اۆتوكولىكتەردى قاي ءوڭىر كوبىرەك ءوندىردى؟

وتاندىق اۆتوزاۋىتتار قانشا كولىك ءوندىردى؟

جالپى, بيىلعى جىلدىڭ قاڭتار-قاراشا ايلارىندا جەڭىل اۆتوكولىك ساتىلىمى 207,6 مىڭ داناعا جەتىپ, 2024 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 15,6%-عا ارتقان. بۇدان بولەك, 2025 جىلدىڭ 11 ايىندا ساتىلعان اۆتوكولىكتەر سانى رەكوردتىق 2024 جىلدىڭ تولىق كورسەتكىشىنەن 1,2%-عا اسىپ وتىر. وسىلايشا, بىلتىرعى جەڭىل اۆتوكولىك ساتىلىمى بويىنشا رەكورد قازىردىڭ وزىندە جاڭارتىلدى.

2025 جىلعى قاڭتار-قاراشا ارالىعىندا وتاندىق اۆتوزاۋىتتار 146,2 مىڭ بىرلىك اۆتوكولىك تەحنيكاسىن ءوندىردى, ونىڭ 132,7 مىڭى جەڭىل اۆتوكولىكتەرگە تيەسىلى.

كوش باستاپ تۇرعان قاي ءوڭىر؟

ءوندىرىس كولەمى بويىنشا قوستاناي وبلىسىنداعى Allur كومپانياسى كوش باستاپ تۇر: وسى جىلدىڭ 11 ايىندا 79,2 مىڭ بىرلىك اۆتوتەحنيكا شىعارىلدى, بۇل ەل بويىنشا سالالىق ءوندىرىستىڭ 54,2%-ىن قۇرايدى.

«Astana Motors»: وتاندىق كولىك ونەركاسىبىندەگى سەرپىلىس

كەلەسى ورىنداردا الماتى قالاسىنداعى Hyundai Trans Kazakhstan جانە Hyundai Trans Almaty زاۋىتتارى – 48,5 مىڭ بىرلىك. سونداي-اق ءوندىرىستىڭ ەلەۋلى كولەمى شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى «سەماز» جانە Daewoo Bus Kazakhstan كاسىپورىندارىنا (3,7 مىڭ بىرلىك), قاراعاندى وبلىسىنداعى QazTehna-عا (2,1 مىڭ بىرلىك), اقمولا وبلىسىنداعى «كاماز-ينجينيرينگ» زاۋىتىنا (1,1 مىڭ بىرلىك) تيەسىلى.

ءوندىرىس سوماسى قانشا تەڭگەنى قۇرادى؟

2025 جىلعى قاراشادا اۆتوموبيلدەر, تىركەمەلەر مەن جارتىلاي تىركەمەلەر ءوندىرىسىنىڭ اقشالاي كولەمى 311 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, ال قاڭتار-قاراشا ايلارىنداعى جالپى ءوندىرىس 2 ترلن تەڭگەدەن استى. بۇل 2024 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا اقشالاي ماندە 25,4%-عا كوپ (ونەركاسىپتىك ءوندىرىس يندەكسى – 115,2%).

كولىك نارىعى كوڭىل كونشىتە مە؟

ءوندىرىس كولەمىنىڭ ءوسۋى ەل ونەركاسىبى قۇرىلىمىندا اۆتوكولىك ونەركاسىبىنىڭ ءرولىن كۇشەيتىپ وتىر. قاڭتار-قاراشا قورىتىندىسى بويىنشا اۆتوكولىك ونەركاسىبى ەلىمىزدەگى بۇكىل ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ 41,7%-ىن قالىپتاستىردى, بۇل ونىڭ سالانىڭ نەگىزگى سەگمەنتىنە اينالعانىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار اۆتوموبيلدەر, تىركەمەلەر مەن جارتىلاي تىركەمەلەر ءوندىرىسىنىڭ ۇلەسى وڭدەۋشى ونەركاسىپتە 7,5%-عا, ال جالپى ونەركاسىپتە 3,7%-عا جەتتى. بۇل ونەركاسىپتىك ءوسىمنىڭ جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ماشينا جاساۋ جانە قۇراستىرۋ وندىرىستەرىنە قاراي اۋىسىپ جاتقانىن اڭعارتادى.

