ءبىلىم كەڭىستىگىندەگى تامىرلاستىق
قازاقستان تاۋەلسىز ەل بولعالى الەمدىك ءبىلىم-عىلىم ىقپالداسۋىنا زامانا سۇرانىمى مەن مەملەكەتتىك مۇددە تۇرعىسىنان قاراپ كەلەدى. بۇل باعىتتا بىرنەشە باسىم باعىت ايقىندالدى: ءبىرىنشى – الەمدىك دەڭگەيدەگى ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن, عىلىم ورتالىقتارىمەن بايلانىس ورناتۋ, مامان الماسۋ; ەكىنشى – كۇنى كەشە ءبىر وداقتا بولعان ەلدەردىڭ ورنىقتى ءتاجىريبەسىن ۇيرەنۋ. مەملەكەتتىك «بولاشاق» باعدارلاماسىنان باستاپ, قازىرگى ۇتقىرلىق اياسىندا دۇنيەجۇزىنىڭ ىرگەلى وقۋ ورىندارىنا بارىپ, ءبىلىم الىپ, بىلىك كوتەرىپ جاتقان قادامىمىز – ءبىرىنشى باعىت بولسا, ەكىنشى باعىتتىڭ سۇبەلىسى – م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (ممۋ) قازاقستان فيليالى. شانحاي ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى ۋنيۆەرسيتەتتەرى قاۋىمداستىعىنا كىرۋىمىز دە وسى باعىتتى سالالاندىرا تۇسەدى. ونىڭ ءۇستىنە بۇگىنگى گەوساياسي الەمدە رەسەي-قىتاي قارىم-قاتىناسى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى: بۇرىنعى ءوزارا سىيلاستىق قۇندىلىقتارىنىڭ ترانسفورماتسياسى ءجۇرىپ جاتىر.
تاريحي «مگۋ» دەسە, ماسكەۋدىڭ ءتۇر-تۇرپاتى كەرەمەت وقۋ عيماراتى جادىمىزدا جاڭعىرسا, «مگۋ-ءدىڭ نەمەسە ممۋ-ءدىڭ قازاقستان فيليالى» دەسە, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاڭا وقۋ-زەرتحانالىق عيماراتى ەسكە ءتۇسەدى. مۇنىڭ وزىندىك ءمانى دە بار.
1994 جىلى ەلباسىمىز ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مىنبەرىنەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق يدەياسىن ءمالىم ەتتى. ارادا ەكى جىل شاماسىندا بولاشاق ەلوردا دەپ ۇكىلەنگەن جەردە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ نەگىزى قالاندى. اتالعان وقۋ ورنىنىڭ قاناتى قاتايا باستاعان شاقتا مەملەكەت باسشىسى ءبىلىم مەن تانىمنىڭ جاڭا سەرپىنىن نۇسقادى. ول ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا م.ۆ. لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستان فيليالىن اشۋ يدەياسى ەدى.
سول تاريحي ساتتەردى ممۋ رەكتورى ۆ.ا.سادوۆنيچي بىلايشا ىقىلاسپەن ەسكە الادى: «مەن قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ كەز كەلگەن ماسەلەنى الىستان بولجاپ شەشەتىنىنە قايران قالامىن. ول كىسىنىڭ بولاشاق تۋرالى ويى تەك جاسامپازدىقتان تۇرادى. سول ءۇشىن دە ءبىزدىڭ عىلىمي ورتا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن ەرەكشە باعالايدى. ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىر مەزگىلدە ءارى قۇرمەتتى دوكتورى, ءارى قۇرمەتتى پروفەسسورى بولعان جالعىز عانا پرەزيدەنت بار. ول – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ. ەستە بولار فاكت: ن.ءا.نازارباەۆ ماعان قازاقستان فيليالىن اشۋ تۋرالى يدەيانى الدەقايدا بۇرىن ايتتى. بىراق پوستكەڭەستىك جاعدايدا كوپ زاڭ وزگەرىپ, مۇمكىندىكتەر شەكتەلگەن ەدى. ءتىپتى, ممۋ جارعىسىندا فيليال اشۋ تۋرالى باپ تا جوق بولاتىن. اقىرى قازاقستان باسشىسى ءوز باستاماسى مەن يدەياسىن ورىنداماي قويمادى. ناتيجەسى – كوز الدارىڭىزدا. كەيىن باسقا مەملەكەتتەر سىزدەردەن ۇلگى الدى...».
استانادان م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ممۋ-ءدىڭ قازاقستان فيليالىن اشۋ تۋرالى شەشىم 2000 جىلى 30 تامىزدا سول ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جوعارى ورگانى – عىلىمي كەڭەسىندە قابىلداندى.
