تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قارقىندى
قىزىلوردا قالاسىندا «سامۇرىق-قازىنا» جىلجىمايتىن م ۇلىك قورىنىڭ قارجىلاندىرۋىمەن قاراشا ايىندا التى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالعان بولاتىن. بۇرناعى كۇنى وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ پەن «سامۇرىق-قازىنا» جىلجىمايتىن م ۇلىك قورى» اق باسقارما توراعاسى بولات پالىمبەتوۆ اتالعان قۇرىلىستىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. «قولجەتىمدى باسپانا-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا سالىناتىن باسپانانىڭ ءار شارشى مەترى 131 537,4 تەڭگە شاماسىندا بولادى. قوردىڭ باسشىلىعى قۇرىلىس جۇمىستارىن ساپالى جۇرگىزىپ, نىساندى مەرزىمىنەن بۇرىن تاپسىرامىز دەيدى. – بۇل باعدارلامانىڭ ارتىقشىلىقتارى كوپ. باسپانا كەزەگىندە تۇرعانداردىڭ جالاقىلارى تالاپقا ساي كەلسە بولعانى. قىزىلوردادا 1 شارشى مەترىنە ايىنا 1200 تەڭگە تولەيدى. ءبىر ءۇي 30 شارشى مەتر بولاتىن بولسا, ايىنا 30 مىڭ تەڭگەدەن استام قارجى تولەيتىن بولادى,– دەدى بولات پالىمبەتوۆ. بۇگىندە اتالمىش قور قىزىلوردادان باسقا استانا, الماتى مەن قاراعاندى, شىمكەنت, اقتاۋ جانە وسكەمەن قالالارىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ جوبالارىن ىسكە اسىرۋدا. وسى باعدارلاما اياسىندا 2016 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ەلىمىزدە قوسىمشا 600 مىڭ شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ۇيلەر پايدالانۋعا بەرىلەتىن بولادى. جەرگىلىكتى باسشىلىق تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج وتباسىلاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى», «سامۇرىق-قازىنا» جىلجىمايتىن م ۇلىك قورى» اكتسيونەرلىك قوعامىمەن بىرلەسكەن جۇمىستاردى ودان ءارى جالعاستىرماق. ماسەلەن, ساۋلەت شاعىن اۋدانىنان تاعى جالپى اۋدانى 3,3 گەكتار جەر تەلىمى ءبولىنىپ, «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى» اق ارقىلى 9 بەس قاباتتى تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرەدى. قالا اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ جاڭا تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىستارى كوكتەمدە باستالاتىنىن ايتتى. جاقىن ارادا قۇرىلىسى باستالاتىن تۇرعىن ءۇيدىڭ جوبالىق قۇنى 4,2 ميلليارد تەڭگە بولماق. بۇل 490 وتباسىن جاڭا باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى, وتكەن جىلى 900-گە جۋىق وتباسى باسپانالى بولدى. بيىل تۇرعىزىلاتىن تۇرعىن ءۇي وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 3 ەسەگە ارتادى. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». قىزىلوردا.ىنتىماقتاستىق بەرەكەگە باستايدى
اسپاناستى ەلىنىڭ جەرى دە, تىرلىگى دە الىپ, وراسان ەكەنى بارىمىزگە بەلگىلى. ايتەۋىر, ۇلكەن بيزنەستى قولعا الىپ, كاسىبىن ورگە دوڭگەلەتكىسى كەلگەندەردىڭ كوبى وسى ەلمەن تىعىز قارىم-قاتىناس جاساۋدى دۇرىس كورەدى. شىنىندا, تىرشىلىگى قىم-قۋىت قىتاي ەلىنەن ءبىزدىڭ ۇيرەنەرىمىز, الارىمىز كوپ. وتكەن جىلى جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمدىگى وسىناۋ الىپ ەلمەن الىس-بەرىس جاساۋدىڭ جولىن تاپقان بولاتىن. مىنە, جاقىندا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ باستاعان دەلەگاتسيا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارىمەن بارىپ, ەكى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزگەن كەلىسسوزدەرىنىڭ شەڭبەرىندە ەكونوميكالىق, عىلىمي-تەحنيكالىق جانە مادەني ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋگە قول جەتكىزدى. وسى ساپار بارىسىندا قحر-دىڭ شەنسي پروۆينتسياسىنىڭ سيان قالاسىندا وبلىس اكىمى ك.