ورتاق مۇددەلەر ورايىنداعى باسقوسۋلار

دوستاستىققا مۇشە ەلدەر باسشىلارىنىڭ ءبىر كۇندە وتكەن ەكى ماڭىزدى وتىرىسى تابىستى اياقتالدى

كەشە بۋرابايدا تمد-عا مۇشە ەلدەر مەملەكەتتەر باسشىلارى كە­ڭەسىنىڭ جانە جوعارى ەۋرا­زيالىق ەكو­نو­ميكالىق كەڭەس­تىڭ كەزەك­تى وتىرىستارى ءوتتى. قازاق­ستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءتورا­عالى­عىمەن وتكەن تمد مەملە­كەت­تەرى باسشى­لارى­نىڭ باس­قو­سۋىندا لاڭكەس­تىك قا­تەر­­لەرگە قارسى بىرلەس­كەن ءىس-قيمىلدىڭ, قاۋىپ­سىز­دىك پەن قۇقىق ءتارتىپ­تەرىن قام­تا­ماسىز ەتۋدىڭ, دوستاس­تىق­قا مۇشە مەم­لە­كەت­تەر­دىڭ كۇش­تىك ورگاندارى ىنتى­ماق­تاس­تى­عىنىڭ نەگىز­گى جايتتارىن قامتىعان تاقى­رىپتار تال­قىلاندى. ال قازاقستان, رەسەي, بە­لا­رۋس, قىرعىزستان جانە ار­­مەنيا پرەزيدەنتتەرىنىڭ قا­تى­سۋىمەن وتكەن جوعارى ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىندا ارىپتەس مەم­­لەكەتتەر اراسىنداعى ىق­پال­­داستىق ۇدەرىستەرىن دامى­تۋعا باسا نازار اۋدارىلدى.  باسقوسۋدا 17 ماسەلە قارالدى ءسال كەيىنگە شەگىنە سويلەر بول­ساق, وتكەن جىلى بەلارۋس استا­ناسى مينسك قالاسىندا ۇيىم­داس­تىرىلعان تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭە­سىنىڭ وتىرىسىندا ءدال وسىنداي كەلەسى باسقوسۋدى قازاقستاندا وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان ەدى. مينسكىدەگى القالى جيىندا قازاقستان پرەزيدەنتى تمد-نى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجى­رىمداماسىن ازىرلەۋدى ۇسىنعان-دى. ناقتىلاي ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسى سول جولى تمد-عا توراعالىق 2015 جىلى قازاقستانعا وتەتىنىنە توق­تالا كەلىپ, «مۇمكىن مەملەكەت باس­شىلارىمەن كەڭە­سىپ, تمد-نى دامىتۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن دايىنداۋ ءجو­نىندە ۋاعدالاسىپ, ودان ءارى قالاي جۇمىس ىستەيتىنىمىزدى ايقىنداپ الارمىز. بۇل قۇجات تمد-نىڭ قۇرىلعانىنا 25 جىل تولۋىنا وراي ازىرلەنەدى, قازاقستان ونى دايىنداپ, سىزدەرمەن كەڭەسەتىن بولادى. ساۋدا قاتىناستارىن, ەركىن ساۋدا ايماعىن دامىتۋ با­عى­­تىنداعى جۇمىستاردى توقتات­پاي­مىز. ءبىز ەندى كولىك, اگرو­ونەر­كاسىپ­تىك كەشەن, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپ­سىز­دىگى سالاسىنداعى ىنتىماق­تاس­تىق­تى نىعايتۋعا كۇش سالامىز جانە ءبىزدىڭ توراعالىق وسى ءما­سە­لە­لەردى, گۋمانيتارلىق ىنتىماق­تاس­تىق سالا­سىنداعى قاۋىپسىزدىك ماسە­لە­لەرىن قامتيدى», – دەپ ءمالىم­دەگەن بولاتىن. مىنە, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2014 جى­لى ايتقان جوعارىداعى سوزدەرى اتالعان كەڭەستىڭ بيىلعى وتىرىسىنا نەگىز بولدى. سونىمەن, بۋرابايدا وتكەن تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوس­تاس­تىعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەڭەسى الدىمەن شاعىن قۇرامداعى كەلىسسوزدەر­مەن باستالدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ توراعالىق ەتكەن جو­عارى