وسى جىلى 9 قازاندا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆ.ۆ.ءپۋتيننىڭ قازاقستانعا جاساعان العاشقى رەسمي ساپارى بارىسىندا ممۋ رەكتورى, اكادەميك ۆ.ا.سادوۆنيچي مەن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ق.كوشەرباەۆ استانا قالاسىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستان فيليالىن قۇرۋ تۋرالى حاتتاماعا قول قويدى.
بۇل قۇجاتقا مىنانداي ىرگەلى مۇراتتار ەندى: ءبىرىنشى, عىلىم-بىلىمدەگى ءوزارا ءتۇسىنىستىك پەن ىقپالداستىق; ەكىنشى, مامان ازىرلەۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمدامالىق دەڭگەيى; ءۇشىنشى, ءداستۇر مەن اكادەميالىق ەركىندىكتى قاتار ۇستاۋ.
تاعى دا تاياۋ تاريحقا كوز سالايىق: 2000 جىلى تامىز بەن قازانداعى جوعارىدا ايتىلعان ناقتى شارالاردان كەيىن, 1 جەلتوقساندا ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, اكادەميك ۆ.ا.سادوۆنيچي قازاقستان فيليالىن قۇرۋ تۋرالى رف زاڭدىلىعىنا ساي بۇيرىق شىعاردى. وسىمەن ءبىر مەزگىلدە رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ءبىلىم مينيسترلىگى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى «استانا قالاسىندا ممۋ قازاقستان فيليالىن قۇرۋ تۋرالى» كەلىسكەن شەشىمگە قول قويدى.
بۇل تاريحي شەشىم تۋرالى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سول كەزدەگى رەكتورى, قوعام قايراتكەرى م.جولداسبەكوۆ بىلاي دەيدى: «90-جىلداردىڭ ەكونوميكالىق قيىندىعىنان ەندى قۇتىلعان كەز. قۇدايى كورشىلەرمەن دوستاسا وتىرىپ شەكارانى شەگەندەۋ, پىكىرلەسە وتىرىپ ايماق تىنىشتىعىن ساقتاۋ – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ اسىل ماقساتىنا اينالدى. ءبىر كەزدە كوزدىڭ ۇشىنداعى, تالايدىڭ ارمان-قيالىنداعى ممۋ-دى ءبىر ەسىگىن استانادان اشىپ, جاستارىمىزدى ۇلكەن مەكتەپكە ەنگىزۋ – ول دا نۇرەكەڭنىڭ اقىلى ەدى. تاپسىرمانىڭ اتى – تاپسىرما, كۇندىز وتىرمادىق, تۇندە ۇيىقتامادىق, ءبىر كەزدە كومەكشىم, سول شاقتا ءمينيسترىم بولعان قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى بار, استانا-ماسكەۋ اراسىن شارلاپ ءجۇرىپ, ەلەۋلى ولجاعا كەنەلدىك. ول – ءبىلىم, عىلىم, تاتۋلىق ولجاسى ەدى...».
وسى ۋاقىتتان ناقتى وقۋ ۇدەرىسىن باستاۋعا دايارلىق جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ممۋ قازاقستان فيليالى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ نەگىزىندە اشىلعاندىقتان, اتالعان وقۋ ورنىنىڭ ءار كەزدەگى باسشىلارى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, سارسەنعالي ءابدىماناپوۆ, باقىتجان ءابدىرايىم, باسقا دا اتى مەن زاتى, مەكتەبى بار عالىمدار فيليالدىڭ قالىپتاسۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوستى. «كوڭىل سىيسا, ءبارى سىيادى» دەگەندەي, ۋنيۆەرسيتەت وقۋ ءدارىسحانالارىن, قاجەتتى ماتەريالدىق بازانى, ستۋدەنتتەر ءۇشىن جاتاقحاناداعى ورىندى سۇرانىسقا ساي تەڭ ءبولدى. ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەن ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى اراسىنداعى عىلىمي, مادەني ىنتىماقتاستىق ودان سايىن ارتتى.
