پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ قورىنىڭ كەڭسەسىنە بارۋى وتاندىق كرەاتيۆتى سەكتوردىڭ ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدان قالىپتاسۋىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ بولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان قور سالاعا جۇيەلى قولداۋ كورسەتەتىن نەگىزگى ورتالىققا اينالۋعا ءتيىس. مۇندا تالانتتاردى قولداۋ, ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ, كرەاتيۆتى ءونىمدى ىلگەرىلەتۋ جانە ەكسپورتقا شىعارۋ باعىتتارى ءبىرتۇتاس جۇيەگە بىرىكتىرىلەدى. قوردىڭ جاڭا كەڭىستىگى يدەيادان باستاپ ءوندىرىس پەن ءونىمدى نارىقتا ىلگەرىلەتۋگە دەيىنگى تولىق تسيكلدى قامتيتىن شوۋرۋم فورماتىندا تانىستىرىلدى. پرەزيدەنتكە زەرگەرلىك جانە اعاش وڭدەۋ شەبەرحانالارى, مۋزىكالىق كەڭىستىكتەر, كىلەم ونەرى زالى, سۋرەتشىلەر زالى جانە fashion-ايماق سىندى تاقىرىپتىق الاڭدار كورسەتىلدى.
ەرەكشە نازار اۋدارتقان نىسانداردىڭ ءبىرى – Yurt Capsule يممەرسيۆتى كەڭىستىگى بولدى. مۇندا كيىز ءۇيدىڭ ءداستۇرلى ءپىشىنى تسيفرلىق ونەر, مۋلتيمەديالىق كونتەنت جانە مادەني بايانداۋ ارقىلى زاماناۋي تەحنولوگيالىق سيپاتتا جاڭاشا ۇسىنىلعان. قوردىڭ ماڭىزى, وڭىرلىك حابتاردى دامىتۋ, ەلدىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەينەسىن قالىپتاستىرۋ جانە كرەاتيۆتى ەكونوميكانىڭ الەۋەتى تۋرالى قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا ايتىپ بەردى.
– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ قورىنىڭ كەڭسەسىنە باردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل سالاعا ەرەكشە نازار اۋدارۋى نەنى بىلدىرەدى؟
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل ساپارى ايرىقشا مانگە يە. بۇل كرەاتيۆتى يندۋستريالاردىڭ ەندى مادەنيەت سالاسىنىڭ قوسىمشا باعىتى رەتىندە ەمەس, ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق دامۋدىڭ تولىققاندى ءارى كەلەشەگى زور سالاسى رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىرعانىن كورسەتەدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ادام كاپيتالىن جان-جاقتى اشۋعا, باستاماشىل جاستاردى قولداۋعا, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا جانە ءوسىمنىڭ جاڭا كوزدەرىن قالىپتاستىرۋعا تۇراقتى تۇردە باسا نازار اۋدارىپ كەلەدى. كرەاتيۆتى ەكونوميكا ءدال وسى مىندەتتەردىڭ توعىسقان تۇسىندا تۇر. ول جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, تسيفرلىق كونتەنتتى دامىتۋعا, تىڭ ونىمدەر جاساۋعا, ەلدىڭ تۋريستىك تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا جانە ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى قازىرگى زامان تىلىمەن تانىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وسى باعىتقا جەتەكشىلىك ەتەتىن ۆەدومستۆو رەتىندە ءبىز ءۇشىن سالانىڭ ناقتى ينستيتۋتسيونالدىق مارتەبەگە يە بولعانى وتە ماڭىزدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قوردىڭ قۇرىلۋى جەكەلەگەن قولداۋ شارالارىنان جۇيەلى جۇمىسقا كوشۋدى بىلدىرەدى. ەندىگى مىندەت – پرەزيدەنت ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرعان وسى سالادا كرەاتيۆتى ماماندار, وڭىرلەر, ينۆەستورلار جانە سىرتقى نارىقتار ءۇشىن ناقتى ءارى ءتيىمدى قولداۋ تەتىكتەرىن قالىپتاستىرۋ.