دەڭگەيدەگى بۇل جيىنعا ارمە­نيا پرەزيدەنتى سەرج سار­­گسيان, بەلارۋس پرە­زي­دەنتى الەك­­ساندر لۋكاشەنكو, قىر­عىز­­ستان پرەزيدەنتى المازبەك اتام­باەۆ, رەسەي پرەزيدەنتى ۆلا­­­ديمير پۋتين, ازەربايجان پرە­­زيدەنتى يلحام اليەۆ, ءتا­جىك­ستان پرەزيدەنتى ەمومالي راح­­مون, وزبەكستان پرەزيدەنتى يس­لام كارىموۆ, تۇرىكمەنستان مي­نيسترلەر كابينەتى ءتورا­عا­سى­­نىڭ ورىنباسارى ساتلىك سات­لىكوۆ, مولدوۆا سىرتقى ءىس­تەر ءجا­نە ەۋروپالىق ينتەگراتسيا مي­نيسترىنىڭ ورىنباسارى اندرەي گالبۋر قاتىستى. باسقوسۋدى اشقان قازاقستان پرە­زيدەنتى, تمد-عا مۇشە مەم­لەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىسۋشىلارعا ارنايى اتباسىن بۇرىپ كەلگەندەرى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. سونداي-اق, ول بەلارۋس باسشىسى الەكساندر لۋكاشەنكونى پرەزيدەنتتىك سايلاۋداعى جەڭى­سىمەن قۇتتىقتادى. «الدىمەن بار­لى­عىمىز ارىپتەسىمىز ءارى دوسىمىز الەكساندر گريگورەۆيچ لۋكا­شەن­كونى پرەزيدەنتتىك سايلاۋداعى ايقىن جەڭىسىمەن قۇتتىقتاپ, وعان زور دەنساۋلىق پەن تابىس­تار تىلەگەنىمىز دۇرىس دەپ ويلايمىن. ءسىزدىڭ باسشىلىعىڭىزبەن بەلارۋس بارلىق باعىتتاعى بىزدەردىڭ ينتەگراتسيالىق ۇدە­رىس­تەردى ودان ءارى نىعايتا بەرەدى دەپ سەنەمىن», – دەدى قازاقستان باسشىسى. سونداي-اق, ول 4 قازاندا قىر­عىزستاندا پارلامەنتتىك ساي­لاۋ­دىڭ تابىستى وتكەنىنە قاتىستى المازبەك اتامباەۆقا جىلى لە­بىزىن ءبىلدىردى. «بۇل – ەرەكشە وقيعا. ويتكەنى, قىرعىزستاندا كوپ­تەگەن جىلدان بەرى سايلاۋ العاش رەت تىنىش ءوتتى جانە حالىق بەيبىت مەملەكەتتە ءومىر ءسۇرۋدى قالاي­تىن­دىعىن كەزەكتى مارتە ءوز دانالى­عىمەن كورسەتتى», – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق­ستان تمد قۇرىلعالى بەرى ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى كوپجاقتى ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋدى, ءىس-قيمىلدىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا ينتەگراتسيانى تەرەڭدەتە ءتۇسۋدى دايەكتىلىكپەن جاقتاپ كەلە جاتقانىن ايتتى. تمد – بۇرىنعى كەڭەستىك كەڭىس­تىكتەگى 11 مەملەكەتتى بىرىكتىرەتىن بىرە­گەي قۇرىلىم. ءبىزدىڭ وڭىردە وعان بالاما جوق. ءبىز مۇنداي كەزدەسۋ­لەر اياسىندا حالىقارالىق ساياسات­تىڭ ەڭ ماڭىزدى پروبلەما­لارى بويىنشا سەنىمدى ىڭعايدا پىكىر الماسىپ, كوپجاقتى ىنتى­ماق­تاستىعىمىزدىڭ كەز كەلگەن ماسە­لەسىن تالقىلاي الامىز. ءبىزدىڭ ءبۇ­گىن­گى ءىس-شارامىز تمد-نى دامى­تۋ ىسىنە ءوز ۇلەسىن قوساتىنىنا سە­نىم­­­دى­مىن, – دەدى مەملەكەت باسشى­سى. قازاقستان پرەزيدەنتى سونداي-اق, 17 ماسەلە قارالاتىن بۇگىنگى وتى­­­رىس­­تىڭ كۇن ءتارتىبى تىعىز ەكە­نىن ايتتى. ماسەلەلەردىڭ ەلەۋلى بولىگى قاۋىپسىزدىك جانە قۇقىق ءتارتىبىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان, حالىق­ارالىق شارتتار توپتاماسىنا قول قويۋ, باعدارلامالىق قۇجات­تاردى بەكىتۋ, سونداي-اق, تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشى­لارىنىڭ حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى كۇرەسكە جانە بۇۇ-نىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان ءمالى­م­دەمەلەرىن قابىلداۋ جوسپارلانعان. ۇسىنىلعان قۇجاتتاردىڭ ءىس ءجۇ­زىندەگى ءمانى زور جانە ولاردى قابىلداۋ ەلدەرىمىزدىڭ ىنتى­ماق­تاستىعىن نىعايتا تۇسۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى, – دەدى ەلباسى. ىنتىماقتاستىق ارتا بەرەدى قازاقستان پرەزيدەنتى تمد-عا مۇشە ەلدەر مەملەكەت باسشىلارى كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن قۇرامدا وتكەن وتىرىسىنا قاتىستى. قا­زاق­ستان باسشىسى ءوز سوزىندە شاعىن قۇرامدا وتكەن كەڭەس وتىرىسىندا تمد احۋالى مەن دامۋ كەلە­شەگىنىڭ ماسەلەلەرى ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلانعانىن ايتتى. بۇگىندە الەمدە اۋقىمدى وزگەرىستەر بولىپ جاتقانى ەشكىمگە قۇپيا ەمەس. اڭگىمە ەڭ الدىمەن ەكونوميكا جانە قاۋىپسىزدىك جونىندە بولىپ وتىر. بولىپ جاتقان جايتتار ءبىزدىڭ ۇيىمنىڭ دا جاڭا جاعدايلارعا بەيىمدەلۋىن تالاپ ەتەدى. تمد دا ءوسىپ, جاڭا جاعدايلارعا ىڭعايلانۋى, جاڭا قاۋىپ-قاتەرلەرگە قارسى بارىنشا ءتيىمدى ارەكەت ەتە الۋعا ءتيىس, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. قازاقستان پرەزيدەنتى تالقى­لاۋ­دان وتكەن تاقىرىپتىڭ ءبىرى حا­لىق­ارالىق قاۋىپسىزدىك سالاسىن­داعى احۋال بولعانىنا نازار اۋداردى. تەررورلىق توپتاردىڭ قيمىلى جاندانعانىن, ولاردىڭ ارەكەتى ورنىققان الەمدىك قالىپتى بۇزىپ جاتقانىن ايتۋ كەرەك. بۇل جەردە حالىقارالىق تەرروريزم كوپتەگەن ەلدەر مەن وڭىرلەردەگى جاعدايعا ءبۇل­دىرگىشتىك تۇرعىدان ىقپال ەتە­تىنىن اتاپ وتكەن ءجون. زورلىق-زوم­بىلىقتىڭ ۋشىعۋى بەيبىت تۇر­عىنداردىڭ, اسىرەسە, ايەلدەر مەن بالالاردىڭ اراسىنداعى قۇرباندار سانىن ۇلعايتتى. ناتيجەسىندە, بۇل جاعداي سولتۇستىك افريكا جانە تاياۋ شىعىستان ەۋروپاعا اعىلعان قاراپايىم حالىقتىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىنگى ەڭ اۋقىمدى ءماجبۇرلى ميگراتسياسىن تۋدىردى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن وراسان ەكونوميكالىق رەسۋرستار قاجەت بولادى. وعان قوسا, تۇراقسىزدىق وشاقتارىن قالىپتاستىرۋدى دىتتەگەن تەررورشىلار بوسقىن اتىمەن جاسىرىنىپ ءجۇرۋى مۇمكىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ تمد مەم­لەكەتتەرى باسشىلارى تەر­رورلىق قاۋىپتى جويۋدىڭ ۋاق­­تى­لى ءارى ءتيىمدى شارالارىن قا­بىل­داۋعا ورتاق نيەت تانىتىپ وتىرعانىن ايتتى. مەنىڭ بۇۇ باس اسسام­بلەيا­سى­نىڭ مىنبەرىنەن ايتقانىمداي, ۇيىمنىڭ كەلىسىمىمەن تەررورلىق ۇيىمدارمەن كۇرەستىڭ دۇنيەجۇزىلىك جەلىسىن قۇرۋ قاجەت. بىزگە وسى باعىتتاعى جۇمىستى كۇشەيتىپ, تمد تەرروريزمگە قارسى كۇرەس ورتالىعىنىڭ الەۋەتىن بارىنشا پايدالانۋ كەرەك. سوندىقتان تمد مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ 70 جىلدىعىنا جانە حالىقارالىق تەر­روريزمگە قارسى كۇرەسكە قا­تىستى مالىمدەمە قابىلداۋىن دەر كەزىندە جاسالعان ءارى قاجەتتى شارا دەپ سانايمىن, – دەدى قازاقستان پرە­زيدەنتى. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باس­شىسى قازاقستاننىڭ تمد-عا توراعالىعى ەكونوميكالىق تۇر­عى­دان كۇردەلى كەزەڭگە تاپ كەلگەنىن, بىراق بارلىق قاجەتتى تالاپتار ورىندالعانىن ايتتى. دوستاستىق اياسىندا جوسپار­لانعان شارانىڭ ءبارى ءوتتى. بۇدان بولەك, تاياۋدا استانادا تمد ەلدەرىنىڭ شىعارماشىل جانە عى­لىمي زيالى قاۋىمىنىڭ ح مەرەي­تويلىق فورۋمى وتەدى. ال دۋشان­بەدە تمد-عا مۇشە ەلدەر ۇكى­مەت باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسى بولادى. وسى شارالارمەن قازاق­ستاننىڭ دوستاستىقتاعى ءتورا­عا­لىعى اياقتالادى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. شارا بارىسىندا ا.لۋكاشەنكو قازاقستان پرەزيدەنتىنە بەلا­رۋس­تىڭ مەملەكەتتىك ناگراداسى – «حا­لىقتار دوستىعى» وردەنىن تاپسىردى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ باي جۇمىس تاجىريبەسىن پايدالانا وتىرىپ تمد-نىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋى ءۇشىن وتە كوپ جۇمىس اتقاردى, ەۋرازيالىق ىقپالداستىق يدەياسى دا وعان تيەسىلى. وسىنىڭ ءبارى حالىقتار اراسىنداعى دوس­تىق­تى نىعايتىپ قانا قويماي, ەلدە­رى­مىزدەگى ادامدار تۇرمىسىن جاقسارتا تۇسەدى, – دەدى بەلارۋس پرەزيدەنتى. «تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوس­تاستىعىنا قازاقستاننىڭ ءتور­اعالىعى اياقتالادى. شىن مانىندە, بىزدەرگە ەكونوميكالىق تۇرعىدا وتە قيىن كەزەڭ تۋرا كەلدى. بىراق, ءبىز ءوز ميسسيامىزدى لايىقتى دارە­جەدە ورىنداۋعا تىرىستىق. دوس­تاستىق اياسىندا جوسپارلانعان بار­لىق شارا وتكىزىلدى», – دەدى ەلباسى. ەلباسى اتاپ وتكەندەي, تاياۋ كۇن­دەرى ەلوردادا تمد مەملەكەت­تەرىنىڭ شىعارماشىلىق جانە عىلىمي زيالىلارىنىڭ 10-شى مەرەي­تويلىق فورۋمى, سونىمەن قا­تار, دۋشانبەدە تمد-عا ءمۇ­شە مەملەكەتتەر ۇكىمەت باسشى­لارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسى وتكى­زىلمەك. «بۇل شارالارمەن ءبىز ءوز توراعالىعىمىزدى ءتۇيىن­دەي­مىز. وسى ءساتتى پايدالانىپ, دوس­تاس­تىقتاعى بارلىق سەرىكتەستەرىمىزگە تۇسىنىستىكتەرى ءۇشىن, تمد-داعى ءبىزدىڭ توراعالىعىمىزعا قولداۋ بىلدىرگەنى ءۇشىن العىسىمدى ايتقىم كەلەدى», – دەدى ن.نازارباەۆ. كەڭەستە بەلارۋس رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى ءمينيسترى ۆلاديمير ۆاششەنكو وسىدان 30 جىل بۇرىن ورىن العان چەرنوبىل اپاتى جونىندە ايتىپ ءوتتى. سونداي-اق, جيىن كەزىندە تمد تەرروريزمگە قارسى كۇرەس ورتالىعىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا گەنەرال-پولكوۆنيگى اندرەي نوۆيكوۆتىڭ ءوز قىزمەتىن ودان ءارى جالعاستىرا بەرەتىنى بەلگىلى بولدى. ناقتىلاي ايتقاندا, تمد-عا مۇشە ەلدەر مەملەكەت باسشىلارى كەڭەسىنىڭ بەكىتۋىمەن ا.