كوكىرەكباەۆتىڭ شەنسي پروۆينتسياسى حالىق ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى لوۋ تسينتسزيانمەن كەلىسسوزدەرى ءوتتى. كەلىسسوزدەر بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋى تۋرالى اڭگىمە قوزعالىپ, ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى قارىم-قاتىناس جايلى ايتىلدى. سونداي-اق, شەنسي پروۆينتسياسىنىڭ مادەنيەت, ءبىلىم, عىلىم جانە ىسكەر شەڭبەرى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بيزنەس-فورۋم ءوتىپ, وندا جامبىل وبلىسىنىڭ وكىلدەرى ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق, مادەني, تۋريستىك جانە ءبىلىم الەۋەتىمەن تانىستىردى. جامبىل وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يننوۆاتسيالىق دامىتۋ, اۋىلشارۋاشىلىق, مادەنيەت باسقارمالارىنىڭ باسشىلارى قحر-دىڭ ينۆەستورلارىمەن جانە اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنىڭ باسشىلارىمەن بىرقاتار كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ, قىتايدىڭ جەتەكشى كاسىپكەرلەرىمەن بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا كەلىسىمشارتتار جاسادى. ەنەرگيانىڭ تيىمدىلىگى مەن جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋ سالاسىندا ىنتىماقتاستىق ايقىندالدى. اتاپ ايتقاندا, «دا ي» قىتاي كومپانياسىمەن قۋاتى 200 مۆت جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ جونىندە بىرلەسكەن جوبانى ىسكە اسىرۋعا كەلىسىمگە قول قويىلدى. سونداي-اق, اگرارلىق سالاداعى جاڭا جوعارى تەحنولوگيالىق جوبالارعا نازار اۋدارىلدى. سونىڭ ىشىندە, يانلين ۇلگىلى اۋىلشارۋاشىلىق ايماعى كوميتەتىمەن جامبىل وبلىسىندا جوعارى تەحنولوگيالى اگرارلىق-يننوۆاتسيالىق پاركىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى. «جىبەك جولى بەلدەۋىندەگى ەكونوميكا» قىتاي باستاماسى اياسىندا «XINGHUO» شەنسي ىسكەرلىك كورپوراتسياسى» جشس جامبىل وبلىسى ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا قۇيۋدى جوسپارلاۋدا. الداعى 3 جىل ىشىندە ورگانيكالىق جەمىس-جيدەكتەر مەن كوكونىستەردى ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋگە ارنالعان, سونىمەن قاتار, ەت, ءسۇت شىعاراتىن جانە ءونىمدى قايتا وڭدەيتىن كاسىپورىنداردى قۇرۋ بويىنشا زاماناۋي مال شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىنىڭ كلاستەرلەرىن قۇرۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىققا قول جەتكىزىلدى. قازاقستان-قىتاي وڭىرارالىق مادەني دامۋ ماسەلەسى نەگىزگى تاقىرىپتىڭ ءبىرى بولدى. بۇل باعىتتا مەموراندۋمعا قول قويىلىپ, مادەني ىنتىماقتاستىقتىڭ اياسىندا بىرلەسكەن حالىقارالىق فەستيۆال وتكىزۋ, ونەر مەن مادەنيەت سالاسىنداعى تەحنولوگيالار مەن تاجىريبە الماسۋ, سونداي-اق قىتاي ارحەولوگ-عالىمدارىنىڭ كونە تارازدىڭ عىلىمي-قازبا جۇمىستارىنا جانە قحر-دىڭ ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا وراي وتكىزىلەتىن سالتاناتتارعا قاتىسۋى تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى. قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا وراي وتكىزىلەتىن مەرەيتويلىق سالتاناتتارمەن تۇسپا-ءتۇس كەلەتىن «قىتاي-قازاقستان» دوستىق پەن ىنتىماقتاستىق كەرۋەنىنىڭ شەڭبەرىندە تاراز قالاسىندا «شاي ءۇيىن» اشۋ كەلىسسوزدىڭ ماڭىزدى ساتىنە اينالدى. ءبىلىم سالاسىنداعى سىندارلى قارىم-قاتىناسقا دا ەكى جاق قاناعاتتانارلىق كوزقاراس تانىتتى. ونىڭ ىشىندە, تاراز مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى مەن سيان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنت جاستارى مەن وقىتۋشىلارمەن الماسۋعا كەلىسىمگە دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان». جامبىل وبلىسى.زىريانداعى كاسىپكەرلىك ءۇيى
شىعىس ءوڭىرىنىڭ زىريان اۋدانىندا «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا العاش رەت تولىق فورماتتى كاسىپكەرلەردى قولداۋ ورتالىعى اشىلدى. ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى, ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانە «دامۋ» قورى ءوڭىر كاسىپكەرلەرىن قولداۋدى وسىنداي ورتالىقتار ارقىلى جۇزەگە اسىرماق. ياعني بيزنەستى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بارلىق قۇرالدارىن «ءبىر تەرەزە» ارقىلى ۇسىناتىن بولادى. ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان التاەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋدا ەكونوميكاداعى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ ۇلەسىن 2030 جىلى كەم دەگەندە ەكى ەسەگە ءوسىرۋ تۋرالى ناقتى مىندەت قويعانىن اتاپ ءوتتى. – بۇگىندە ءبىز ەلباسىنىڭ جۇكتەگەن تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرا باستادىق. قازاقستاندا تۇڭعىش رەت شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زىريان اۋدانىندا كاسىپكەرلەرگە كەشەندى قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ورتالىعى اشىلىپ وتىر. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – شاعىن قالالار مەن اۋداندارداعى كاسىپكەرلەردىڭ ءوز وتىنىشتەرى مەن ۇسىنىستارىن جەتكىزە الاتىن ءبىر ورتالىعى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ. وندا بيزنەسكە قاتىستى بارلىق ماسەلەلەر شەشىمىن تاباتىن بولادى, – دەدى ن.التاەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, بيزنەستى قولداۋ شارالارى جوسپارىنا ءسايكەس, ۇكىمەت قاۋلىسىمەن ءار اۋداندا «بيزنەس-مەكتەپتەر» قۇرىلۋى ءتيىس. بۇل رەتتە ۇلتتىق پالاتا اۋدانداردا جاڭا شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارىن قۇرۋدى, جاڭا جوبالار اشۋدى ىسكە اسىرادى. زىريانداعى كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ورتالىعى ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن «قازاقستان حالىق بانكى» اق اراسىنداعى مەموراندۋمعا سايكەس قۇرىلدى. اتالعان ورتالىق بيلىك پەن بيزنەس اراسىنداعى ۇنقاتىسۋ الاڭىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ارقىلى كاسىپكەرلىكتىڭ تۇبەگەيلى دامۋ نەگىزدەرىن قالىپتاستىرادى, وتاندىق بيزنەستىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كوتەرۋدىڭ جۇيەلى شارالارىن قابىلدايدى ءارى ماڭىزدى ماسەلەلەردى بىرىگە وتىرىپ شەشەدى. كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ورتالىعىندا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارىن قارجىلىق جانە قارجىلىق ەمەس قولداۋ شارالارى, كونسۋلتاتسيالىق كەڭەس, كاسىپكەردىڭ زاڭنامالىق مۇددەسى مەن قۇقىعىن قورعاۋ, بيزنەستى دامىتۋ جانە قولداۋدى ۇيىمداستىرۋ, كاسىپكەرلىككە وقىتۋ نەگىزدەرى سىندى قىزمەتتەر تەگىن كورسەتىلەدى. زىريانداعى كاسىپكەرلىك ءۇيىندە «قازاگروماركەتينگ» اق, «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق, شىعىس قازاقستان كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ زىريان اۋداندىق فيليالى, اۋداندىق حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى, اۋداندىق ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس ءبولىمى مەن جەر قاتىناستارى ءبولىمى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرى قىزمەت كورسەتەدى. سونداي-اق «بيزنەس مەكتەبى» وكىلدەرى, ءتۇرلى جاعدايلار بارىسىندا تۋىنداعان ماسەلەلەردى ءتۇسىندىرىپ, بيزنەس-جوسپار جازۋعا كومەكتەسەدى. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». شىعىس قازاقستان وبلىسى, زىريان اۋدانى.كولىك لوگيستيكاسى
سەمەيدىڭ ساۋدا-ترانزيتتىك الەۋەتىن ارتتىرادى
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا كولىكتىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ – ماكرووڭىرلەردى حابتار قاعيداتى بويىنشا قالىپتاستىرۋ اياسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىنىن ايتقان بولاتىن. وسى ورايدا, ەلدىڭ شىعىسىندا لوگيستيكالىق حاب ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋعا تاپسىرما بەردى. بۇگىندە سەمەيلىك كاسىپكەرلەر پرەزيدەنت پارمەنىن ناقتى جۇزەگە اسىرا باستادى. سەمەي قالاسىنىڭ اكىمى ايبەك كارىموۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە قالادا «سولتۇستىك», «وڭتۇستىك» جانە «اۋەجاي» دەپ اتالاتىن ءۇش حابتى قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. توعىز جولدىڭ تورابىندا ورنالاسقان سەمەيدە كولىكتىك-لوگيستيكالىق ورتالىقتاردى قۇرۋعا قولايلى مۇمكىندىكتەر بار. باستى مىندەت – قالانىڭ جاعرافيالىق ورنالاسۋىن ءتيىمدى پايدالانۋ. ويتكەنى, قىتايدان رەسەيگە اعىلاتىن جۇك تاسىمالى قالانى باسىپ وتەدى. بۇل رەتتە «سولتۇستىك» حالىقارالىق اۆتوكولىك دالىزىنە جاتاتىن («ومبى – پاۆلودار – سەمەي – قالباتاۋ – مايقاپشاعاي», «ومبى – پاۆلودار – سەمەي – قالباتاۋ – اياگوز – تاسكەسكەن – ءۇشارال – سارىوزەك») جولداردىڭ ماڭىزى ەرەكشە. سونداي-اق, اۋەجاي