اۆتوموبيل ونەركاسىبىنىڭ دامۋىنا ەڭ ۇلكەن ۇلەستى قوستاناي وبلىسى قوستى. مۇندا نەگىزگى وندىرىستىك قۋاتتار (Allur) شوعىرلانعان. وڭىرگە اۆتوموبيلدەر, تىركەمەلەر مەن جارتىلاي تىركەمەلەردىڭ جالپى ءوندىرىس كولەمىنىڭ شامامەن جارتىسى تيەسىلى. اۆتوكولىك ونەركاسىبى وبلىستىڭ وندىرىستىك قۇرىلىمىندا ۇستەم ورىنعا يە: ونىڭ ماشينا جاساۋداعى ۇلەسى 81,6%-عا, وڭدەۋشى ونەركاسىپتەگى ۇلەسى 45,4%-عا, ال جالپى ونەركاسىپتەگى ۇلەسى شامامەن ۇشتەن بىرىنە جەتكەن. بۇل سالانى قوستاناي وبلىسىنىڭ نەگىزگى ونەركاسىپتىك درايۆەرىنە اينالدىرادى.

الماتى قالاسىن دا اتاپ وتكەن ءجون. مۇندا اۆتوكولىك ونەركاسىبى مەگاپوليستىڭ ونەركاسىپتىك قۇرىلىمىندا ايتارلىقتاي ۇلەسكە يە. قالاداعى ماشينا جاساۋدا اۆتوپرومنىڭ ۇلەسى 80,3%-دى, وڭدەۋشى ونەركاسىپتە 37,6%-دى, ال جالپى ونەركاسىپتە 32%-دى قۇرادى. بۇل الماتىدا اۆتوكولىك قۇراستىرۋ وندىرىستەرىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە شوعىرلانعانىن كورسەتەدى.

سونىمەن قاتار, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە دە ءدال قوستاناي وبلىسى اۆتوموبيل جاساۋ سەگمەنتىندە ەرەكشە ورىن الادى. ءوڭىردىڭ اۆتوكولىك ونەركاسىبى قازاقستانداعى بۇكىل ماشينا جاساۋدىڭ 20,5%-ىن, وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ 3,7%-ىن جانە ەلدىڭ جالپى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ شامامەن 2%-ىن قامتاماسىز ەتتى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتساق, باسقا بارلىق وڭىرلەردىڭ جيىنتىق ۇلەسى ماشينا جاساۋدا 21,2%, وڭدەۋشى ونەركاسىپتە 3,8% جانە جالپى ونەركاسىپتە 1,9% بولدى. بۇل اۆتوپرومنىڭ اۋماقتىق تۇرعىدا جوعارى دەڭگەيدە شوعىرلانعانىن اڭعارتادى.

سالاداعى ورتاشا ايلىق جالاقى

جالاقى ديناميكاسى اۆتوموبيل ونەركاسىبىنىڭ ەكونوميكالىق ءرولىنىڭ وزگەرگەنىن كورسەتەدى. 2015 جىلى اۆتوكولىك سالاسىنداعى ورتاشا ايلىق جالاقى ەل بويىنشا ورتاشا دەڭگەيدەن نەبارى 5,3%-عا عانا جوعارى بولدى. ال 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ايىرماشىلىق ايتارلىقتاي ارتتى: سالاداعى ورتاشا ايلىق جالاقى رەسپۋبليكالىق ورتاشا كورسەتكىشتەن شامامەن 1,5 ەسە جوعارى بولىپ, 579 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى (ەل بويىنشا ورتاشا – 384,3 مىڭ تەڭگە).

قازاقستاندا كولىك باعاسى قالاي وزگەرەدى؟

ەلدىڭ نەگىزگى اۆتوموبيل كلاستەرى سانالاتىن قوستاناي وبلىسىندا 2015 جىلى اۆتوكولىك ونەركاسىبىندەگى ورتاشا ايلىق جالاقى وڭىرلىك ورتاشا دەڭگەيدەن 0,3%-عا تومەن بولسا, 2024 جىلى ول وبلىس بويىنشا ورتاشا كورسەتكىشتەن 29,1%-عا نەمەسە 90,9 مىڭ تەڭگەگە جوعارىلادى: تيىسىنشە 402,9 مىڭ تەڭگە جانە 312 مىڭ تەڭگە.

قوستاناي وبلىسىندا اۆتوموبيل ونەركاسىبىنىڭ دامۋى ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىن ەداۋىر ارتتىرىپ وتىر. بۇل سالا ونەركاسىپتىك ءوندىرىستىڭ قوماقتى بولىگىن قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, قىزمەتكەرلەردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ارقىلى ءوڭىردىڭ ونەركاسىپتىك قۇرىلىمىن جانە قوسىلعان قۇنىن كۇشەيتىپ جاتىر. اۆتوپروم وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ باستى لوكوموتيۆى رەتىندە تانىلىپ, سالانىڭ شوعىرلانۋى ونىمدىلىكتىڭ وسۋىنە ىقپال ەتىپ, جالپى ەل ەكونوميكاسىنا وزىندىك اسەرى بولعان ايقىن ۇلگىگە اينالدى.