نوۆيكوۆتىڭ وكىلەتتىلىگى 2018 جىل­دىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن ۇزارتىلدى. ونىڭ اتالعان ورتا­لىققا 2006 جىلدان بەرى باس­شىلىق جاساپ كەلە جاتقانىن ايتىپ ءوتۋىمىز كەرەك. تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەرى باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا تومەن­دەگىدەي قۇجاتتارعا قول قويىلدى: – تمد مەملەكەتتەرى باسشى­لارى­نىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مىنىڭ 70 جىلدىعىنا بايلانىس­تى مالىمدەمەسى; – تمد مەملەكەتتەرى باسشى­لارىنىڭ حالىقارالىق تەررو­ريزمگە قارسى كۇرەس تۋرالى ءما­لىم­دەمەسى; – تمد مەملەكەتتەرى باسشى­لا­رىنىڭ چەرنوبىل اەس-ىندەگى اپاتتىڭ 30 جىلدىعىنا بايلانىس­تى ۇندەۋى; – تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ توتەنشە جاعدايلاردى ەسكەرتۋ جانە جويۋ سالاسىنداعى ىنتى­ماق­تاستىق تۋرالى كەلىسىمى; – تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى اسكەري ىنتى­ماق­تاستىق تۇجىرىمداماسى; – تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ 2016-2020 جىلدارعا ارنالعان سىرت­قى شەكارالارداعى قاۋىپسىز­دىك­تى نىعايتۋ سالاسىنداعى ىنتى­ماق­تاستىق باعدارلاماسى. جۇمىس تيىمدىلىگى – ناتيجەسىنەن وسى كۇننىڭ ەكىنشى جارتى­سىندا جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ (جەەك) كەزەك­تى وتىرىسى باستالدى. وعان قازاق­ستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ, رەسەي پرەزيدەنتى ۆلادي­مير پۋتين, بەلارۋس پرەزي­دەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو, قىر­عىز­ستان پرەزيدەنتى المازبەك اتام­باەۆ جانە ارمەنيا پرەزيدەنتى سەرج سارگسيان قاتىستى. جيىندا ءسوز العان نۇرسۇلتان نازارباەۆ جوعارى ەۋرازيالىق ەكو­نوميكالىق كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسىنا كەلگەن ارىپتەستەرىنە ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزىن ارنادى. سونىمەن بىرگە, قازاقستان پرەزيدەنتى. «بۇل القالى جيىن ءبىزدىڭ ىقپالداستىق بىرلەستىگىمىزدىڭ ودان ءارى دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوساتىنىنا سەنىمدىمىن. بۇگىنگى وتىرىستا ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق وداق­تىڭ تولىققاندى مۇشەسى رەتىندە قىر­عىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى المازبەك اتامباەۆ قاتى­سىپ وتىر. ءسىزدى وتىرىسقا قاتى­سۋىڭىزبەن قۇتتىقتايمىن», – دەدى. كەلىسسوزدەردىڭ جەمىستى بول­عا­نىن, سونداي-اق, قول قويىلعان قۇ­جات­تاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. جيىندى جۇرگىزىپ وتىرعان الەكساندر لۋكاشەنكو جوعارى ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ بۇل جيىنىن ۇيىمداستىرۋدا قا­زاق­ستان تاراپىنىڭ تىڭعى­لىقتى دايىندالعانىن, بۇل ورايدا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاباندى ەڭبەك ەتكەنىن ايرىقشا اتاپ كورسەتتى. كەڭەس بارىسىندا بەلارۋس پرە­زيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو جيىن قورىتىندىسى بويىنشا 15 قۇجاتقا قول قويىلعانىن, ونىڭ بارلىعى دا كەڭىنەن تالقىلانىپ, سۇزگىدەن وتكەنىن جەتكىزدى. «وزدەرىڭىز كورىپ وتىرعانداي, بۇگىن وتە قاربالاسقا تولى كۇن بولدى. تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوس­تاس­تىعى ەلدەرى باسشىلارىنىڭ جانە جوعارى ەۋرازيالىق ەكونو­ميكالىق كەڭەستىڭ كوپتەگەن ءما­سەلەلەردى جان-جاقتى تالقىعا سال­عان ماڭىزدى قۇجاتتارعا, باع­دار­لامالارعا قول قويىلعان ايتۋلى جيىنى ءوتتى. ەڭ باستىسى, كوپ­تەگەن ماسەلەلەر ءوز شەشىمىن تاپتى. ءبىز جوعارى ەۋرازيالىق ەكو­نوميكالىق كەڭەستىڭ وسى وتىرىسىندا بارلىعى 15 ماسەلە قاراستىردىق. ونىڭ ىشىندە بيىلعى جىلى مۇشەلىككە وتكەن قىرعىز رەسپۋبليكاسى دا بار. قىرعىزستان حالقى المازبەك اتامباەۆتى بۇل تۇرعىدان قولدادى. ولاردىڭ ورتاق نا­رىققا مۇشە بولۋدان ۇتاتىن تۇس­تارى كوپ. سوندىقتان, بۇل شە­شىمدەرىنە وكىنبەيتىن بولادى دەپ ويلايمىن. باسقوسۋ ناتيجەسىندە تومەن­دەگىدەي شەشىم قابىلداندى. كە­لەسى جىلدىڭ 1 اقپانىنان باس­تاپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كوميسسياسىنا ارمەنيا رەس­پۋبليكاسى توراعا بولادى. كوميسسيانى ارمەنيانىڭ بۇ­رىنعى پرەمەر-ءمينيسترى تيگران سار­گسيان باسقارادى. ول ءبىر كەز­دەرى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرە­زيدەنتىمەن بىرگە جۇمىس ىستەگەن. وتە تاجىريبەلى مامان. سوندىقتان, 2016 جىلدىڭ 1 اقپانىنان باس­تاپ, وعان كوميسسيانى باسقارۋدى سەنىپ تاپسىرىپ وتىرمىز, – دەدى بەلارۋس پرەزيدەنتى. سونىمەن قاتار, ا.لۋكاشەنكو جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ كەلەسى وتىرىسى الداعى جەلتوقسان ايىندا ماسكەۋدە وتەتىنىن ءمالىم ەتتى. ءتۇيىپ ايتقاندا, تاراپتار ەاەو جۇمىسىنىڭ قورى­تىن­دىسىن شىعارىپ, دامۋدىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆالارىن بەلگىلەدى. وداق قىزمەتىنىڭ ماسەلەلەرى تال­قى­لاندى, سونىڭ ىشىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسى قۇرامىنىڭ سانى بەكىتىلىپ, ونىڭ جۇمىس كەستەسىنە وزگەرىس ەنگىزىلدى. سونىمەن بىرگە, ەەك-ءتىڭ كەلەسى جىلعى باسشىسىنىڭ كاندي­­دا­تۋراسى كەلىسىلدى. جاڭا مۇشە­لەر قابىلداۋ جانە ەاەو-داعى مۇشەلىكتى دوعارۋ ءتارتىبى قابىل­داندى. وتىرىسقا قاتىسۋشىلار ەاەو مەن «جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى» جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ ءجو­نىندەگى ءىس-قيمىلدارعا ارنايى توقتالدى. مەملەكەتتەر باسشىلارى وداقتىڭ ءۇشىنشى ەلدەرمەن جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ءتارتىبىن تالقىلادى. ماسەلەن, يزرايلمەن ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى كەلىسىم جاساۋعا قاتىستى كەلىسسوزدەردى باستاۋ تۋرالى شەشىم قابىل­داندى. ەلىمىزدىڭ دسۇ-عا كىرۋىنە باي­لانىستى نەگىزگى جايتتار قازاق­ستان تاراپىنىڭ باستاماسىمەن قاراستىرىلدى. سونىمەن قاتار, قىزمەت كور­سەتۋ سەكتورلارىنىڭ تىزبەسى بەكى­تىلدى, وسىعان وراي ەاەو اياسىن­دا قىزمەت كورسەتۋدىڭ ءبىرىڭ­عاي نارىعىن قالىپتاستىرۋ ىرىق­تاندىرۋ جوسپارىنا سايكەس ءجۇر­گى­زىلەتىن بولادى. كەڭەس وتىرىسى اياقتالعان سوڭ جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى ۆيكتور حريستەنكو ارنايى ءما­لىم­دەمە جاسادى. «بۇگىنگى كەڭەس جۇمىسى وتە قارقىندى ءوتتى جانە كۇن تارتىبىندە ەاەو جۇمىسىنىڭ كەلەشەگىنە قاتىستى كوپتەگەن ماسەلەلەر قا­­رالدى. كوميسسيا جۇمىسىن 2016 جىلدىڭ 1 اقپانىنان باس­تاپ جاڭارتۋ بويىنشا شەشىمدەر قابىلداندى. سونىڭ ناتيجەسىندە كوميسسيانىڭ 10 القا مۇشەسى مينيسترلەردەن تۇراتىن بولادى. وسىلايشا, القادا مەملەكەتتەردىڭ وكىلدىگى ەكى ادامنان قۇرالادى. قازاقستاننىڭ دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا مۇشە بولۋىنا بايلانىستى مەملەكەتتەر باسشىلارى مالىمەتتەردى وداق نورمالارىندا جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قۇجاتتار پاكەتىن قا­بىل­دادى. بۇل ءبىر جاعىنان قازاق­ستاننىڭ دسۇ-عا كىرۋىمەن قا­بىلدانعان مىندەتتەمەلەرىن نارىقتا قولدانۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى, ەكىنشى جاعىنان, وداق بويىنشا سەرىكتەس مەملەكەتتەرگە ەشقانداي شىعىن كەلتىرمەيتىندەي, تاريف ايىرماشىلىعىنا الىپ كەلمەيتىندەي ەتىپ باسقارۋ جۇيەسىن قۇرۋعا جول اشادى», – دەدى. ۆيكتور حريستەنكونىڭ سوزىنە قاراعاندا, وسى كۇنى مەملەكەتتەر باسشىلارى قازاقستاننىڭ دسۇ-عا كىرۋىنە بايلانىستى ونىمدەردىڭ قىسقارۋى تۋرالى حالىقارالىق كەلىسىمشارتقا قول قويدى. سونداي-اق, مىڭنان استام تاۋارلىق جايعاسىمنىڭ تاريفتەرى بويىنشا نورمالاردى وداق نورمالارى اياسىندا جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ۇدەرىس ۇلتتىق پارلامەنتتەردە 15 جەلتوقسانعا دەيىن اياقتالۋى كەرەك. سونىمەن قاتار, ۆ.حريستەنكو: «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ 2015-2016 جىلدارعا ارنالعان حالىقارالىق قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن ورتاشا مەرزىمدى كەلەشەكتە ەاەو-نىڭ نەگىزگى سەرىكتەستەرىمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتى­ماق­تاس­تىقتى دامىتۋعا ارنالعان ادىستەر ماسەلەسى كۇن تارتىبىندە كوپ نازارعا الىندى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, قازىر مەملەكەتتەر باسشىلارى ساۋدا-ەكونوميكالىق كەلىسىم قۇرۋ بويىنشا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن جۇمىستار جۇرگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ءدال سول سياقتى ءۇندىستان, يران, مىسىر جانە باسقا دا بىرقاتار ەلدەرمەن ءوزارا ءىس-ارەكەتتىڭ ءتارتىبىن قۇرۋعا قاتىستى ماسەلەلەردىڭ ۇلگىسى انىقتالدى», – دەدى. سوڭىندا شاراعا قا­تى­­سۋشىلار كۇن ءتارتىبى ماز­مۇن­دى, ات­قا­رىلعان جۇمىس ءتيىم­دى بول­عانىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن, ءبىر كۇندە وتكەن قوس ماڭىزدى وتىرىس اياقتالدى. ونداعى قارالعان ماسەلەلەردىڭ بارلىعى دا وزەكتى. سوندىقتان دا, وسى كۇنى قابىلدانعان ءاربىر شەشىم, بەكىتىلگەن ءاربىر قۇجات ەلىمىز ءۇشىن اسا قاجەت ءارى ءمانى زور ەكەنى انىق. باقبەرگەن امالبەك, جولدىباي بازار, «ەگەمەن قازاقستان» – بۋرابايدان. سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.