قازىرگى ايتەكە بي, بۇرىنعى كومسومول اۋدانىندا جيىرما جىلداي باسشىلىق قىزمەت اتقاردىم. 1992 جىلى پرەزيدەنت اقتوبە وبلىسىنا ساپارمەن كەلىپ, سول كەزدەگى كومسومول اۋدانىندا بولدى. سونىڭ الدىندا عانا مەنى وسى اۋدانعا اكىم ەتىپ جىبەرگەن. وبلىس باسشىلىعىنان «پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى اقتوبەگە جۇمىس ساپارىمەن كەلۋى مۇمكىن. ءسىزدىڭ اۋداندى كورسەتۋدى دۇرىس كورىپ وتىرمىز», دەگەن حابار ءتۇستى. شىنىن ايتايىن, قاتتى تولقىدىم. قاشىق اۋدان, اۋا رايى دا ىستىق. اۋەلى ويلانىپ-تولعانىپ, ماڭىزدى تاپسىرمانى سانامنان سارالاپ وتكىزدىم.
20 تامىزدا كۇنى بويى پرەزيدەنت ساپارىنان تولىق حاباردار بولىپ وتىردىم. كەشكە قاراي پرەزيدەنت تۋرالى جازىلعان ماتەريالداردى قاراعان بولامىن, بىراق ول كەزدە جارىتىپ ەشتەڭە جازىلا قويماعان كەز.
اقتوبە اۋدانىنىڭ كارتوپ وسىرۋمەن شۇعىلداناتىن «قازاقستاننىڭ 40 جىلدىعى» كەڭشارىندا بولعان كەزدەسۋدە جەكەشەلەندىرۋ تۋرالى پىكىرىنە ەلەڭ ەتە قالعانبىز. سول كۇنى پرەزيدەنت حرومتاۋ اۋدانىندا, ءشيلىساي وندىرىستىك بىرلەستىگىندە بولعانىن تەلەراديو حابارلارىنان ەستىدىك.
21 تامىزدا «ياروسلاۆسكي» كەڭشارى, № 6 بريگادانىڭ دالالىق قوسىندا ساعات 11-گە تاياۋ ەكى تىكۇشاق قوناتىنى حابارلاندى. اينالا تولعان ادام. ولاردىڭ اراسىندا رەسەي فەدەراتسياسى ورىنبور وبلىسىنىڭ شەكارالاس اۋداندارىنان كەلگەن قوناقتار دا بار ەدى. ءبارى دە قازاقستان پرەزيدەنتىن كورگىسى, مۇمكىن بولسا, قولىن الىپ امانداسقىسى, العىسىن جەتكىزگىسى كەلەدى. حاتتامالىق ءتارتىپ بويىنشا اۆتوكولىكتەر تىكۇشاق قوناتىن جەردەن ەكى-ءۇش شاقىرىم قاشىق تۇراقتاۋى كەرەك. قارسى الۋشىلار كولىكتەرىن قاڭتارىپ قويىپ, ءۇش شاقىرىمدى ەلەمەي جاياۋ كەلدى. پرەزيدەنت تىكۇشاعى قوندى. نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرگە سول كەزدەگى پرەمەر-مينيستر سەرگەي تەرەششەنكو, ونىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ولەگ سوسكوۆەتس, وبلىس باسشىلارى, باسقا دا رەسمي ادامدار ءتۇستى. كومسومولدىقتار عانا ەمەس, كورشى ورىنبور وبلىسىنان كەلگەن قوناقتار دا اسا ءبىر زور ىقىلاسپەن, ريزاشىلىق سەزىممەن قارسى الدى. حالىقتىڭ ءوز پرەزيدەنتىنە دەگەن ىنتا-ىقىلاسى ەرەكشە ەكەنى بايقالدى.
№6 تراكتور-ەگىس بريگاداسى. اقشاڭقان كيىز ۇيلەر بوي تۇزەگەن. ەكەۋىن جاپسارلاس ەتىپ قۇردىق تا, ءۇشىنشىسىن ءسال الشاقتاۋ بولەك ورنالاستىردىق. كەڭشار ديرەكتورى ۆ. دوبروۆولسكي مەن بريگادير ا.گەتمانچۋك تە ەرەكشە تولقۋ ۇستىندە. مەنىڭ كوڭىل كۇيىم كۇتىپ العانعا دەيىنگىدەن باسقاشا, ەندى ءار ءساتتى باقىلاۋدا ۇستاۋىم كەرەكتىگىن, اۋداننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى رەتىندە بارلىق شارۋاعا جاۋاپتى ەكەنىمدى سەزىندىم. سول جىلى ەگىس ەرەكشە بىتىك ەدى. جايقالىپ تۇرعان القاپقا بارلىعى دا قىزىعا ءارى قاناعات سەزىممەن قارادى. دالا قوسىنداعى تىگىلگەن اعاش ۇيلەردە تۇسكى تاماق ۇسىندىق.
كوميسسيا پرەزيدەنتكە شاي قۇيۋدى دارىگەر دامەتكەن زەينوللاقىزىنا تاپسىردى. ول دا ەرەكشە ابىرجۋىن جاسىرا الماي, تولقۋمەن ءجۇردى. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, پرەزيدەنتتىڭ قوس باسىنداعى ديقاندار ىشەتىن ىدىستان سۋ ىشكەنى بولدى. بۇل مەملەكەت باسشىسى تاراپىنان كۇتپەگەن قادام ءارى حاتتاما بويىنشا ولاي جاساۋعا بولمايدى. دەگەنمەن, پرەزيدەنت حالىقتىڭ ىقىلاسىن كورىپ, ولارعا ءىلتيپات كورسەتتى.
