ارداقتى اناسى حانشا ناۋقاستانىپ قالعاندا ۇنەمى قاسىنان تابىلاتىن كەنجەسى بولاتحان جانىن قويارعا جەر تاپپايتىن. ۇل-قىزدارىن قاتارىنان كەم قىلماي وسىرگەن كوپبالالى انانىڭ دەنساۋلىعى سىر بەرىپ, دارىگەردىڭ كومەگىنە ءجيى جۇگىنەتىن. ماماندىق تاڭداۋىنا ەڭ جاقىن ادامىنىڭ اۋىرعان كۇندەرىندەگى بالالىق جاناشىرلىق كوڭىل كۇيى دە سەبەپ بولسا كەرەك.
مەكتەپتى ۇزدىك بىتىرگەن, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى پاندىك وليمپيادالاردا توپ جارعان بولاتحان الماتىداعى مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ينستيتۋتتىڭ ستۋدەنتى اتاندى. كەنجەسىنىڭ دارىگەرلىكتى تاڭداپ, جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسكەنىنە, اسىرەسە, بارعا شۇكىرشىلىك ەتىپ, قيىندىققا مويىماي ۇل-قىزدىڭ بارلىعىن ەڭبەكقورلىققا, ادالدىققا باۋلىعان حانشا انا ەرەكشە قۋانعان ەدى. جىلقى مالىنىڭ ءتىلىن بىلگەن, 77 جاسقا دەيىن كوكپار تارتقان اكەسى سالىبەك ءوز ومىرىمەن ونەگە بولىپ, ىسىمەن ۇلگى كورسەتە ءجۇرىپ ادال ەڭبەكتىڭ نانى ءتاتتى بولاتىنىن ساناسىنا ءسىڭىردى. اكەسىن ومىرلىك ۇستازى سانايتىن, قازىعۇرتتىڭ باۋرايىنداعى اۋىلدا وسكەن, بولاتحان جوعارى وقۋ ورنىندا ورىس تىلىنە توسەلگەن قالا بالاسىنان قالىسپادى. الدىنا كەلگەن ادامعا تۇسىنىستىكپەن قاراپ, رياسىز كومەك بەرەتىن, دەنەنى عانا ەمەس, جاندى دا ەمدەيتىن دارىگەر بولۋدى ماقسات ەتكەن بولاتحان سالىبەك ۇلى – بۇگىندە ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ العىسىنا بولەنگەن ءوز ءىسىنىڭ بىلىكتى مامانى, دەنساۋلىق سالاسىنىڭ مايتالمانى, ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى جوعارى ىسكەر باسشى. باسقارۋ ىسىندە الماتى ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەتىن قارجى جانە نەسيە ماماندىعى بويىنشا ءبىتىرىپ, ەكونوميست بىلىكتىلىگىن الۋى دا وڭ سەپتىگىن تيگىزىپ كەلەدى.
ەڭبەك جولىندا بوگەن اۋداندىق مەديتسينا بىرلەستىگىندە حيرۋرگ-دارىگەر, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, شىمكەنت قالالىق جەدەل جاردەم كورسەتۋ اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى, وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى, وڭتۇستىك تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەرىنىڭ باس دارىگەرى سىندى جاۋاپتى قىزمەتتەردى ابىرويلى اتقارعان بولاتحان ساعىمبەكوۆ العاش رەت وپەراتسياعا كىرگەن ءساتىن ۇمىتپايدى.
«جەتى جىل بويى تەوريالىق ءبىلىم الىپ, الماتىدا وبلىستىق اۋرۋحانادا العاش رەت وپەراتسيا جاساۋعا قاتىسقان سول ءبىر كۇن ەسىمدە. ويتكەنى جاۋاپتى ساتتە قاراپايىم مەيىربيكەنىڭ ءوز مىندەتىن ادال دا اسا ۇقىپتىلىقپەن اتقارعانىنا كۋا بولدىم. مەن دە وپەراتسيانىڭ قالاي, قانداي اسپاپتارمەن جاسالاتىنىن, نە قولدانىلاتىنىن ءبىلىپ تۇرمىن, بىراق مەيىربيكەنىڭ جۇمىسىنا ءتانتى بولدىم. بۇل مۇمكىن پراكتيكالىق تۇرعىدا العاش العان ساباق رەتىندە دە ەستە ساقتالىپ قالعان بولار. ەندى بىردە اۋداندىق اۋرۋحانادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەنىمدە الدىما كەلگەن ناۋقاس بالاعا ءدال دياگنوز قويۋعا فەلدشەردىڭ كەڭەسى ىقپال ەتتى. ياعني تەوريالىق ءبىلىم مەن تاجىريبەنى ۇشتاستىرۋ ماڭىزدى ەكەنىنە كوز جەتكىزدىم. دارىگەر مەديتسينا عىلىمى مەن تاجىريبەسى الەمىندە بولىپ جاتقان بارلىق جاڭالىق تۋرالى ءبىلىپ, باسقا ماماندارمەن تاجىريبە الماسىپ تۇرۋى كەرەك. يبن سينا: «دارىگەردىڭ ءۇش قارۋى بار: ءبىرى – پىشاق, ەكىنشىسى – ءشوپ, ءۇشىنشىسى – جىلى ءسوز» دەگەن. وسىنداي يگى قاسيەتتەر بويىنان تابىلاتىن دارىگەر عانا حالىقتىڭ سۇيىكتىسىنە اينالماق», دەيدى ب.سالىبەك ۇلى.