– دەمەك, قور كرەاتيۆتى ەكونوميكانى قولدايتىن نەگىزگى ينستيتۋتقا اينالۋى ءتيىس دەگەن ءسوز. بۇل رەتتە ول ەڭ الدىمەن قانداي مىندەتتەردى شەشۋى كەرەك؟
– قوردىڭ باستى مىندەتى – سالاداعى بىتىراڭقىلىقتى ەڭسەرۋ. بۇگىندە قازاقستاندا مىقتى اۆتورلار, ديزاينەرلەر, مۋزىكانتتار, قولونەر شەبەرلەرى, كينو, انيماتسيا, ءسان, تسيفرلىق ونەر جانە باسقا دا باعىتتاردىڭ وكىلدەرى بار. الايدا ولاردىڭ كوپشىلىگى ءبىر-بىرىنەن وقشاۋ دامىپ كەلەدى. كرەاتيۆتى مامانداردىڭ تۇراقتى ينفراقۇرىلىمعا, كاسىبي ساراپتاماعا, ينۆەستيتسياعا جانە ءونىمدى ىلگەرىلەتۋ ارنالارىنا قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگى ءالى دە شەكتەۋلى.
قور اكىمشىلىك قۇرىلىم ەمەس, سالانىڭ جۇيەلى وپەراتورى بولۋى كەرەك. ونىڭ نەگىزگى ءرولى – تالانتتى, ءوندىرىستى, ىلگەرىلەتۋدى, نارىقتى جانە سىرتقى مۇمكىندىكتەردى ءوزارا بايلانىستىرۋ. باسقاشا ايتقاندا, كرەاتيۆتى مامان ءوز يدەياسىمەن قايدا جۇگىنە الاتىنىن, قانداي قولداۋ الا الاتىنىن, ءونىمىن قالاي راسىمدەپ, اۋديتورياسىن قالاي تاباتىنىن جانە جەرگىلىكتى نارىق شەڭبەرىنەن قالاي شىعا الاتىنىن ناقتى ءتۇسىنۋى ءتيىس.
بۇل جۇمىستىڭ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرمالارى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىنى ماڭىزدى. مەملەكەت باسشىسى جاڭا ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەر قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرىپ كەلەدى. وسى تۇرعىدان العاندا, كرەاتيۆتى سەكتور سونداي پەرسپەكتيۆالى باعىتتاردىڭ بىرىنە اينالا الادى. قور شىعارماشىلىق الەۋەتتى تۇراقتى ەكونوميكالىق قۇندىلىققا اينالدىرۋعا ىقپال ەتۋى قاجەت.
– قازاقستاننىڭ كرەاتيۆتى ەكونوميكاسىندا 48 مىڭعا جۋىق كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى جۇمىس ىستەيدى. جالپى بۇل سالادا 160 مىڭ ادام ەڭبەك ەتەدى ەكەن. بۇل كورسەتكىشتەر نەنى اڭعارتادى؟
– بۇل دەرەكتەر قازاقستاندا كرەاتيۆتى ەكونوميكانىڭ ايتارلىقتاي الەۋمەتتىك ءارى ەكونوميكالىق نەگىزى قالىپتاسقانىن كورسەتەدى. 48 مىڭعا جۋىق كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسى مەن وسى سالادا جۇمىسپەن قامتىلعان 160 مىڭ ادام – بۇل جەكەلەگەن باستامالار عانا ەمەس, ءتۇرلى ماماندىقتاردى, بيزنەس-مودەلدەردى جانە ءوز مۇمكىندىگىن ىسكە اسىرۋدىڭ سان الۋان جولدارىن بىرىكتىرەتىن تۇتاس سەكتور.
بۇل كورسەتكىشتەردىڭ ارتىندا يدەيا, ءبىلىم, تەحنولوگيا جانە مادەني كود ارقىلى قوسىمشا قۇن قالىپتاستىرىپ جۇرگەن ناقتى ادامدار تۇر. ولار – ديزاينەرلەر, پروديۋسەرلەر, ساۋلەتشىلەر, سۋرەتشىلەر, مۋزىكانتتار, تسيفرلىق كونتەنت ازىرلەۋشىلەر, ءسان, مەديا, كينو, انيماتسيا جانە حالىقتىق قولونەر وكىلدەرى. ولاردىڭ قىزمەتى بۇگىندە جۇمىسپەن قامتۋعا, كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا, قالالىق ورتاعا, تۋريزمگە جانە ەلدىڭ حالىقارالىق يميدجىنە تىكەلەي ىقپال ەتىپ وتىر.
