بيىل حالىقارالىق تورەلىكتەر مەن شەتەلدىك سوتتاردا مەملەكەتتىڭ مۇددەلەرى مەن م ۇلىكتىك قۇقىقتارىن قورعاۋعا دەن قويىلدى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە ادىلەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى دانيەل ۆايسوۆ ءمالىم ەتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءوز ەكونوميكاسىنا سىرتقى ينۆەستيتسيالاردى تارتۋمەن بىرگە, قازاقستان شەتەلدىك كاپيتالدى قورعاۋدا حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى وزىنە قابىلداپ الدى. سونداي-اق ينۆەستورلارعا ەلىمىزگە قارسى حالىقارالىق تريبۋنالعا تالاپ قويۋعا مۇمكىندىك بەردى.
بيىل مەملەكەت مۇددەلەرىن قورعاۋعا بارىنشا دەن قويىلدى. قازىر ادىلەت مينيسترلىگىندە 21 ءىس بار, سونىڭ ىشىندە 13 ءىس حالىقارالىق تورەلىكتە, التاۋى شەتەلدىك سوتتاردا جانە 2 ءىس سوتقا دەيىنگى تالقىلاۋدا جاتىر. بۇل 21 ءىستىڭ ىشىنەن 7 داۋ اياقتالۋعا جاقىن, قالعان 6 ءىس ءالى قارالعان جوق. بۇعان قوسا مينيسترلىك ۇكىمەتتىڭ مۇددەلەرىن شەتەلدە ءبىلدىرۋ جانە قورعاۋ ماسەلەلەرىنە, وتاندىق زاڭ فيرمالارىنىڭ الەۋەتىن پايدالانۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان العاشقى حالىقارالىق پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا وتكىزگەن. ناتيجەسىندە, «GRATA International Kazakhstan» زاڭ فيرماسىمەن كەلىسىمشارت جاسالىپتى. ال ادىلەت مينيسترلىگى جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – مەملەكەتكە قارسى جاڭا تورەلىك جانە سوت تالاپتارىنىڭ تۋىنداۋىنىڭ الدىن الۋداعى شارالاردى قابىلداۋ. بۇل جۇمىس مينيسترلىك قىزمەتكەرلەرىنىڭ شەت مەملەكەتتەرمەن ەكىجاقتى ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەردى تالقىلاۋ جونىندەگى, ونىڭ ىشىندە جوبانى تالقىلاۋداعى شەت مەملەكەتتەر وكىلدەرىمەن جۇمىس كەزدەسۋلەرىنە قاتىسۋ سياقتى باعىتتاردى قامتىپ وتىر.
ء«بىزدىڭ قىزمەتكەرلەر مەملەكەتتىڭ ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى ساياساتىن قولداۋ ماقساتىندا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى جانە «Kazakh Invest» ينۆەستيتسيالار كوميتەتىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرگە شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن ينۆەستيتسيالار جانە ينۆەستيتسيالىق مىندەتتەمەلەر تۋرالى كەلىسىمدەردىڭ جوبالارىن تالقىلاۋ جونىندەگى جۇمىس توپتارىنىڭ قۇرامىنا الىندى. سونداي-اق مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ قاتىسۋىمەن شەتەلدەگى مەملەكەتتىڭ مۇلىكتىك قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرىندەگى داۋلاردى بولدىرماۋ جانە شەشۋدە ءتيىستى ۇسىنىمدارمەن دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرىلدى», دەيدى ۆيتسە-مينيستر.
مينيسترلىك ازاماتتار مەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ قۇقىقتارىن ناقتى قورعاۋداعى كەشەندى جۇمىس اتقارىپ وتىر. وسىلاي دەگەن ول بيىل سوت ورىنداۋشىلارى شامامەن 8,8 ملن قۇجاتتى قاراعانىن جەتكىزدى. سونىڭ ىشىندە ناقتى ورىندالعان قارجى 428 ملرد تەڭگەنى قۇراسا, جىل باسىنان بەرى مەملەكەت كىرىسىنە 52 ملرد تەڭگە وندىرىلگەن.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, سوت ورىنداۋشىلارىندا قازىردىڭ وزىندە 288 مىڭ اليمەنت ءوندىرۋ تۋرالى ءىس بار. ونىڭ 277 مىڭى – ەرلەر, ال 11 مىڭنان استامى – ايەلدەر. ال 12 مىڭ پروبلەمالىق اليمەنتتەردىڭ ءوندىرىستى سوماسى 17 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل – قارىزدى مۇلدەم وتەمەيتىن بورىشكەرلەر دەگەن ءسوز. دەگەنمەن بيىل 11 ايدا اليمەنت بويىنشا ءوندىرىپ الىنعان بەرەشەك قارجى 7 ملرد تەڭگەدەن اسىپ وتىر. اليمەنت ءوندىرىپ الۋ تۋرالى اتقارۋشىلىق قۇجاتتاردا ماجبۇرلەپ ورىنداۋ شارالارىنان باسقا, سوت ورىنداۋشىلارى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسىپ بورىشكەرلەردىڭ اۆتوكولىكتەرىن مامانداندىرىلعان ارنايى ايىپپۇل تۇراعىندا ۇستاۋ سەكىلدى رەيدتىك ءىس-شارالار جۇرگىزەدى. سونداي-اق بورىشكەرلەردىڭ ەلەكتروندىق اقشاسى مەن جاسىرىن كىرىستەرىن انىقتاۋعا باعىتتالعان شارالار دا اتقارىلىپ, تۇراقتى جۇمىس ورنى مەن تابىسى جوقتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا جاردەمدەسۋ جۇمىستارى دا ۇيىمداستىرىلادى.
سونىمەن قاتار بيىل تامىزدا جەڭىلدەتىلگەن ءىس جۇرگىزۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. ونىڭ نەگىزگى مىندەتىنە ازاماتتىق ىستەردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىندا جسو-نىڭ قىزمەتىنە اقى تولەۋدەن بوساتۋ جولىمەن قارجىلىق جۇكتەمەنى ازايتۋ كىرەدى. قازىر وسىنداي جەڭىلدەتىلگەن وندىرىسكە 20 اەك-كە دەيىنگى اكىمشىلىك ايىپپۇلدار مەن سالىق بەرەشەكتەرى كىرگىزىلگەن. جۇيە ىسكە قوسىلعاننان بەرى 69 مىڭنان اسا قۇجات ورىندالدى جانە مەملەكەت كىرىسىنە شامامەن 1,3 ملرد تەڭگە ءوندىرىلدى. ازاماتتاردىڭ ۇنەمدەلگەن اقشا كولەمى 349 ملن تەڭگەدەن اسىپ وتىر. وسى وڭ تاجىريبە ەسكەرىلىپ, قازىر وڭايلاتىلعان ءوندىرىس ينستيتۋتىن قولدانۋدى كەڭەيتۋگە كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر.