جاسالادى. 15-20 كۇننەن كەيىن قاپتارداعى تىلىمدەردەن ساڭىراۋقۇلاقتار ءوسىپ شىعا باستايدى. ول ءۇشىن ونى ءوسىرۋ تەحنولوگياسىن قاتاڭ ساقتاۋ قاجەت. ءبىر قاپتان 3 كەلىگە دەيىن «ۆەشەنكا» ساڭىراۋقۇلاعىن جيناۋعا بولادى. بۇل ءوزى ۇڭعىل-شۇڭعىلى كوپ شارۋا. ساڭىراۋقۇلاق جىلۋدى سۇيەدى, بولمەدەگى بولماشى اۋا وزگە­رىسىنە دە سەزىمتال. كەزدەيسوق باك­تەريادان قىرىلىپ قالۋى دا مۇمكىن. كوپ ادامنىڭ ساڭىراۋقۇلاق ءوسىرۋ­دەن بويىن اۋلاق سالاتىنى دا سون­دىقتان, – دەيدى كاسىپكەر كەلىنشەك. مايرا قارىنداسىمىز ساڭىراۋ­قۇلاق تۇقىمى – ميتسەليدى شىم­كەتتەن ساتىپ اكەلگەن. ءبىر ساڭى­راۋقۇلاق بلوگىن جاساۋ ءۇشىن 200 گرامم ميتسەلي جۇمسالادى ەكەن. – تەك تەز ارادا استا-توك پايدا تابۋدى كوزدەسەڭ, تابىسقا جەتە المايسىڭ. بار ىنتا-ىقىلاسىڭ­مەن جۇمىس ىستەۋ قاجەت. شارۋانى ­جۇر­گىزۋ بارىسىندا كوپ نارسەنى وقۋعا, ىزدەنۋگە تۋرا كەلدى, – دەيدى ول ءسوز اراسىندا. «ۆەشەنكا» ساڭىراۋقۇلاعى كەرەمەت دامىمەن دە, قورەكتىك قۋاتىمەن دە ەرەكشەلەندى. ونىڭ ادام اعزاسىنان رادينۋكليدتەردى شىعاراتىن, ىسىك جاسۋشالارىمەن كۇرەسەتىن شيپالىق قاسيەتى دە بار ەكەنىن ايتادى بىلەتىندەر. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا شاعىن جىلىجايدا ءوسى­رىلگەن ساڭىراۋقۇلاقتان ەكى رەت ءونىم الىنعان. كاسىپكەر بۇل ساڭى­راۋقۇلاقتاردى اقتوبە قالاسىن­داعى مەيرامحانالار مەن ءدامحا­نالارعا, قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ورىندارىنا وتكىزگەن. بولاشاقتا دۇكەندەر مەن بازارلارعا دا شىعارۋدى كوزدەۋدە. ءوز كاسىبىنىڭ كوزىن تاپقان, تابىستىڭ ءدامىن تاتقان كاسىپكەر كەلىن­شەكتىڭ بولاشاققا باعىتتال­عان جوبا-جوسپارى دا جوق ەمەس. ول الداعى ۋاقىتتا ساڭىراۋقۇلاقتى تۇزداپ, مارينادتاپ, وڭدەپ, قالبىر­عا سالىپ ساۋداعا شىعارۋدى ويلاس­تىرۋدا. ءتۇرلى سالاتتار جاسايتىن, ساڭىراۋقۇلاق قوسىلعان مانتى, تۇشپارا, پاشتەت شىعاراتىن تسەح اشۋدى قاراستىرۋدا. ساڭىراۋقۇلاق تۇقىمىن زەرتتەيتىن زەرتحانا كەرەكتىگى دە ويىندا ءجۇر. – تىڭ كاسىپتىڭ قىر-سىرىن ۇعى­نىپ ءىس قىلىپ جاتقان جاس كاسىپ­كەردىڭ ونەگەسى وزگەلەرگە دە قوزعاۋ سالارى ءسوزسىز. بيىل وسى باع­دارلاماعا قاتىسۋعا تىلەك ءبىل­دىرگەن 98 ادامنىڭ 52-ءسى الەۋمەتتىك كەلىسىمشارتقا قول قويدى. باعدارلامانىڭ ءبىرىن­شى باعىتى بويىنشا 20,7 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ, 10 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى, ال ەكىنشى باعىتى بويىنشا 10 ادام قايتا قارجىلاندىرۋدان 20,2 ميلليون تەڭگە شاعىن نەسيە الدى, 8 ادامدى كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ جوسپارلانۋدا. ءۇشىنشى باعىت بويىنشا 27 جۇمىسسىز الەۋمەتتىك جۇمىستارعا ورنالاستىرىلدى, 25 ادامدى جاستار تاجىريبەسىنەن وتكىزۋ كوزدەلۋدە, – دەيدى اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ءىنجۋ اەتوۆا.

ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان».

اقتوبە وبلىسى, قوبدا اۋدانى. سۋرەتتە: جاس كاسىپكەر مايرا بيماشەۆا.