ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگىنشە, تۇركىستان وبلىسىندا ەڭبەككە قابىلەتتى ادام سانى 800 مىڭنان اسادى. ونىڭ 200 مىڭنان استامى – جۇمىسشى. بۇگىندە وبلىستاعى جۇمىس بەرۋشىلەردەن 3 600-دەي جۇمىسشى ماماندىققا قاجەتتىلىك انىقتالعان. بۇل ورايدا كوللەدجدەرگە بولىنەتىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس وسى قاجەتتىلىككە قاراي رەتتەلەدى, قاجەتتى ماماندار ەڭبەك نارىعىنىڭ سۇرانىسىنا قاراي دايارلانادى.
وسى ماقساتتا تۇركىستان جوعارى كوپسالالى قولونەر كوللەدجىنىڭ «تىگىن ءوندىرىسى جانە كيىمدەردى ۇلگىلەۋ» ماماندىعىنىڭ ستۋدەنتتەرى وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتىپ جاتىر. ستۋدەنتتەر «Turkestan Textile» جشس فابريكاسىندا ۇشجاقتى كەلىسىم نەگىزىندە كاسىپتىك ماشىقتارىن جەتىلدىرىپ ءجۇر. كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە دۋالدى وقىتۋ ءادىسىنىڭ ەنگىزىلۋى – ستۋدەنتتەرگە ۇلكەن مۇمكىندىك. ولار وقۋ بارىسىندا تەوريالىق ءبىلىم الۋمەن قاتار, وندىرىستىك ورتادا تاجىريبە جيناقتايدى.
«جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى» – كاسىبي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋعا, جاستاردى ناقتى وندىرىستىك داعدىلارمەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادام. باستاما اياسىندا كوللەدج ستۋدەنتتەرى وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتۋ ماقساتىندا ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن كاسىپورىندارى مەن فابريكالارىندا جۇمىس ىستەپ ءجۇر. «Turkestan Textile» فابريكاسىندا ءتۇرلى سالاداعى جۇمىسشىلاردىڭ, سونىمەن قاتار مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ فورماسى مەن دارىگەرلەردىڭ ارنايى كيىمدەرى, قۇراق كورپەشەلەر تىگىلەدى. جۇمىس ورنىندا سىناقتان ءوتۋ ارقىلى بولاشاق ماماندار داعدىلارى مەن بىلىكتەرىن شىڭداۋعا مۇمكىندىك الادى», دەيدى كوللەدجدىڭ «تىگىن ءوندىرىسى جانە ونەر» ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى كۇلجان ومارباەۆا.
سارىاعاش اۋدانىنداعى كاپلانبەك جوعارى اگرارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجىندە اگرارلىق سالادا سۇرانىسقا يە درون وپەراتورلارى وقىتىلادى. جۋىردا كوللەدج ستۋدەنتتەرى ءوز جوبالارىن «جۇمىسشى ماماندىقتار قالاسى» فەستيۆالىندە تانىستىردى.
«بۇل – ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ ەنگىزىلىپ جاتقان زاماناۋي ماماندىقتار. اگرودروندار حيميالىق پرەپاراتتاردى 20%-عا, سۋدى 80%-عا دەيىن ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, جانارماي شىعىنىن, جۇمىس كۇشىن, تەحنيكانى قولدانۋ كولەمىن ازايتادى. سونىمەن قاتار تۇقىمداردى, تىڭايتقىشتاردى, وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارىن بىركەلكى ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى», دەيدى كوللەدج ديرەكتورى باعلان شىعانوۆ.
كوللەدج قىتايلىق كومپانيامەن جاسالعان مەموراندۋم اياسىندا مامانداردى دايارلاۋعا قاتىستى ادىستەمەلىك, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قولداۋ الادى, وقىتۋشىلار وندىرىستە تاجىريبەدەن وتەدى.
وبلىستا «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلىن» وتكىزۋ جونىندەگى وڭىرلىك جوسپار بەكىتىلگەن. بۇل باعىتتا اۋقىمدى ءىس-شارالار جۇزەگە اسپاق. كوللەدجدەر مەن ارناۋلى ءبىلىم ورتالىقتارىندا مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن وقىتىلىپ جاتقان ماماندىقتاردى قاجەتتى جۇمىسشى ماماندىقتارىنا سايكەستەندىرۋ, ينۆەستورلارعا الدىمەن جەرگىلىكتى مامانداردى جۇمىسقا الۋ جونىندە تالاپ قويۋ مىندەتتەلگەن. وبلىس اكىمى نۇرالحان كوشەروۆ جاۋاپتى ادامدارعا وڭىردە ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جەكە ينۆەستيتسيا جوبالارىنا قاجەتتى ماماندىقتاردى ايقىنداپ, كوللەدجدەرگە كاسىبي مامان دايارلاۋعا ۇسىنىس ەنگىزۋدى تاپسىردى.
«جۇمىسشى ماماندىقتارىن بەلسەندى دامىتۋ كەرەك. جۇمىسشىلاردىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋى, جالاقى مەن ەڭبەك جاعدايلارىن جاقسارتۋ ولاردىڭ جۇمىسقا دەگەن ىنتاسىن ارتتىرادى. وسىعان وراي ەڭبەكاقىنى كوتەرۋ, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ كەرەك», دەدى وبلىس اكىمى.
وڭىردە 125 ينۆەستيتسيالىق جوبا نەگىزىندە 2 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلگەن. ولاردىڭ تەڭ جارتىسى – جۇمىسشى ماماندار. سۇرانىسقا سايكەس جاڭا جۇمىس ورىندارىنا جولداناتىن ازاماتتاردى قىسقا مەرزىمدىك كاسىپتىك وقىتۋدان وتكىزۋ جوسپارلانعان. ياعني جەكە ينۆەستور ءوز بازاسىندا كاسىبي وقىتۋدى جۇرگىزسە, وقىتۋدىڭ شىعىندارى مەملەكەت تاراپىنان وتەلىپ, ءارى قاراي تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلادى. بۇدان بولەك, ماقتا ءوندىرۋ سالاسىن دامىتىپ جاتقان شەتەل ينۆەستورىنا 1 400 جۇمىس ورىنى ۇسىنىلدى. بيىلعا «وڭىرلىك جۇمىسپەن قامتۋ كارتاسى» بەكىتىلىپ, 130 769 جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانسا, ونىڭ 57%-ى جۇمىسشى ماماندىقتار بولماق. «ۇلتتىق جوبالار» اياسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن 375 جوبا شەڭبەرىندە 4 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلادى. «ەڭبەك» باعىتىنداعى بوس جۇمىس ورىندارى نەگىزىندە اشىلاتىن 57 221, سۋبسيديالانعان 32 448 جۇمىس ورىندارى بويىنشا جۇمىسشى ماماندىقتارعا باسىمدىق بەرىلەدى.
ايتا كەتەلىك, بيىل وبلىستا ۇلتتىق جوبالار اياسىندا 4 074 ادامدى ەڭبەكپەن قامتۋ, بوس جۇمىس ورىندارىنا 57 221 ادامدى جولداۋ, سۋبسيديالاناتىن ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارى ارقىلى 45 086 ازاماتتى جۇمىسپەن قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر. جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا مەملەكەتتىك گرانت قاراجاتىمەن 1 793 ازامات قامتىلماق. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «10 مىڭ تۇرعىنعا 100 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ» تاپسىرماسى نەگىزىندە 22 595 جۇمىس ورنىن اشۋ مىندەتتەلگەن.
تۇركىستان وبلىسى