قازاقستاننىڭ بۇل سالاداعى ساياساتى وسى الەۋەتتىڭ ستيحيالى كۇيدە قالىپ قويماۋىنا باعىتتالعان. ءبىز ءۇشىن جوبالاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, ولاردىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋگە جانە سىرتقى نارىقتارعا ىلگەرىلەتۋگە جاعداي جاساۋ ماڭىزدى. سوندىقتان قور تەك قالىپتاسقان ويىنشىلارمەن عانا ەمەس, يندۋسترياعا ەندى قادام باسىپ جاتقان جاس كرەاتيۆتى ماماندارمەن دە جۇمىس ىستەۋى ءتيىس.
– قوردىڭ جاڭا كەڭسەسى تولىق تسيكلدى شوۋرۋم رەتىندە تانىستىرىلدى. مۇنداي مودەل سالا ءۇشىن نەگە ماڭىزدى؟
– كرەاتيۆتى ەكونوميكا تەك شابىت پەن يدەياعا عانا سۇيەنىپ دامي المايدى. كەز كەلگەن مىقتى يدەيا ناقتى قۇندىلىققا اينالۋى ءۇشىن بىرنەشە كەزەڭنەن ءوتۋى قاجەت. ونى ازىرلەۋ, ءوندىرۋ, كوركەم ءارى ساپالى ۇسىنۋ, نارىققا شىعارۋ, ىلگەرىلەتۋ جانە تۇتىنۋشىعا جەتكىزۋ ماڭىزدى. شىعارماشىلىقتىڭ ەكونوميكالىق ونىمگە اينالاتىن تۇسى دا – وسى.
قوردىڭ جاڭا كەڭسەسى وسى تولىق تسيكلدىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن كورنەكى ءارى پراكتيكالىق تۇرعىدان كورسەتەدى. بۇل جاي عانا تانىستىرىلىمعا ارنالعان كەڭىستىك ەمەس, زاماناۋي كرەاتيۆتى ەكوجۇيەنىڭ قانداي بولۋى كەرەكتىگىن ايقىندايتىن ناقتى ۇلگى. زەرگەرلىك جانە اعاش وڭدەۋ شەبەرحانالارى, مۋزىكالىق كەڭىستىكتەر, كىلەم ونەرى زالى, سۋرەتشىلەر زالى, fashion-ايماق – مۇنىڭ ءبارى كرەاتيۆتى يندۋستريالاردىڭ اۋقىمى كەڭ, مازمۇنى باي ءارى ناقتى ەكونوميكالىق الەۋەتى بار سالا ەكەنىن كورسەتەدى.
قازاقستان ءۇشىن كرەاتيۆتى ونىممەن جۇمىس ىستەۋدىڭ جاڭا مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ وتە ماڭىزدى. ويتكەنى جاقسى جوبا جاساۋ جەتكىلىكسىز. ونى دۇرىس ۇسىنا ءبىلۋ, نارىق تالابىنا بەيىمدەۋ, كاسىبي دەڭگەيدە ىلگەرىلەتۋ جانە تۇتىنۋشىعا دەيىن جەتكىزۋ قاجەت. ءدال وسى باعىتتا قور سالاداعى ەڭ وزەكتى ولقىلىقتاردىڭ ءبىرىن تولىقتىرا الادى. بىزدە تالانت تا, يدەيا دا بار. ەندىگى مىندەت – سول الەۋەتتى جۇيەلى تۇردە قولداپ, ونى باسەكەگە قابىلەتتى ونىمگە جانە تۇراقتى تابىس كوزىنە اينالدىرۋ.
– قور بارلىق وبلىس ورتالىقتارىنداعى وڭىرلىك حابتاردىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرەتىن بولادى. بۇل وڭىرلەر ءۇشىن قانداي جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى؟
– وڭىرلىك حابتاردىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى زور. ويتكەنى قازاقستاننىڭ كرەاتيۆتى الەۋەتى تەك استانا مەن الماتى قالالارىمەن شەكتەلمەيدى. ءار ءوڭىردىڭ وزىنە ءتان مادەني كودى, قولونەر ءداستۇرى, جاس اۆتورلارى, جەرگىلىكتى برەندتەرى مەن زاماناۋي باستامالارى بار. ەڭ باستىسى – سول يدەيالاردىڭ كاسىبي ورتاعا شىعۋىنا جانە ءارى قاراي دامۋىنا ناقتى مۇمكىندىك بەرۋ.
بۇگىندە قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىنداعى ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – ءوسۋ قۇرالدارىنا بارىنشا تەڭ قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ. وڭىرلىك حاب جاي عانا ءىس-شارا وتكىزەتىن الاڭ ەمەس, قۇزىرەت ورتالىعىنا اينالۋى ءتيىس. مۇنداي ورتالىقتاردا كرەاتيۆتى ماماندار كاسىبي كەڭەس الىپ, جوبالارىن دامىتىپ, سەرىكتەستەر تابا الادى, كوماندا قۇرىپ, ۇلتتىق قولداۋ جۇيەسىنە قوسىلادى.
بۇل رەتتە قوردىڭ ۇيلەستىرۋشى ءرولى ەرەكشە ماڭىزدى. ەگەر ءار ءوڭىر ءوز بەتىنشە, بولەك داميتىن بولسا, ونىڭ اسەرى شەكتەۋلى بولادى. ال, حابتار بىرىڭعاي ادىستەمە, ورتاق باعدارلامالار, ساراپتامالىق قولداۋ جانە ىلگەرىلەتۋ جۇيەسى ارقىلى ءوزارا بايلانىسسا, ەل بويىنشا كرەاتيۆتى دامۋدىڭ تۇتاس جەلىسى قالىپتاسادى.
بۇل جەرگىلىكتى جەرلەردەگى جاستاردى قولداپ قانا قويماي, وڭىرلەردە ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ جاڭا نۇكتەلەرىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– قازاقستان مادەنيەت, تۋريزم جانە كرەاتيۆتى ونىمدەر ارقىلى ەلدىڭ حالىقارالىق تانىمالدىعىن ارتتىرىپ كەلەدى. بۇل تۇرعىدا قاي باعىتتاردىڭ مۇمكىندىگى مول؟
– ەڭ الدىمەن, ۇلتتىق بولمىستى الەمگە زاماناۋي, تارتىمدى ءارى تۇسىنىكتى تىلدە تانىتا الاتىن باعىتتاردىڭ الەۋەتى جوعارى. بۇل قاتارعا كينو, مۋزىكا, انيماتسيا, ديزاين, ءسان يندۋسترياسى, تسيفرلىق ونەر, زەرگەرلىك ءىس, كىلەم توقۋ, قولونەر جانە مادەني تۋريزم جاتادى.
ەلدىڭ حالىقارالىق بەينەسى تەك ادەمى بەلگى, ۇتىمدى ۇران نەمەسە تۋريستىك جارناما ارقىلى قالىپتاسپايدى. ونى الەمگە ۇسىنىلاتىن ساپالى ءونىم, تىڭ تاجىريبە, مازمۇندى وقيعا جانە تەرەڭ ماعىنا قالىپتاستىرادى. سوندىقتان Yurt Capsule سياقتى جوبالاردىڭ ءمانى ەرەكشە. مۇنداي باستامالار قازاقستاننىڭ ءداستۇرلى مۇراسى وتكەننەن قالعان جادىگەر عانا ەمەس, بۇگىنگى زامانمەن ۇندەسىپ, جاڭا تەحنولوگيالىق شەشىمدەرگە ارقاۋ بولا الاتىن جاندى قۇندىلىق ەكەنىن كورسەتەدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ تۋريستىك الەۋەتىن اشۋعا, ەلدى مادەنيەت, ۇلتتىق مۇرا جانە زاماناۋي يندۋستريالار ارقىلى تانىتۋعا تۇراقتى تۇردە باسىمدىق بەرىپ كەلەدى. بۇل كرەاتيۆتى سەكتوردى ۇلتتىق باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى رەتىندە قاراستىراتىن مەملەكەتتىك ساياساتپەن تولىق ۇندەسەدى.
ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ۇلتتىق مادەني كودتى, جوعارى ساپانى, زاماناۋي ءپىشىندى جانە ەكسپورتتىق الەۋەتتى ۇشتاستىراتىن جوبالاردى قولداۋ. وسىنداي ونىمدەر قازاقستانعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرىپ, وتاندىق اۆتورلاردىڭ حالىقارالىق نارىققا شىعۋىنا جول اشادى جانە ەلىمىزدىڭ الەم الدىنداعى ورنىقتى, زاماناۋي ءارى تارتىمدى بەينەسىن قالىپتاستىرادى.