ءتىپتى, بۇل جاعداي قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جۇمىسىنىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋ كەزەڭىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. ءبىر كەزدە ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ورنىقتى, تابىستى قىزمەت ىستەپ جۇرگەن عالىمدار فيليالعا تولىق تارتىلدى نەمەسە ەكەۋىندە دە بىردەي جۇمىس ىستەدى. عىلىمي دەڭگەي دە ۇنەمى كوتەرىلىپ وتىردى. مىسالى, تانىمال فولكلورتانۋشىلار, عىلىم كانديداتتارى ت.ۆ.كريۆوششاپوۆا, گ.ي.ۆلاسوۆا اكادەميك س.ا.قاسقاباسوۆتىڭ كەڭەسشىلىگىمەن فيلولوگيا سالاسىنان دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعاپ, فيليال الەۋەتىن كوتەردى. سونداي-اق, فيليالدا قىزمەت ىستەيتىن تانىمال عالىم, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ە.د.نۇرسۇلتانوۆ ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىمەن بىرلەسىپ, ىرگەلى عىلىمي جوبالاردى ورىندادى. ءبۇگىندە حالىقارالىق رەيتينگتە جوعارى باعالاناتىن ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «ەۋرازيا ماتەماتيك جۋرنالىن» شىعارۋعا ممۋ ماتەماتيكتەرى دە تۇراقتى اتسالىساتىنىن ريزا كوڭىلمەن ايتامىز. ال, ەكى وقۋ ورنى فيلولوگتارى بىرلەسىپ وتكىزەتىن ءداستۇرلى «رۋسيستيكا كۇزگى مەكتەبى» – تاماشا شەبەرلىك الاڭى دەي الامىز. وسىنداي بايلانىس ەكونوميستەر مەن ەكولوگتاردىڭ اراسىندا دا بار. قارىم-قاتىناستىڭ سالالانعانى سول, ءبىز مەملەكەتتىك جوسپارعا ساي, ممۋ-ءدىڭ وزىنەن تىكەلەي بىلىكتى پروفەسسورلار شاقىرا باستادىق.
دەسەك تە, كەز كەلگەن وقۋ ورنىنىڭ نەمەسە ونىڭ بولىمشەسىنىڭ قالىپتاسۋ كەزىندە كوپ جاعداي ونى كىم باسقاراتىنىنا قاتىستى. ستۋدەنتتەردىڭ ساپالى دەڭگەيدە وقۋىن, شىنايى وقۋ ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋ نەگىزىنەن فيليال باسشىلىعىنا جۇكتەلدى. م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, اكادەميك ۆ.ا.سادوۆنيچي ممۋ قازاقستان فيليالىنىڭ ديرەكتورى مىندەتىن سول وقۋ ورنىندا پرورەكتور بولعان پروفەسسور الەكساندر سيدوروۆيچكە جۇكتەسە, ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتى قۇرىلىمنىڭ ۇلتتىق-حالىقارالىق ماڭىزىن ەسكەرىپ, ديرەكتور ورىنباسارى قىزمەتىنە الەمگە تانىمال ماتەماتيك, اكادەميك مۇحتارباي وتەلباەۆتى ۇسىندى. ەندىگى جەردە جاڭا استانا ومىرىنە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قالاي كىرىكسە, م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى قازاقستان فيليالى دا سولاي تابيعي تۇردە ۇيلەسە باستادى.
قارجى كوزىنە كەلسەك, فيليالعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ءبىلىم تاپسىرىسىن بەرەتىندىكتەن, بارلىق شىعىن رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنەن تولەنەدى. ءبىزدى ۇيلەستىرەتىن تاعى دا ءبىر حالىقارالىق قاۋىمداستىق بار. ول – ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ەۋرازيالىق اسسوتسياتسياسى. بۇل ۇيىمنىڭ جەتەكشىسى – ممۋ, ءبىز – ورىنباسار ۋنيۆەرسيتەتپىز. عىلىم مەن ءبىلىم, ىقپالداستىق پەن اكادەميالىق ەركىندىك ماسەلەسىن تالقىلايتىن دىلگەر جيىنداردى بىرلەسە وتكىزەمىز.
2003 جىلى 9 ساۋىردە ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاڭا وقۋ-زەرتحانالىق عيماراتىن اشۋ سالتاناتىنا كەلگەن پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ: «بۇل وقۋ ورنىنىڭ جانى دا, رۋحى دا ەۋرازيالىق بولاتىنىنا سەنەمىن. گارۆارد, وكسفورد بىردەن تۇرا قالعان جوق. ۇلكەن ەڭبەكپەن قالىپتاسىپ دامىدى. جوعارى بىلىكتى مامان دايارلاۋ ءۇشىن ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىمەن, تمد مەن شەتەلدەردىڭ باسقا دا ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن تىعىز بايلانىستا بولۋى اسا ماڭىزدى», دەپ زور مىندەتتەر جۇكتەپ كەتتى.