«ورداباسى اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسى» مكك-ءنىڭ باسشىسى بولاتحان ساعىمبەكوۆ مەملەكەتتىك, قوعامدىق قىزمەتتەگى cىڭىرگەن ەڭبەگى, ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, مادەني دامۋىنا, حالىقتار اراسىنداعى دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا سىڭىرگەن ەلەۋلى ەڭبەگى ءۇشىن «قۇرمەت» وردەنىن يەلەندى. كاسىبىنە ادالدىعى مەن جوعارى جاۋاپكەرشىلىگى ارىپتەستەرىنە عانا ەمەس, بۇكىل اۋدان تۇرعىندارىنا ۇلگى. مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پرەزيدەنتتىڭ العىس حاتى, «دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسى, «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى اتانۋى دا كوپ جايتتى اڭعارتادى. ارىپتەستەرى ونى دوستىققا بەرىك, جالعاندىققا جانى قاس, كوپشىل ازامات رەتىندە دە قۇرمەتتەيدى. ادەبي كىتاپتاردى كوپ وقيتىنىن, ۇلى ادامداردىڭ ءومىر جولى جونىندە اڭگىمەلەيتىن بولسا, قالامگەرلەردىڭ ءوزى جاڭا دەرەكتەرگە قارىق بولىپ قالاتىنىن ايتادى.
بولاتحان سالىبەك ۇلى باسقارىپ وتىرعان اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانا بيىل زامان تالابىنا ساي جاڭا مەديتسينالىق قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالدى. اتاپ ايتقاندا, ماگنيتتىك-رەزونانستىق توموگرافيا, ستاتسيونارلىق انگيوگرافيا قۇرالدارىمەن تولىقتى. زاماناۋي ۇلگىدەگى اپپاراتتار دياگنوستيكالىق زەرتتەۋ بارىسىندا دارىگەرلەرگە ناقتى اقپارات بەرۋ ارقىلى ولاردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ, دياگنوزدى انىقتاۋعا كومەكتەسەدى. ماگنيتتىك-رەزونانستىق توموگرافيا, كومپيۋتەرلىك توموگرافيا ورداباسى, بايدىبەك اۋداندارى مەن ارىس قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا جۇيكە جۇيەسى اۋرۋلارى, تىرەك-قيمىل اپپاراتتارى, تاعى بىرقاتار ىشكى قۇرىلىس اۋرۋلارىن دياگنوستيكالاۋدا قولدانىلىپ جاتىر. بۇگىندە وزىق ۇلگىدەگى جابدىقتاردىڭ كومەگىمەن ناۋقاستارعا شۇعىل, جوسپارلى تۇردە جاسالىپ جاتقان كارديولوگيالىق, نەۆرولوگيالىق, حيرۋرگيالىق وپەراتسيالار ءساتتى اياقتالىپ كەلەدى. تۇرعىندار اۋدان دەڭگەيىندە ءتيىستى مەديتسينالىق كومەك الۋ مۇمكىندىگىنە يە. سونداي-اق جاسىل جەلەككە ورانعان, قىزىلدى-جاسىلدى گۇلدەرمەن كومكەرىلگەن, ساناڭا اقىل قۇيار ناقىل سوزدەر ىلىنگەن اۋرۋحانا اۋلاسىنا كوپشىلىك ريزا. بۇل كورىنىس اۋرۋى جانىنا باتقان ناۋقاستاردىڭ كوڭىلىنە جۇبانىش, سەزىمىنە قۋانىش سىيلايدى. اۋرۋحانا ۇجىمىنىڭ ىنتىماعى, بىرلىگى, ءتارتىبى ءوز ىستەرىنە جاۋاپكەرشىلىگى دە جۇرتتى سۇيسىندىرەدى.
تۇركىستان وبلىسى