بيىلعى جىلى 16 قازاندا اقتوبە رەلس ارقالىعى زاۋىتى (اراز) العاشقى وتاندىق رەلس ونىمدەرى پروكاتىن شىعاردى. بۇل بىرەگەي كاسىپورىن – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جەكە تاپسىرماسى بويىنشا سالىنعان تمد اۋماعىندا تەڭدەسى جوق زاۋىت. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن بولعان جالپى ۇلتتىق تەلەكوپىر اياسىندا اقتوبە رەلس ارقالىعى زاۋىتىنىڭ ءبىرىنشى كەزەگى ىسكە قوسىلعان بولاتىن.
زاۋىت قۇرىلىسى مەن ونىڭ وندىرىستىك جەلىسى قىسقا مەرزىمدە سالىندى. بۇگىنگى تاڭدا كاسىپورىن دايىن ونىمدەردى شىعارۋدى باستادى. سالتاناتتى ءىس-شاراعا «قتج» ۇك» اق پرەزيدەنتى ا.مامين, «Siemens S.p.a» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى دجۋزەپپە فەرراريو, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ, اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ, قىرعىزستان كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترى ارعىنبەك مالاباەۆ, «ازەربايجان تەمىر جولدارى» جشس توراعاسى دجاۆيد گۋربانوۆ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. شاراعا قاتىسۋشىلار قاتارىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, تمد جانە بالتىق جاعالاۋى ەلدەرى تەمىرجول اكىمشىلىكتەرى مەن تەمىرجول ونىمدەرىن شىعاراتىن كاسىپورىنداردىڭ وكىلدەرى بولدى.
«قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق پرەزيدەنتى ا.ءماميننىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ يندۋستريالىق باعدارلاماعا ساي تاپسىرماسىمەن قازاقستاندا قىسقا مەرزىمدە تەمىرجول كولىگىن جاساۋدىڭ جاڭا سالاسى قالىپتاستى. الەمدىك جەتەكشى كومپانيالار General Electric, Alstom,Talgo, Siemens قاتىسۋىمەن جۇك جانە جولاۋشىلار تەپلوۆوزدارى, ەلەكتروۆوزدار, ۆاگوندار, ءىرى ۆاگون قۇيمالارى, ينفراقۇرىلىمدىق تەحنيكالىق قۇرالدار شىعارىلۋدا. ول سونداي-اق, العاشقى وتاندىق رەلس ءونىمىنىڭ قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق تاريحىندا ماڭىزدى وقيعا ەكەندىگىنە توقتالدى.
اراز-دىڭ جوبالىق قۋاتى جىلىنا 430 مىڭ توننا مەتالل ونىمدەرىن جاساۋعا قاۋقارلى. ونىڭ شىعاراتىن نەگىزگى ءونىمى – تەرموقىسىمعا شىدامدى ر-65 ماركالى ۇزىندىعى 120 مەترگە جەتەتىن جوعارى جىلدامدىقتى ماگيسترالعا ارنالعان رەلستەر. وعان قوسا, جىلىنا 230 مىڭ توننا رەلس ارقاۋلارى, بۇرىشتامالار, شۆەللەرلەر جاسالادى. بۇل تەمىرجول ونىمدەرى قازاقستاندى عانا ەمەس, كورشىلەس مەملەكەتتەردىڭ دە سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرادى.
سونداي-اق, بۇل كۇنى قازاقستانداعى تەمىرجول كولىگى ماشيناسىن جاساۋ سالاسىنداعى سەرىكتەستىك پەن بولاشاعىنا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى دا وتكىزىلدى. ونداعى تالقىلاۋ بارىسىندا قازاقستاندىق «تۇلپار-تالگو», «ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ زاۋىتى» (ەقز), «لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتى (لقز) زاۋىتتارىنداعى تەمىرجول كولىگى ونىمدەرىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى وتكىزىلىپ, ونى «قازاقستان دامۋ بانكى» اق-تىڭ قولداۋىمەن ەكسپورتقا شىعارۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماسەلەسى ساراپتالدى. دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ەۋرازيالىق ايماقتاعى تەمىرجول كولىگى ماشينالارى ونىمدەرىن شىعاراتىن زاۋىتتار مەن قارجىلىق ينستيتۋتتاردىڭ اراسىندا تىعىز قارىم-قاتىناس ورناعان. قازاقستاندىق ەكسپورتتى قولداۋ جۇيەسى تۋرالى «قازاقستان دامۋ بانكى» اق باسقارما توراعاسى ب.جامىشەۆ بايانداپ, بانك اراز قۇرىلىسىن قارجىلاندىرىپ قانا قويماي, ەندىگى جەردە ونىڭ شەتەلدىك تۇتىنۋشىلارعا وتكىزۋ ءىس-شاراسىن دا ءوز مىندەتتەرىنە الىپ وتىرعاندىعىن مالىمدەدى.
ال «جيناق بانكى» اق باسقارما توراعاسى ا.كامالوۆ بانكتىڭ «قتج» ۇك» اق جوبالارىن بەلسەندى قولداپ كەلەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە تاۋار اينالىمىنىڭ جاقسارۋى مەن ەل ەكونوميكاسىنىڭ سەرپىندى دامۋىنا ىقپال ەتەدى», دەدى. سونىمەن قاتار, بانك باسشىسى ءىرى كولەمدەگى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ءىشىندە اراز مەملەكەت پەن جەكە بيزنەس سەرىكتەستىگىنىڭ ەرەكشە ۇلگىسى ەكەندىگىنە توقتالدى.
دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىندا ازەربايجانعا, بەلورۋسسياعا, گرۋزياعا, وزبەكستانعا, تاجىكستانعا جانە قىرعىزستانعا اراز دايىن ونىمدەرىن جەتكىزۋ جونىندەگى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
«ەگەمەن-اقپارات».