بار. ودان وزگە ءترانسسىبىر تەمىرجول ماگيسترالى, سولتۇستىك جانە ورتالىق ترانسازيالىق تەمىرجول ماگيسترالى دالىزدەرىنە تىكەلەي شىعا الاتىن تۇركسىب تەمىرجول ماگيسترالى دا, قالا ارقىلى وتەدى. وسى مۇمكىندىكتەردى وڭتايلى پايدالانۋ سەمەيلىكتەرگە سىن دا بولىپ تۇر. بۇگىندە قالانىڭ سول جاق بولىگىنەن ورىن تەپكەن «سولتۇستىك» كولىك-لوگيستيكا ورتالىعى قۇرىلىسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اياقتالدى. جوبا جەتەكشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, رەسەي مەن قىتايعا شىعاتىن ترانزيتتىك جولايرىق مۇمكىندىگىن سارالاي وتىرىپ سالىنعان كەشەننىڭ كەلەشەگى كەمەل. اتالعان حاب الدىمەن «ەنەرگەتيك» شاعىن اۋدانىنداعى 3,5 گەكتار اۋماققا ورنالاسقان. ونىڭ 1,7 گەكتارى يگەرىلىپ, قالعان جەر تەلىمىنىڭ قۇجاتتارى ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل ىرگەلەس «قاراعايلى» شاعىن اۋدانىمەن بىرگە بوي كوتەرىپ كەلە جاتقان جاڭا اۋدان ەكەن. جاقىندا «ەنەرگەتيك» شاعىن اۋدانىندا ارقايسىسى 72 پاتەردەن تۇراتىن 6 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي بوي كوتەردى. سونداي-اق, №5 قازاندىق پايدالانۋعا بەرىلدى. الداعى ۋاقىتتا جەدەل جاردەم ورتالىعى مەن دارىگەرلەرگە ارنالعان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى سالىنباق. ياعني, لوگيستيكا ورتالىعى اۋدانمەن بىرگە كوركەيەدى. بيىل «سولتۇستىك» كولىك-لوگيستيكا ورتالىعىندا 3 مىڭ شارشى مەترلىك ساۋدا عيماراتى بوي كوتەردى. سەندۆيچ-پانەلدەرىنەن جارتى جىلدا تەز سالىنعان عيمارات جاقىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى. ەكىنشى كەزەڭدە ترانزيتتىك جۇك پەن ساۋدا تاسىمالىنا ارنالعان الىپ تەرمينال, قويما, اسحانا قۇرىلىسى جۇرگىزىلەدى. ال ءۇشىنشى كەزەڭدە ينفراقۇرىلىم جەلىلەرى مەن الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي, بالاباقشا جانە تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتۋ نىساندارى سالىنباق. سونىمەن بىرگە, لوگيستيكالىق كەشەنگە تەمىرجول جەلىسى مەن پاۆلودار كۇرەجولىمەن قوساتىن اۆتوكولىك جولى دا تارتىلادى. وسى ارقىلى مۇندا جۇكتى تيەۋ جانە ءتۇسىرۋ جۇمىستارى جەدەل جۇرگىزىلمەك. كەلەشەكتە كەدەندىك رەسىمدەۋ ورىندارىن قۇرۋ, باسقا دا اكىمشىلىك باقىلاۋ ورىندارىن ورنالاستىرۋ قاراستىرىلۋدا. قۇرىلىسى 2016 جىلعا دەيىن جوسپارلانعان تەرمينال تولىق قۋاتىمەن ىسكە قوسىلعاندا 120 ادام جۇمىسپەن قامتىلاتىن بولادى. – جوبانى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر 750 ملن. تەڭگەگە قارجىلاندىردى. جەكە قارجى دا قۇيىلدى. الايدا, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ ۇستەمەسى قىمباتقا ءتۇستى. سوندىقتان, يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا قوسۋ ماقساتىندا جوبا وڭىرلىك ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنە جولداندى. الداعى ۋاقىتتا ينفراقۇرىلىم جەلىلەرىن جۇرگىزۋگە مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلەدى دەپ كۇتىلۋدە, – دەدى «سولتۇستىك» كولىك-لوگيستيكا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى رۋسلان اۋباكىروۆ. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, كولىك-لوگيستيكا كەشەنى سەمەي ارقىلى وتەتىن جۇك تاسىمالىن وڭتايلاندىرادى. قىتايدان رەسەيگە, رەسەيدەن قىتايعا وتەتىن ترانزيتتىك كولىكتەر مەن جۇك وسى ارادا رەسىمدەلەتىن بولادى. رۋسلان اۋباكىر ۇلى 80 ادامعا دەيىن جۇمىسپەن قامتىلعان قۇرىلىس بارىسىندا سيليكات كىرپىش, تسەمەنت, تەمىر-بەتون بۇيىمدارى, سەندۆيچ-پانەلدەر سىندى وتاندىق ونىمدەر پايدالانىلىپ, قازاقستاندىق مازمۇندى ۇلعايتۋعا سەپتەسكەنىن دە اتاپ ءوتتى. ال «وڭتۇستىك» كولىك-لوگيستيكا ورتالىعى سەمەي – الماتى تراسساسى بويىنداعى «سارى» بازارىنىڭ جانىندا بوي كوتەرمەك. بۇل نىسان جەكە ينۆەستيتسيا ارقىلى 40 گەكتار اۋماققا سالىنادى. بۇگىندە اتالعان جەر تەلىمىن جالعا الۋ قۇقىن ساتۋ بويىنشا اۋكتسيون جۇرگىزۋگە ارنالعان قۇجاتتار پاكەتى ازىرلەندى. جالپى, باتىس ەۋروپا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىنە زەر سالساق, كولىك-لوگيستيكا ورتالىقتارىنىڭ ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەنىن اڭداۋعا بولادى. سوندىقتان جاقىن كەلەشەكتە جۇك تاسىمالى قىزمەتىنىڭ بارلىق ءتۇرىن كورسەتەتىن سەمەيدەگى كولىك-لوگيستيكا ورتالىقتارىنىڭ وڭىردەگى ساۋدا مەن ەكونوميكانىڭ ورىستەۋىنە دە يگى اسەرى تيەدى دەپ كۇتىلۋدە. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». سەمەي.اۋىل مالىمەن باي
