بىرلىك پەن كەلىسىمدى قۇندىلىق كورەتىن ەلدىڭ ەگەمەندىگى مىعىم. بۇگىندە قازاقتىڭ توپىراعىندا ءوسىپ-ونگەن ەتنوس وكىلدەرى تاۋەلسىزدىك تاتۋلىقتىڭ تۇتقاسى ەكەنىن جاقسى تۇسىنەدى. «كەمەدەگىنىڭ جانى ءبىر» دەگەندەي, جاقىندا حالىق اراسىندا جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك ساۋالناما دا وسىنى كورسەتىپ بەردى. ماسەلەن, سول ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ دەنى ءوز ەلىن ازاماتتىق بىرەگەيلىك نەگىزىندە ءبىرتۇتاس ۇلت رەتىندە قابىلدايتىنىن ايتقان. ال ولاردى ءبىرتۇتاس ەل رەتىندە قازاقستاننىڭ تولقۇجاتى, اتا-بابالاردىڭ ورتاق تاريحى, ورتاق ءتىل, پاتريوتيزم, ورتاق قۇندىلىقتار مەن نورمالار سەكىلدى نەگىزگى كۇش بىرىكتىرەدى ەكەن.
راسىندا, ەلدەگى ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسقان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تابىستى جۇمىس ىستەپ وتىر. ولاردىڭ تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى كوپ. تاتۋلىقتى تۋ ەتىپ, بىرلىگىمىزدى بەكەمدەپ قانا قويماي, مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارىپ جاتىر. اسسامبلەيا مۇشەلەرىنىڭ ەلدەگى كەز كەلگەن ساياسي وقيعالار مەن جاعدايلارعا ازاماتتىق كوزقاراسىن ءبىلدىرىپ, قوعامدىق كەلىسىمدى كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋعا ۇندەپ جاتقانىنىڭ كۋاسى بولىپ ءجۇرمىز.
سولاردىڭ ءبىرى – اسسامبلەيا مۇشەسى, استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى ۆلاديمير شنايدەر. ونىڭ اتا-اناسى سوناۋ زوبالاڭ جىلدارى ەلىمىزگە دەپورتاتسيالانعان. قازىر ول قازاق ءتىلىنىڭ جاناشىرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى رەتىندە كەلەشەك ۇرپاقتىڭ بويىنا پاتريوتتىق سەزىم ۇيالاتۋعا بار كۇشىن سارپ ەتىپ جاتىر. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, قازاق حالقىنىڭ باي مادەنيەتىن, تاريحىن ءبىلۋ – باستى مىندەت. بۇل ورايدا جاستاردى جىراۋلار پوەزياسىنان باستاپ كوركەم ادەبيەتتى وقۋعا باۋلۋ كەرەك. اسىرەسە قازاق كلاسسيكتەرىنىڭ كوز مايىن تامىزىپ جازعان شىعارمالارىن وقىعان ۇرپاقتىڭ بويىندا ۇلتقا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك ارتىپ, ماقتانىش سەزىمى ويانادى.
ۆلاديمير الەكساندروۆيچتىڭ ماماندىعى قازاق تىلىمەن بايلانىستى. سوندىقتان بولسا كەرەك, قازاق ءتىلىنىڭ وركەندەۋى ءۇشىن پايدالى ءىس قىلىپ, ۇلەس قوسۋدان اسقان ارمانى جوق ەكەنىن ايتىپ, اقتارىلعانى دا بار.
«قازاق – عاسىرلار قويناۋىنان «قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان» زاماندى ارمان ەتكەن حالىق. ال قازاق جەرى – وتانىم دەپ قادىرلەي بىلەتىن, سان الۋان ەتنوس وكىلدەرىنە جەرۇيىققا اينالعان قۇتتى مەكەن. بۇگىن دە كەيىنگى ۇرپاققا امانات ەتىپ قالدىرعان اتا-بابا ارمانى ورىندالىپ, قازاقستان مىزعىماس تاتۋلىق پەن بىرلىكتىڭ ورتاق شاڭىراعىنا اينالدى. وسى ورايدا ءبىز بەن سىزدەردىڭ مىندەتىمىز بولاشاققا نىق قادام باستاپ, باعىت العان پرەزيدەنت باستامالارىنا قولداۋ جاساپ, ەلىمىزدى دوستىق پەن بىرلىكتىڭ, بەيبىتشىلىكتىڭ تىرەگى مەن ۇلتارالىق كەلىسىمنىڭ بەسىگىنە اينالدىرۋ جولىندا بارىنشا ەڭبەك ەتىپ ۇلەسىمىزدى قوسۋعا ءتيىسپىز», دەيدى ول.
ۆلاديمير شنايدەر ءتىلى باسقا بولعانمەن – تىلەگى ءبىر, ءارتۇرلى بولعانمەن – رۋحى ءبىر, ماقساتى ءبىر حالىق بولۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن جەتكىزدى. بۇل ءۇشىن جاستاردى تاربيەلەۋدە ۇلتقا بولىنبەي, ەل تاريحىنىڭ, پەداگوگيكاسىنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن قولدانا وتىرىپ, ءتالىم-تاربيە بەرۋ قاجەت. اسىرەسە وتانىمىزدى قاستەرلەي بىلەتىن, مۇرالارىمىزدى قۇرمەتتەي الاتىن, زايىرلى مەملەكەت رەتىندە قازاق جەرى الەم ساحناسىندا وزىندىك لايىقتى ورىنعا يە بولاتىنىنا سەنىمدى جاس ۇرپاقتى تاربيەلەۋ ءىسى ءبىر ءسات توقتاماعانى ابزال.
«مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا «جاڭا قازاقستان دەگەنىمىز – ەگەمەن ەلىمىزدىڭ بولاشاقتاعى بەينەسى. ءوز ەلىنىڭ ەرتەڭىنە سەنبەگەن حالىق مىقتى مەملەكەت قۇرا المايدى» دەيدى. شىن مانىسىندە, قابىرعاسى سوگىلمەيتىن, ىرگەسى بەكەم ەل بولۋ ءۇشىن بولاشاققا سەنىمدى ۇرپاق تاربيەلەۋ قاجەت. ناتيجەسىندە, ناعىز پاتريوت, بەكەم رۋحتى, وتانشىل, جاڭا قازاقستاننىڭ ناعىز ازاماتى بولاتىن قازاقستاندىقتار بۋىنى قالىپتاسادى. سوندا عانا تاۋەلسىزدىگىمىز ماڭگىلىك, بولاشاعىمىز جارقىن دا, باياندى بولماق. بۇگىنگى قوعام بىرلىك, تۇراقتىلىق, دامۋ ءتارىزدى سوزدەردىڭ ەڭ ماڭىزدى مەملەكەت قۇراۋشى قاعيدا ەكەنىن تۇسىنە ءبىلۋ كەرەك», دەيدى ول.
مەملەكەت تۇراقتىلىعىنىڭ تاعى ءبىر كورسەتكىشى – ورتاق قارىم-قاتىناس قۇرالى, ياعني ءتىلى بولۋى. وسىلاي دەگەن ۆلاديمير الەكساندروۆيچ قازاق ءتىلىنىڭ ءىس جۇزىندە قوعام ءومىرىنىڭ كەز كەلگەن سالاسىندا, ەلدەگى ەتنوستار اراسىندا ەركىن قولدانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ, قازاق ءتىلى ارقىلى قازاق تاريحىن, مادەنيەتىن, كونەدەن كەلە جاتقان سارقىلماس قازىناسىنا اينالعان ادەبيەتىن وقىپ-ءبىلۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
ال قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وكىلى, استاناداعى قاراقالپاق ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ ءتورايىمى تازابيكە Cاليەۆانىڭ قازاقستانعا كوشىپ كەلگەنىنە 24 جىل بولعان. سودان بەرى ول دا جەرگىلىكتى حالىقتىڭ كوڭىلى دالاسى سياقتى دارقان ەكەنىن سەزىنىپ, قۇشaعى كەڭ ەلدە 130-دaن aca ەتنوس وكىلدەرىنىڭ aۋىزبىرشىلىكتە ءومىر ءcۇرىپ جaتۋىنىڭ قۇپياسى بىرلىكتە ەكەنىن تۇسىنگەنىن ايتادى.
ول وتباسىمەن قازاقستانعا 2000 جىلى قونىس اۋدارعان. سول جىلى استانادا كۇلاش بايcەيىتوۆa aتىندaعى وپەرa جانە بaلەت تەaترى اشىلىپ, جولدacى ونەر ورداسىنا جۇمىcقa شaقىرىلعان. سودان بەرى تالاي جەردە ەڭبەك ەتىپ, مۋزىكا مەكتەبىندە ساباق بەرگەن. «جaيحۋن» قaرaقaلپaق ەتنومادەني ورتaلىعىن اشىپ, ءتىلى, ءدىلى مەن ءداستۇرى, ءومىر ءسۇرۋ قاعيداتتارى دا ءبىر-بىرىنە وتە ۇقcac ءارى جaقىن قaزaق پەن قaرaقaلپaق حaلىقتaرىنىڭ تۋىستىعىن ارتتىرۋعا ۇلەس قوسىپ كەلەدى ەكەن. قازاق ديزاين اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى رەتىندە ول ەكى حالىقتىڭ ءتول مادەنيەتىن الەمگە تانىتۋعا بىلەك سىبانا كىرىسكەن.
«ەتنوسارالىق كەلىسىمنىڭ اۋقىمى كەڭ. قازاق حالقى مەن ءتۇرلى ەتنوستىڭ تاتۋلىعى مەن بىرلىگى, ءومىرى مەن تىرشىلىگى ءۇشىن ىستەلىپ جاتقان شارۋا كوپ. ولاي بولسا, مەملەكەتتىڭ حالىق ءۇشىن اتقارىپ وتىرعان جۇمىسىن ءبىز دە باعالاي بىلگەنىمىز ابزال. بارلىعىمىزدىڭ ويىمىز ءبىر جەردەن بولىپ, تىلەگىمىز ءبىر جەردەن شىقسا, ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگىن ەشكىم الا المايدى», دەيدى ت.Cاليەۆا.
«التاۋ الا بولسا – اۋىزداعى كەتەدى, تورتەۋ تۇگەل بولسا – توبەدەگى كەلەدى» دەپ تۇيگەن قازاق حالقى ەل بولۋدىڭ بىردەن-ءبىر العىشارتىن وسىدان باستاۋى تەگىن ەمەس. سەبەبى تاۋەلسىزدىك تىنىشتىق پەن تاتۋلىق ۇيالاعان مەكەنگە ماڭگى تۇراقتايدى.