پرەزيدەنت ەگىستىكتى ارالاعان كەزدە استىق شىعىمىنا, كۇتىمىنە ريزا بولدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ جانە جوعارى مارتەبەلى باسشىلار كومسومول اۋدانىنىڭ ورتالىعىنا بەت الدى. جولدىڭ ەكى جاعىنا ءجىتى كوز سالىپ قويادى. وتە اڭعارىمپاز, تەز ويلاپ, جىلدام ءتۇيىن جاسايدى ەكەن. ەل تىلەگى ەگىس ۇستىندە ەكەنىن بايقاپ كەلە جاتقان نۇراعاڭ «مىنا القاپتار بيىل وتە جاقسى استىق بەرەدى» دەپ كوڭىلدەنە ءتۇستى.
اۋدان ورتالىعىنا كەلە جاتقاندا جاعالاي كۇتىپ تۇرعان ادامداردى كورىپ, ولارعا ك ۇلىمدەي, قول بۇلعادى. اۋدان حالقى الاڭعا تۇگەل جينالدى دەسەم بولادى. قيىندىق تۋعىزعانى دا سول. ءار ادام تۇڭعىش پرەزيدەنتىن كورگىسى, جاقىن بارعىسى, قولىن ۇستاپ امانداسقىسى كەلەدى. بۇعان الەمدىك تاجىريبە بويىنشا دا رۇقسات ەتىلمەيدى. قالىڭ حالىقتى قاتار ورنالاستىرىپ, ولارمەن سويلەسىپ, كىشىنى دە, ۇلكەندى دە رەنجىتپەي كوڭىلىن تاپقان اۋدان ازاماتتارى – سول كەزدەگى اۋداندىق سوتتىڭ توراعاسى ىسكەندىر مۇراتقانوۆ پەن اۋداندىق ميليتسيا ءبولىمىنىڭ باستىعى عالىم داۋلەتالين بىلىكتىلىك كورسەتتى.
اۋدان ورتالىعىنىڭ باس الاڭى. كەڭەستەر ءۇيى مەن مادەنيەت ءۇيىنىڭ ورتاسى. پرەزيدەنت ىزەت بىلدىرە امانداسىپ, حالىققا بەت الدى. امان-ساۋلىق سۇراسقان سوڭ جينالعاندارعا كەزەك بەردى. سول جىلدارعى حالىقتىڭ جاعدايىن بۇگىنگى كۇنمەن سالىستىرۋعا مۇلدە بولمايدى. ەلدىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايى تىم كۇردەلى بولاتىن. سوعان قاراماي, حالقى ەشقانداي ارتىق اڭگىمە ايتقان جوق. قايتا پرەزيدەنتكە سارا ساياساتى ءۇشىن العىس سەزىمدەرىن ءبىلدىرىپ جاتتى. ال اۋدان حالقى اتىنان پرەزيدەنتكە العاشقى ساپارى بولعاندىقتان, ارعىماق ات مىنگىزىلىپ, شاپان جابىلدى.
حالىقتىڭ كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيى, وزىنە دەگەن ىقىلاسىمەن قاناتتانعان پرەزيدەنت قوشتاسۋعا ەمەۋرىن بىلدىرگەندە, شايداي اشىق اسپاننان كۇتپەگەن جەردەن جاڭبىر قۇيدى. «نۇر, نۇر جاۋدى, ەلىمىز نۇرلى بولادى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ جولى بولادى», دەپ شۋلاستى جۇرتشىلىق. مۇنى مەن دە جاقسى ىرىمعا جورىپ, كوڭىل كۇيىنىڭ ەرەكشە ەكەنىن سەزىپ, ىرىم جاساعىم كەلەتىنىن پرەزيدەنتكە تىكەلەي جەتكىزدىم.
– نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, عافۋ ەتىڭىز, اۋدان حالقى سىزگە ءسات ساپار تىلەيدى, وسى توپتىڭ اراسىندا مەنىڭ كىشكەنتاي ۇلىم اقىلبەك كەشەدەن بەرى ءسىزدى كورەمىن دەپ جۇگىرىپ ءجۇر. سول بالانى شاقىرۋعا, ءسىزدى جاقىن كورۋىنە رۇقسات ەتەسىز بە؟ – دەپ سۇرادىم.
پرەزيدەنت «قانە», – دەپ كەلىستى. جۇگىرىپ كەلگەن اقىلبەككە اق باتاسىن بەرىپ, كەكىلىنەن سيپادى. نۇر ۇستىنە نۇر دەگەن وسى شىعار دەپ شاتتانا ءتۇستىك. بەسىن مەزگىلىندە پرەزيدەنت جانە ونىڭ قاسىنداعىلار ۇشىپ كەتتى. پرەزيدەنتتىڭ اۋدان احۋالىمەن تانىسقان, ادامدارمەن پىكىرلەسكەن جەتى ساعاتقا جۋىق جۇزدەسۋىن قازىر دە قاناعات سەزىممەن ەسكە الامىن.
...ارادا جيىرما ەكى جىل وتكەندە, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 23 ماۋسىمىندا ەلباسىنىڭ اقتوبەگە كەلۋ ساپارىندا مەن تاعى دا وعان اق تىلەگىمدى ايتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىم. سول كەزدە تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقتوبەگە العاشقى ساپارى ويعا ورالىپ ەدى.
ەسىمحان ەسەنباەۆ,
«عاسىر نۇرى» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ ديرەكتورى.
اقتوبە وبلىسى.
سۋرەت سول كەزدەگى قازتاگ-ءتىڭ فوتوتىلشىسى مۇرات مامبەتوۆتىڭ ارحيۆىنەن الىندى.