اۋىل تۇرعىندارى مال ونىمدەرىن قالا بازارلارىنا شىعارىپ, قوسىمشا تابىس تابۋدا. بيىلعى جىلى قالاداعى مۋنيتسيپالدىق بازارعا 2850 كەلى جىلقى ەتى, 28 توننا قارا مال ەتى, 5500 كەلى قوي ەتى, 2010 ليتر ءسۇت ونىمدەرى جانە 3500 جۇمىرتقا جىبەرىپتى. ەكىباستۇزعا جولساپارعا ءجيى بارامىز. وندىرىستىك وڭىردە شوعىرلانعان كاسىپورىندار تىنىسى, قالا مەن اۋىلداردىڭ تىنىمسىز تىرشىلىگى سەبەپكەر. ايتپاقشى, جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ «كۇنىكەيدىڭ جازىعى» پوۆەسىندە جازىلعان شيقىلداق اۋىلى دا وسىندا. كەڭەس كەزىندە «كيروۆ» دەپ تە, «كومسومولسكي» دەپ تە اتالدى, بەرتىن قۇلبولدى دەپ تە اتالدى. بىراق, اۋىل شيقىلداق اتاۋىن اۋىزدارىنان تاستاعان ەمەس, سولاي قالدى دا, شيقىلداق كولى دە بار. بۇگىندەرى اۋىلدا 500-دەي ادام تۇرادى. مال جەتەدى, داستارقانى مول. مەكتەبى, بالاباقشاسى, دارىگەرلىك بولىمشە جۇمىس جاسايدى. ءار ۇيدە ءوز مونشالارى بار. شارۋا قوجالىقتارى بولسا, ەل-جۇرتقا كومەكتەرىن ايامايدى. بيىل «رودومانوۆ» شارۋا قوجالىعى «سىباعا» باعدارلاماسى ارقىلى 8 ميلليون 500 مىڭ تەڭگە نەسيە رەسىمدەپ, اسىلتۇقىمدى بۇقا, 43 قارا مال جانە ليزينگكە 3,8 ميلليون تەڭگەگە تراكتور ساتىپ الىپتى. اۋىل اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن 17 شارۋا قوجالىعى, 3 جەكە كاسىپكەر 1476 باس قارا مال, 2999 باس قوي مەن ەشكى, 1812 باس جىلقى باعادى ەكەن. بۇعان قوسا, جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتا 1102 قارا مال, 2632 قوي مەن ەشكى, 136 جىلقى بار. مال باسىنىڭ كوبەيۋى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ ءوز قاراجاتىنا مال ساتىپ الۋى مەن ۇكىمەتتىڭ قولداۋى ارقىلى ىسكە اسۋدا. مىسالى, «شاعىن قالالاردى دامىتۋ» باعدارلاماسى ارقىلى 2 ادام شاعىن نەسيە الىپ, مال ساتىپ الدى. «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى ارقىلى «تابيعات» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى م.يبراەۆ جانە «جاڭا اۋىل» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى ق.يبراەۆ ارقايسىسى 3 ميلليون تەڭگەگە ءىرى قارا مال ساتىپ الدى. جىل سايىن مال باسىنىڭ وسۋىمەن ودان الىناتىن ءونىم دە ارتۋدا. اۋىلدىڭ ىرىسى مول, جاعدايلارى جاقسى, بەرەكەلى. مىسالى, «جارسور» شارۋا قوجالىعىندا جىلقى, قوي, 5 باس تۇيە بار. ال «جاڭا اۋىل» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى قايرات يبراەۆ مال باسىن كوبەيتۋ ءۇشىن نەسيە العان. قوجالىقتا 2 ءۇي بار, جارىعى, سۋى, وتىنى, جەمشوبى بار. ودان كەيىنگى «تومەنگى بازا» دەگەن جەردە نيكولاي ارسيۋتين جانە يۋري رودومانوۆتار باسقاراتىن «NOMAD» جانە «رودومانوۆ» قوجالىقتارى مال باعادى. مەكتەپ وقۋشىلارىن جىل بويى كوكونىسپەن قامتاماسىز ەتەدى. سونىمەن قاتار, «يمانماحمۋت» شارۋا قوجالىعى «سىباعا» جوباسى بويىنشا كرەديت الىپ, مال ساتىپ الدى, ماقساتى مال باسىن كوبەيتۋ, قوسىمشا جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ. اۋىلدا «قۇلبولدى باتىر» اتىنداعى مەشىت بار. وتكەن كوكتەمدە «قاراعاندى – ەرتىس» قانالىنان اۋىلداعى وزەن مەن شيقىلداق كولىنە سۋ جىبەرىلدى. كول تازارىپ سۋى مولايىپتى. ىرىس, بەرەكە مول. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان». ەكىباستۇز.ءوزارا قولداۋ كۇشەيدى