وسى جولى ەلباسى ممۋ-دىڭ فيليالىن دا ارالاپ كوردى. بۇعان بايلانىستى فيليال باسشىلىعى ەستەلىك كىتابىندا: «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ وسى ءبىر تاماشا كۇنى ايتقان كەڭەستەرى مەن نۇسقاۋلارى ءبىزدىڭ قارەكەتىمىزدىڭ سيپاتى مەن قاعيداتتارىن شەشۋشى دارەجەدە بەلگىلەپ بەردى», دەپ جازدى.
سودان بەرگى ون بەس جىلدىڭ ىشىندە ممۋ فيليالى ەلباسى سەنىمىن اقتاپ كەلەدى. بۇل – تاريحي وقۋ ورنىنىڭ عانا ەمەس, ءبىزدىڭ دە قۋانىشىمىز. «ۋاقىت – تارازى» دەگەندەي, فيليالدىڭ قۇرىلىپ جۇمىس ىستەپ, ناتيجەگە جەتۋى رەسەي مەن قازاقستاننىڭ عىلىمي جانە ءبىلىمي بايلانىستارىنىڭ دامۋىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ ەكەنى ايدان انىق.
2006 جىلى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بۇكىل قازاقستان جاستارىنا ارناپ وقىعان دارىسىندە ەلباسى: «ءبىزدىڭ استانامىزعا كەلگەن كوپ ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءدارىس وقىعاندى ماقتانىش سانايدى. ول حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىلدى. ونىڭ جانىندا ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى جۇمىس ىستەيدى», دەگەنى ەسىمىزدە. بۇل تاريحي ءسوز ەكى وقۋ ورنىنىڭ ءارى تابىسىن, ءارى باعدارىن كورسەتتى.
فيليالدىڭ 15 جىلدىق اسۋى – پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ءبىلىم-عىلىم باعىتىن دامىتۋداعى تۇجىرىمداماسىنىڭ ناتيجەسى. بۇل اسۋ سونداي-اق, وتاندىق ءبىلىم ىقپالداستىعىن ءورىستەتۋدىڭ, ەۋرازيالىق كەڭىستىكتى نىعايتۋدىڭ تابىستى جولىن دا كورسەتىپ وتىر.
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماتەماتيكا, فيزيكا, ەكونوميكا, ەكولوگيا, فيلولوگيا مەكتەبى ءبىلىمنىڭ قوس وزەنىنىڭ الەم مۇحيتىنا قۇياتىنىن جاقسى سەزىنەدى. سوندىقتان عالىمدارىمىزدىڭ ءبىر عىلىمي فورۋم, كونفەرەنتسيا, سەمينار سىندى فورماتتاردا, شاكىرتتەرىمىزدىڭ ورتاق تانىمال عالىمداردىڭ الدىندا باس قوسقانىن ساتتىلىك دەپ ەسەپتەيدى.
ناقتىراق ايتساق, سوڭعى جىلداردا ستۋدەنتتەر اۋديتورياسىندا ءدارىس وقىعان ممۋ رەكتورى, اكادەميك ۆ.ا.سادوۆنيچيدەن باستاپ, وسى وقۋ ورنىنىڭ ۆ.ن.چۋباريكوۆ, گ.ا.چەچكين, س.د.يكراموۆ, ۆ.ە.بەنينگ, م.م.گولۋبكوۆ, ا.ۆ.لەدەنوۆ, ا.ن.ۆارلاموۆ, ب.ي.بويارينتسەۆ, ۆ.ا.يونتسەۆ, يۋ.ۆ.تارانۋحا, ي.ۆ.كوبزەۆا, ۆ.ر.بيتيۋكوۆا, يۋ.ل.مازۋروۆ, ت.ب. پروفەسسورلارىنىڭ جاڭاشىل دارىستەرى بىلىمگەرلەرىمىزدى ءتانتى ەتتى.
حالىق «قازاقستانداعى ممۋ» اتاعان ۇلكەن ءبىلىم-عىلىم مەكتەبىنە جىل سايىن باس وقۋ ورنىنان 160 عالىم كەلىپ ءدارىس وقيدى ەكەن. ال, ەندى وسىندا وقيتىن قازاقستاندىق جاستار جوعارى كۋرستاردا ءبىلىمدى ماسكەۋدىڭ وزىنەن بارىپ الاتىنى جانە سوندا ديپلومدىق جۇمىستارىن قورعايتىنى – ەلەۋلى فاكت.
وقىرمان ەسىندە بولاتىن جانە ءبىر مالىمەت: ممۋ-ءدىڭ قازاقستان فيليالى ءوز مەملەكەتىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم زاڭدىلىقتارى اياسىندا جۇمىس ىستەيدى. ءبىلىم ۇدەرىسىنە قازاقستان تاريحى, قازاق ءتىلى سەكىلدى ماڭىزدى مىندەتتى پاندەر ەنگىزىلگەنىن دە ايتا كەتۋ كەرەك.
