ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان اشىق اسپان استىنداعى مۇراجاي «اتامەكەن» قازاقستان كارتاسى» ەتنو-مەموريالدىق كەشەنىندەگى عاجايىپ ماكەتتەر قىزىلوردا وبلىسى كارتاسىنىڭ جاڭارتىلعان نىساندارىمەن تولىقتى. ايماقتا قۇرىلىسى وزىندىك قالىپقا ەنىپ, وعان ومىرشەڭدىك ناقىش سىيلاعان بىرقاتار عيماراتتاردىڭ ماكەتتەرى وسى جەردەن ورىن تەپتى.
مىنە, وسىعان بايلانىستى تانىستىرۋ ءراسىمى ءوتىپ, ايتۋلى شاراعا قىزىلوردا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مەن دەپۋتاتتار, ارداگەرلەر, قالا تۇرعىندارى جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. بۇگىنگى تاڭدا «اتامەكەن» قازاقستان كارتاسى» كەشەنى ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ ەڭ كوپ كەلەتىن مادەني ورىندارىنىڭ بىرىنە اينالدى. ويتكەنى, ول ەلىمىزدىڭ مادەني-الەۋمەتتىك جانە وندىرىستىك وبەكتىلەرىن, فلوراسى مەن فاۋناسىن, لاندشافتىن بەينەلەيتىن الەمدەگى العاشقى كەشەن بولىپ سانالادى. رەسپۋبليكامىزداعى 14 وبلىستىڭ, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ وتكەنى مەن بۇگىنگى تىنىسىنان سىر شەرتەتىن قۇندى مۇرالار مەن تاريحي ورىنداردىڭ جاڭا ۇلگىلەرى دە جىل سايىن كەشەن قورىن بايىتا تۇسۋدە. سوندىقتان دا, قالانىڭ, ەلدىڭ, حالىقتىڭ تاريحىن وسىلايشا كورسەتۋ ءۇشىن قىزىلوردا وبلىسى ەلوردالىقتارعا ارنايى كەلىپتى.
بۇل ورايدا كەشەندە سىر ەلىنىڭ تاماشا عيماراتتارى تانىستىرىلىپ, تاريحي-مادەني نىساندارى جان-جاقتى كورسەتىلدى. ءىس-شارا بارىسىندا العىسوزدى قىزىلوردا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى راۋان كەنجەحان ۇلى الىپ, ەلوردا حالقىن كەلە جاتقان مەرەكەمەن قۇتتىقتادى. «قىزىلوردالىقتار وزدەرىن استانالىقتارعا ءبىر تابان جاقىن سەزىنەدى. سەبەبى, ەلوردالىق مادەنيەت, استانالىق رۋح سىر وڭىرىنە دە ءتان. قازىرگى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تەرريتورياسى قازاق دالاسىندا داۋىرلەگەن ەجەلگى مەملەكەتتەردىڭ تۋ تىگىپ, استانا سالعان قاسيەتتى توپىراعى. ونىڭ ىشىندە تاريحتار توعىسىندا بوي كوتەرگەن ساق پاتشالارىنىڭ كيەلى ورداسى – شىرىكرابات, وعىزدىڭ باسى بولعان – جانكەنت, التىن ۇزىكتى قازاقتىڭ العاش بايراعى تىگىلگەن – سىعاناق قالالارى وسى قاسيەتتى توپىراقتا تۇرعىزىلعان. ال بەرتىندە, XX عاسىردىڭ باسىندا قىزىلوردا قالاسى كەڭەس يمپەرياسىنىڭ قۇرامىنداعى قازاق ەلىنىڭ ءبىرىنشى استاناسى بولعان» دەگەن اكىمنىڭ ورىنباسارى سىر ەلى عارىشقا جول اشقان, بايقوڭىرداي ايلاعى بار تىلسىم مەكەن بولىپ تابىلاتىندىعىن اتاپ ايتتى. سونىمەن قاتار, بۇل نىساندار ەلوردالىقتارعا وبلىس جايىندا ماعلۇمات بەرەتىن ورىن بولاتىندىعىنا سەنىم ءبىلدىردى. كەلەسى كەزەكتە ءسوز العان استانا قالاسىنىڭ ءماسليحات حاتشىسى سانسىزباي ەسىلوۆ وسى كەشەندەگى سىر ءوڭىرىنىڭ عيماراتتارى بەينەلەنگەن ماكەتتەردى كورگەندە بۇكىل وبلىس كوشىپ كەلگەندەي اسەردە قالعانىن جەتكىزدى. ايتۋلى مەرەكە قارساڭىندا جاسالىپ وتىرعان شارانىڭ ماقساتى دا ايرىقشا جانە دە لايىقتى تارتۋ بولادى دەپ اتاپ ءوتتى.
ەندىگى كەزدە كەشەنگە كەلۋشىلەر ءوڭىر كارتاسىندا كورسەتىلگەن كوكارال سۋ بوگەتى, «قورقىت اتا» مەموريالدىق كەشەنى, «بايقوڭىر» عارىش ايلاعى, تۇرماعامبەت ىزتىلەۋوۆ كەسەنەسى, قالجان احۋن مەشىت-مەدرەسەسى, ايتباي مەشىتى, ءا.ءتاجىباەۆ اتىنداعى قىزىلوردا وبلىستىق امبەباپ عىلىمي كىتاپحاناسى, «سىر انا» مونۋمەنتى, «باستاۋ» بيزنەس ورتالىعى, ورتاعاسىرلىق سىعاناق قالاسى, سىعاناق مەشىتى, «تولەگەتاي-قىلىشتى» كەسەنەسى, باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي ءاۆتودالىزى, قىزىلوردا وبلىسى اكىمدىگىنىڭ عيماراتى ءتارىزدى نىساندارمەن تانىسىپ, تاماشالاي الادى.
ەلميرا ماتىباەۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».