وندىرىلگەن ءونىمنىڭ مولىنان وتكىزىلۋى قاشاندا قاي كاسىپورىننىڭ كوكەيكەستى ماسەلەسى ەكەنى, الەمدەگى قازىرگى كۇردەلى ەكونوميكالىق جاعدايعا بايلانىستى ءتىپتى, وتكىرلەنە تۇسكەنى بەلگىلى. وسىنداي شاقتا سىرتقى رىنوكتاعى قيىندىقتارعا قاراپ وتىرماي ىشكى مۇمكىندىكتەردىڭ كوزىن تاۋىپ, وتىمدىلىگىن كوتەرۋ ماڭىزدىلىعى اسىپ تا تۇر. بۇل باعىتتا قاراعاندى ءوڭىرى ءونىم وندىرۋشىلەرىنىڭ « تەڭگە تيىننان, ىنتىماق ۇيىمنان» دەلىنگەندەي, بىرلەسكەن ءىس-قيمىلعا بەلسەندىلىكتى كۇشەيتۋى ءوزارا ارقا سۇيەۋشىلىكتى سەرپىلتەر جاي بولىپ وتىر. وسى ورايدا, اسىرەسە, «قازاقمىس» كورپوراتسياسى مەن «قاراعاندىرەزيناتەحنيكا» جشس اراسىنداعى ەكىجاقتى ءتيىمدى ارىپتەستىك قاتىناس ۇلگى بولارلىعىن ايتۋعا بولادى. بۇعان دەيىن دە مىعىم بايلانىستى قالىپتاستىرۋشى كاسىپورىندار تاراپىنان جاقىندا جاسالعان مەموراندۋم بويىنشا تاپسىرمالار مەن ونى ورنىقتى ورىنداۋ جۇمىستارى اۋقىمى كەڭەيدى. ماسەلەن, تاپسىرىس بەرۋشى جاق جىلىنا 15 مىڭ شارشى مەتر كونۆەيەر لەنتاسىمەن قامتاماسىز ەتىلىپ كەلسە, بيىل كولەمى ودان دا ۇلعايتىلدى. مۇنىڭ ءوزى وسىناۋ زاتتى ءوندىرۋشىنىڭ بىلتىر بۇدان تۇسكەن 200 ميلليون تەڭگە تابىسىن ەسەلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەگەن ءسوز. ايتا كەتۋ كەرەك, ايماقتاعى تاعى ءبىر الىپ – «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسىنا قاراعاندا, «قازاقمىستىڭ» جەرگىلىكتى كاسىپورىندار ونىمدەرىن ساتىپ الۋعا ىنتا-پەيىلى ءتاۋىر دەمەسكە بولمايدى. مىسال ءۇشىن, مۇندا 2001 جىلى قازاقستاندىق تاۋارلاردى تۇتىنۋدىڭ ۇلەس سالماعى 57,8 پايىزدى قۇراسا وتكەن جىلى 68 پايىزعا كوتەرىلدى. بيىل «مينوۆا قازاقستان», «يۋتاريا», «قازپوليمەر», «قازەلەكتروورتالىقسىم» سياقتى ىرگەلى وندىرىستىك بۋىنداردىڭ بۇيىمدارى مەن قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ الۋ كولەمى بىلتىرعى 9,58 ميلليون تەڭگەدەن ودان ءارى وسپەكتىگى ولارعا ۇلكەن قولداۋ بولىپ تابىلادى. ال وكىنىشكە قاراي, جوعارىدا اتالعان الىپ كەرىسىنشە, ءوسىرۋ ورنىنا كەمىتىپ كەلەدى. سونىڭ سالقىنى «قاراعاندىرەزيناتەحنيكا» كاسىپورنىن دا اينالىپ وتپەي, اعىمداعى جىلدا ونىڭ ءونىمىن ساتىپ الۋ كولەمى بىردەن 70 پايىزعا تومەندەتىلمەگەندە رەزينا بۇيىمداردى جاساۋشىلاردىڭ قوسىمشا تابىسى قوماقتىراق بولار ەدى. جالپى العاندا, جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردىڭ ءبىر-بىرىمەن تاۋار الماسۋىنا, نە قاجەتتىنىڭ ءبارىن تۇتىنا الۋىنا قول ۇزىن. بۇعان «ەۆرازيان فۋدس», «نوۆا تسينك», «شۇباركولكومىر», «گەفەست», «قاراعاندى كونفەتتەرى», «قارتسەمەنت», «سانتەحپروم», «قاراعاندى ماشينا جاساۋ زاۋىتى» سياقتى, 50-دەن استام كاسىپورىندار اراسىندا ىشكى تەتىكتەر مەن مۇمكىندىكتەر ەسكەرىلىپ جاسالعان كەلىسىمشارتتار بايلانىستاردى دامىتۋعا جاڭا قادام اشىپ جاتىر. مۇنداي شارالارعا ەلىمىزدىڭ باسقا دا وڭىرلەرى قامتىلۋدا. تاۋار وندىرۋشىلەرگە ەلەكتر ەنەرگياسى مەن تەمىرجول تاريفتەرىنە تومەندەتىلگەن كوەففيتسەنتتەر بەرۋ ارقىلى ساۋدا نىساندارىنا قولجەتىمدىلىكتى, ولارعا تاپسىرىستى, ۇلتتىق كومپانيالار مەن جۇيە قۇرۋشى كاسىپورىندارعا ونىمدەردىڭ ساتىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ جاعىنان اكىمدىكتەر تاراپىنان ناقتى قولداۋ كورسەتىلۋدە. ايقىن نەسىپباي, «ەگەمەن قازاقستان». قاراعاندى.Tenaris كومپانياسى اقتاۋدا زاۋىت سالماقشى
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن يتاليا پرەمەر-ءمينيسترى ماتتەو رەنتسيدىڭ قول جەتكىزگەن ۋاعدالاستىقتارى ناقتى ءىس جۇزىنە اينالا باستادى. ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىندە «Tenaris» كومپانياسىنىڭ باسشىلارىمەن قازاقستاننىڭ يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعى اياسىندا وڭدەۋشى ونەركاسىپكە ينۆەستيتسيالار تارتۋ جونىندە كەزدەسۋ ءوتتى. كومپانيانىڭ قازاقستانداعى باس ديرەكتورى حۋان حۋانيكوتەنا قاراشىعاناق كەن ورنىنداعى مۇناي-گاز جوباسى بويىنشا ىنتىماقتاستىق اياسىندا Tenaris-ءتىڭ جەرگىلىكتى اۋماقتارداعى جۇمىستارىن قولداۋ ماقساتىندا اقتاۋ قالاسىندا قۇبىرلارعا ويما سالۋ جەلىسىنىڭ سىيىمدىلىعى جىلىنا 45 000 توننا بولاتىن جاڭا تسەح قۇرىلىسىنا 40 ميلليون اقش دوللارىن سالاتىندىعىن جاريا ەتتى. قازىرگى ۋاقىتتا «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا-مەن كەلىسىمشارت جاساسۋ ءراسىمى وتۋدە. كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋلارىنا قاراعاندا, قازاقستاندا ءوندىرىس قۇرۋ جونىندەگى شەشىم ەلدەگى تارتىمدى ينۆەستيتسيالىق احۋالدىڭ جانە اقتاۋ اەا-نىڭ ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاقسى دامىعاندىعىنىڭ ارقاسىندا قابىلداندى. زاۋىت قۇرىلىسىنىڭ باستالۋى ناۋرىز ايىنا, ال اياقتالۋى كەلەسى جىلدىڭ باسىنا جوسپارلانىپ وتىر. كاسىپورىندا 90 ادام جۇمىس جاسايتىن بولادى (ونىڭ 90%-ى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان تارتىلادى). جۇمىسشىلاردىڭ ءبىرازىن رۋمىنياداعى «تەناريس» جاڭا زاۋىتىندا وقىتۋ جوسپارلانۋدا, دەپ حابارلادى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.ۋاقىت تالابىن ءدوپ باسقان