فيليالدا جىل سايىن «لومونوسوۆ وقۋلارى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا وتەدى. ونىڭ جۇمىسىنا ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاس عالىمدارى بەلسەنە قاتىسادى. ستۋدەنت-جاستاردىڭ «ءتاڭىرى», «پەگاس», «دوستىق» شىعارماشىلىق بىرلەستىكتەرى دە – قوس وقۋ ورنىنىڭ ءوسۋ جانە تاجىريبە الاڭى. تاياۋدا عانا پايدالانۋعا بەرىلگەن جانە ءبىز بىتىرۋگە كوپ كۇش-جىگەر جۇمساعان 500 ورىندىق «ممۋ قازاقستان فيليالى ستۋدەنتتەر ءۇيى» بۇل رۋحاني باۋىرلاستىقتى ودان ءارى ارتتىرادى دەپ سەنەمىز.
ممۋ فيليالى باكالاۆرياتىن ءبىتىرۋشىلەردىڭ 35 پايىزى ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وزىنە, سپبۋ, جوعارى ەكونوميكا مەكتەبىنە, شەتەلدەردىڭ تاڭداۋلى وقۋ ورىندارىنا ماگيستراتۋراعا تۇسەدى.
ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى رەتىندە ويداعىداي دامىپ كەلە جاتقان فيليالدىڭ جۇمىس بارىسىن ءبىرىنشى كۇننەن ونىڭ رەكتورى اكادەميك ۆ.ا.سادوۆنيچي ءجىتى باقىلاپ وتىردى. قالىپتاسقان داستۇرگە ساي جىلىنا بىرنەشە مارتە باس وقۋ ورنىنان فاكۋلتەت دەكاندارىن, مامان دايارلايتىن كافەدرا مەڭگەرۋشىلەرىن ەرتىپ اكەلەدى. وسى ساپارلارىندا ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى كافەدرالارىمەن بايلانىس ارتا تۇسەدى. تاياۋدا عانا ۆ.ا.سادوۆنيچي ارنايى كەلىپ, «ستۋدەنتتەر ءۇيىنىڭ» اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىستى, ستۋدەنتتەرگە ءدارىس وقىدى, عىلىمي-زيالى قاۋىممەن جۇزدەستى. وسى ساپارىندا ول: «جاستارىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سەنىمىن اقتايتىنىنا سەنەمىن. ولاردىڭ بىلىمگە ۇمتىلىسى مەن جاۋاپكەرشىلىگى ۇنايدى» دەدى.
راس, ممۋ قازاقستان فيليالىنىڭ جەتىستىكتەرىن ەلباسىمىز دا, ەل ۇكىمەتى دە لايىقتى باعالاپ وتىر. قۇرىلىم از جىلدىڭ ىشىندە قازاقستان ەڭبەك نارىعىنىڭ سۇرانىسىن ساپالى دەڭگەيدە قاناعاتتاندىرىپ كەلەدى. فيليال تۇلەكتەرى پرەزيدەنت اكىمشىلىگىندە, مينيسترلىكتەردە, ۇلتتىق كومپانيالاردا, عىلىم جانە ءبىلىم ۇيىمدارىندا جاۋاپتى قىزمەت ىستەيدى. ولار قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, ەۋرازيا كەڭىستىگىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ ءجۇر. وسىنى ەسكەرىپ, استانا قالاسى اكىمدىگى ەلوردانىڭ كورنەكتى جەرىنەن وقۋ عيماراتىن سالۋعا جەر تەلىمىن ءبولدى. بۇيىرسا, قوس ۋنيۆەرسيتەت تە كەڭەيەتىن كۇن الىس ەمەس. نيەت – ءتۇزۋ, ىزدەنىس – مول, الەۋەت – زور, جاۋاپكەرشىلىك – بيىك.
ەلباسىمىز ءبىر سوزىندە: «قولىمىزدان – قايرات, سانامىزدان اقىل كەتپەسە, جاقسىلىققا جەتەرىمىز حاق» دەپ ەدى. وتانىمىزدىڭ جاقسىلىعى ءۇشىن اشىلىپ, ءبىلىم كەڭىستىگىندە ءوز جولىن تاپقان ءارى كورشى, ءارى تامىرلاس وقۋ ورنى جاۋاپتى كەزەڭدە بيىك دەڭگەيدەن كورىنە بەرسىن دەپ ارىپتەستىك تىلەگىمىزدى جەتكىزەمىز.
ەرلان سىدىقوۆ,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, اكادەميك.
استانا.