ەلباسى «ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – 2050 جىلعا قاراي مىقتى مەملەكەتتىڭ, دامىعان ەكونوميكانىڭ جانە جالپىعا ورتاق ەڭبەكتىڭ نەگىزىندە بەرەكەلى قوعام قۇرۋ», دەپ ناقتىلادى. بۇل رەتتە مۇددەلى ماقساتقا جەتۋىمىزگە كاسىپكەرلەردىڭ قوسار ۇلەسى دە, ولاردىڭ قوعامدا الار ورنى دا جانە سول كاسىپكەرلەرگە ارتىلعان سەنىم دە بارشىلىق. نەگىزى قانداي دا ءبىر جۇمىستىڭ كوزىن تاۋىپ, تابىستىڭ قاينار بۇلاعىن اشا ءبىلۋ ىسكەرلىكتى تانىتادى. ۋاقىت تالابىنا ساي ىسكەرلىگىمەن ەرەكشەلەنىپ, شاپاعاتى تيگەن حالىقتان «التىن جۇرەكتى ادام» دەگەن باعاسىن الىپ, ىلكىمدى ىسىمەن ىلگەرىلەگەن كاسىپكەر جان – مولديار نۇرباەۆ قاراپايىم ەڭبەك ادامى رەتىندە كوپكە ۇلگى تۇتۋعا لايىق. راس, العاشىندا بارلىق ءىسى دوڭگەلەنىپ ءجۇرىپ بەرگەن جوق. سان ءتۇرلى كەدەرگى توسقاۋىل بولعانى اقيقات. ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى مەگوپوليستىڭ ىرگەسىندەگى اۋدان اۋماعىنان تۇرعىندار قاجەتتىلىگىن وتەپ, گاز تاسىمالداۋ شارۋاشىلىعىن ۇيىمداستىرۋ بارىسىندا تالاي كەدەرگىلەردى جەڭىپ, كەيبىر باسشىلاردىڭ كەمشىلىگىنەن تۋىنداعان سەرگەلدەڭدى سوت شەشىمىمەن توقتاتقانى ءوز الدىنا. ءيا, وسىدان 25 جىل بۇرىن جەكە تۇرعىن ءۇيىن, اۆتوكولىگىن, مال مۇلكىن كەپىلدىككە قويىپ, بانكتەن نەسيە قارجى الىپ, جەكە كاسىبىن, ناقتىلاي تۇسسەك, «تاۋەكەل-ت» جشس اشقان ەدى. بۇگىندە اتالعان ۇجىمدا 300-دەن استام جۇمىسشى ەڭبەك ەتەدى. ايتار اۋىزعا وڭاي بولعانىمەن گاز قۇبىرىن تالاپقا ساي تارتۋ وڭاي شارۋا ەمەس. جۋاندىعى تۇيەنىڭ بەلىندەي كوگىلدىر وتىن تولى قۇبىر الماتىعا تارتىلعانىمەن سول قۇبىرعا بەلگىلەنگەن تالاپقا ساي ءارى ءارتۇرلى مولشەردەگى شاعىن قۇبىرلاردى جالعاپ, اۋىلداردى ارالاتا جۇرگىزۋ ماشاقاتى كوپ جۇمىس. جازىق جەردە جايىمەن جىلجيتىن كوگىلدىر وتىندى تاۋ باۋرايىنا قىسىممەن كوتەرۋ قيىندىقتارى تاعى بار. بىراق ءبارى ارتتا قالدى. قازىر قاجەتتىلىكتى وتەيتىن ارنايى تەحنيكالار جەتكىلىكتى. قاراساي اۋدانىنىڭ كەمەرتوعان اۋىلىنان امبەباپ ورتالىق كەڭسە ءۇيى بوي كوتەردى. بۇگىنگى تاڭدا ورتالىق كەڭسەدە «گاز ەسەبى», «تەحنيكا قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ», «ءۇي ىشىندەگى گاز قۇبىرلارىنىڭ قىزمەتىن باقىلاۋ», «ابونەنت ءبولىمى», «حالىقپەن ارالاسۋ جانە بايلانىس مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ» سياقتى بىرنەشە بولىمدەر تۇتىنۋشىلارعا قىزمەت كورسەتەدى. سونداي-اق, قاۋىپتى جاعدايدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا تاۋلىك بويىنا كەزەكشىلىك ەتەتىن ماماندار دا ولارعا كەرەكتى ارناۋلى تەحنيكالار دا جەتكىلىكتى. اپاتتى جاعداي بولا قالعان ساتتە جەدەل قۇتقارۋ قىزمەتىن كورسەتۋگە ۇجىمداعى كاسىبي ماماندار ارقاشان دايىن تۇرادى. وسىنىڭ ءبارى جاۋاپكەرشىلىگى زور, وزىندىك تالابى بار ازاماتتىڭ ىسكەرلىگىن كورسەتەدى. مولديار نۇرباەۆتىڭ بويىنداعى قايتپاس قايسار مىنەزىنىڭ جەمىسى, ۇلكەن شارۋانى ۇيىمداستىرا ءبىلۋىنىڭ جەڭىسى دەپ تۇسىنۋگە بولادى. جۇمىستى جاڭاشا جانداندىرا بەرۋدەگى جاڭا وي, تىڭ ءتاسىل, سونى جوبالار العا ۇمتىلۋعا ىقپالىن تيگىزدى. ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, وسى جۇمىستىڭ بارلىعىن اتقارۋ بارىسىندا كاسىپكەر مولديار نۇرباەۆ مەملەكەت تاراپىنان جەڭىلدىكپەن قاراجات, نەسيە الىپ كورگەن جوق. تەك ىسكەرلىگىنە سۇيەنەدى. ەلباسىنىڭ كاسىپورىندار مەن ءىرى ونەركاسىپ, شارۋاشىلىق باسشىلارىنا قاتارداعى جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن تۇراقتاندىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن بۇلجىتپاي ورىنداپ جۇرگەن كاسىپكەر ارىپتەستەرىنەن وزىپ ءجۇر. سەرىكتەستىكتە ەڭبەك ەتەتىن جۇمىسشىلاردىڭ ايلىق جالاقى مولشەرى بۇگىنگى كۇنى ەشكىمدى رەنجىتپەيتىندەي جاعدايعا جەتتى. قاتارداعى جۇمىسشى اي سايىن 70-80 مىڭ تەڭگە ەڭبەكاقىسىن بەلگىلەنگەن كۇنى الادى. ال كاسىبي شەبەرلىگى ۇشتالعان ءارى ساناتى جوعارى جۇمىسشىلار مەن ماماندار 150 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ەڭبەكاقى الادى. ءسويتىپ, ءسوزى مەن ءىسىن قابىستىرا بىلگەن كاسىپكەر مەملەكەتتىك ساياساتقا ساي ارەكەت ەتۋىنىڭ ناتيجەسىندە بيلىكتىڭ دە, حالىقتىڭ دا الدىندا ءجۇزى جارقىن بولىپ ءجۇر. بۇل البەتتە قۋانارلىق جايت. «ەلباسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى جولداۋىن قۋانىشپەن قابىلدادىق. بۇل قۋانىش سەرىكتەستىككە ۇلكەن سەرپىلىس اكەلدى. ناتيجەسىندە ۇجىم وركەنيەت كوشىنە ىلەسە ءبىلدى. نەگىزى سەرىكتەستىگىمىز ءوز كۇشىمەن جيىرما شاقىرىمدىق جوعارى قىسىمدى قۇبىر تارتۋدى جوباعا ەنگىزدى. وعان شۇكىر. كىشىگىرىم بولسا دا ءوز قاجەتتىلىگىمىزدى وتەيتىن كۇشى بار جەكە گرەس كەرەگىمىزگە جاراپ وتىر. ۋاقىت تالابىنا ساي جامبىل اۋدانىن تۇگەلدەي گازداندىرۋعا كۇشى جەتەتىن ون شاقىرىمدىق جوعارى قىسىمدى قۇبىر ىسكە قوسىلدى. سەرىكتەستىك تىكەلەي حالىققا قىزمەت كورسەتىپ, تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيدى. وسىنى ەسكەرىپ, اۋىلداردى ورنالاسۋ ىڭعايىنا قاراي بىرنەشە توپقا ءبولىپ, ۇلكەن قاۋىمداستىق قۇرىلدى. قازىر قاۋىمداستىقتا ون ءبىر بولىمنەن تۇراتىن بىرلەستىك جامبىل, قاراساي, تالعار اۋداندارىندا قىزمەت كورسەتۋدە. بۇل ۋاقىت تالابىنا ساي ءومىر قاجەتتىلىگىن وتەۋ بولىپ تابىلادى. ايتالىق, اۋىلداردى گازبەن قامتۋعا مىندەت العان مەملەكەتتىك مەكەمە ەمەسپىز. ءوز كەمشىلىگىمىزدى ءوزىمىز تۇزەتۋگە, ءوز كاسىبىمىزدى ءوزىمىز وركەندەتۋگە ءتيىستىمىز», دەگەن ەدى كاسىپكەر مولديار نۇرباەۆ. ءومىر بولعان سوڭ, تۇرمىستىق قاجەتتىلىكتەردەن تۋىندايتىن كەمشىلىكتەردى جويۋ, اتقارىلعان جۇمىستى ۇنەمى نازاردا ۇستاپ ءجۇرۋ مولديار نۇرباەۆتىڭ قالىپتاسقان ادەتى. بويىنداعى وسىناۋ قۇندىلىقتى ۇلگى ەتۋ ماقساتىندا, ەڭبەك ەتە ءبىلۋدى ۇيرەتۋمەن قاتار, زاعيپ جاندارعا, زەينەتكەرلەرگە, كومەككە ءزارۋ مۇقتاج جاندارعا قول ۇشىن بەرە ءبىلۋدى مىندەتىم دەپ سانايدى. 40 مىڭنان اسا تۇتىنۋشىلارىنىڭ جانە بولاشاق ابونەنتتەرىنىڭ جاعدايىن ەسكەرىپ, ءار ۇيگە تارتىلاتىن گاز قۇبىرىنىڭ باعاسىن 319 مىڭ تەڭگەدەن 210 مىڭ تەڭگەگە ازايتۋىن ەلى ازاماتتىق دەپ ءتۇسىندى. بۇل بۇرىنعى باعانىڭ 20-25 پايىزعا كەمىگەنىن كورسەتەدى. ەلگە جاسالىپ جاتقان وسىنداي كومەكتىڭ سىرتىندا زەينەتكەرلەر مەن زاعيپ جاندارعا, كوپبالالى انالارعا, مەشىت ۇيلەرى مەن مەكتەپتەرگە, اۋعان سوعىسىنا قاتىسۋشىلارعا, جەتىم بالالارعا, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە كورسەتىلگەن قارجىلاي دەمەۋشىلىگىن ەشكىم ءالى ەسەپتەپ شىعارعان ەمەس. ەل مولديار نۇرباەۆتى ءسوزدىڭ ەمەس, ءىستىڭ ادامى دەپ ەرەكشە اتاپ جاتسا ەڭبەگى ەرەن ازاماتتىڭ كاسىپكەرلىكتى دامىتۋداعى ىسكەرلىگىن اتاپ وتكەنى. ەڭبەك جەردە قالمادى. «قۇرمەت» وردەنىمەن ناگرادتالدى. الماتى وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى دەگەن مارتەبەگە دە يە بولدى. ساۋاتتى كاسىپكەر, سالاماتتى باسشى, قامقور اكە, قازىر 10 نەمەرە ءسۇيىپ وتىرعان تاماشا وتاعاسى. اياۋلى جارى التىنسارا ەكەۋى ءۇش بالا تاربيەلەپ وسىرگەن وتباسى. كاسىپكەردىڭ كەلەر جىلدارعا ايقىنداپ قويعان جوباسى دا بار. ول الداعى ءتورت جىل كولەمىندە جامبىل اۋدانىنىڭ الىستا جاتقان اۋىلدارىن تۇگەلدەي گاز قۇبىرىمەن قامتىپ, كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ. قاراساي, تالعار اۋداندارىنىڭ كوپتەگەن ەلدى مەكەندەرىنە گاز قۇبىرىن جۇرگىزۋ باستى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى. سەبەبى, مولديار نۇرباەۆ باسقاراتىن الماتى وبلىسى گاز شارۋاشىلىعى قاۋىمداستىعى بۇگىن تاجىريبە جيناقتاعان, ارنايى ماماندارى, تەحنيكاسى جەتكىلىكتى ۇجىم وبلىستىڭ قاي وڭىرىندە بولماسىن گاز كاسىپكەرلىگىن جۇرگىزۋگە كۇشى جەتەتىن قاۋىمداستىق بولىپ تابىلادى. نۇربول الدىباەۆ, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى وبلىسى, قاراساي اۋدانى.