اۋىل پوشتاسىنان ايىرىلماۋ كەرەك

جۋىردا اقتوبە وبلىسى قار­عالى اۋدانى ءماسلي­حاتى­نىڭ ءبىر توپ دەپۋتاتى جوسا­لى, الىمبەت, ءشامشى قالداياقوۆ اۋىل­دارىنداعى پوشتا بولىمشەلەرىنىڭ جابىلۋىنا بايلانىستى جەرگىلىكتى تۇرعىندار­دىڭ بىلدىرگەن نارازىلىعىن وسى وڭىر­دەن سايلانعان سەنات دەپۋتاتى امانگەلدى نۇعمانوۆقا جەتكىزدى. ولاردىڭ پىكىرىنە قاراعاندا, قازىرگى تاڭدا «قازپوشتا» اك­تسيونەرلىك قوعامى – اۋىلدا پوشتا جانە بانك قىزمەتتەرىن كورسەتەتىن بىردەن-ءبىر ءارى اسا قاجەت قۇرىلىم. سوندىقتان دا ونىڭ تۇرعىندار سانى 2 مىڭعا جەتپەيتىن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى پوشتا بولىم­شە­لەرىن جابۋ تۋرالى شەشىمى, ەڭ الدى­مەن, زەينەتكەرلەر مەن حالىقتىڭ الەۋ­مەتتىك وسال توپتارىنا تەرىس اسەرىن تيگىزەدى. ويتكەنى ولاردىڭ زەينەتاقى مەن جاردەماقى الۋ ءۇشىن جاقىن ماڭداعى پوش­تا بولىمشەلەرىنە, اسىرەسە قىس پەن كوك­تەمدەگى جول بۇزىلعان كەزدە بارۋى وڭايعا تۇسپەيدى. بۇعان قوسا قازاقستان مەن رەسەي شەكاراسىن الىمبەت اۋىلى ارقىلى كەسىپ وتەتىن ازاماتتار كەدەندىك, سالىقتىق جانە باسقا دا تولەمدەردى تولەۋدە قيىندىققا تاپ بولادى. ونداي جولاۋشىلار سانى – كۇنىنە شامامەن 1 500 ادام.

سەناتور ا.نۇعمانوۆ ءوز كەزەگىندە ۇكى­مەت­كە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, ون­دا «قاز­­پوشتا» اق-نىڭ اقتوبە وب­لى­سىندا عانا ەمەس, رەسپۋبليكا بويىنشا تۇر­عىن­دار سانى از اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز پوشتا بولىمشەلەرىن جابۋ تۋرالى شەشىمى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ۇلكەن رەنىشىن تۋعىزىپ وتىرعانىن مالىمدەدى.

«بۇل رەتتە «قازپوشتا» اق-نىڭ رەن­تابەلدىلىگى تۋرالى ماسەلەگە قاتىستى مىنا­نى اتاپ وتكىمىز كەلەدى. ونىڭ قار­جى­لىق تۇراقتىلىعى اۋىلدا جىلدار بويى قالىپ­تاسىپ, ورنىققان بايلانىس جۇيە­سىن بۇزۋ ارقىلى اۋىل ادامدارىنىڭ مۇد­دەسىنە نۇقسان كەلتىرۋ ەسەبىنەن رەتتەلمەۋگە ءتيىس. وسى رەتتە بۇل اق-نىڭ باقىلاۋ پاكەتى مەملەكەتكە تيەسىلى, ال نەگىزگى فۋنكتسياسى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. «قازپوشتانىڭ» رەنتابەلدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ وزگە جولدارىن ىزدەستىرىپ, اۋىلدىق ەلدى مەكەن­دەردەگى پوشتا بولىمشەلەرىن قىسقارت­پاۋ, ياعني اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ونسىز دا ناشار ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىن ودان ءارى تومەندەت­پەۋ قاجەت», دەدى سەناتور ا. نۇعمانوۆ.

دەپۋتاتتىق ساۋالعا ۇكىمەت قايتار­عان رەسمي جاۋاپتا اقتوبە وبلىسىنىڭ قارعالى اۋدانىنداعى ءۇش اۋىلدىڭ پوش­تا بولىمشەلەرىن جابۋ تۋرالى شەشىم ولاردى ۇستاۋعا جۇمسالاتىن شىعىستار­­دىڭ ۇلعايۋىمەن جانە كورسەتەتىن قىز­­­مەت­تەر­گە سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە بايلا­نىس­تى قابىلدانعانى ايتىلعان. بۇل رەتتە پوشتا جانە قارجى قىزمەتتەرى­نىڭ الەۋ­مەتتىك ماڭىزى ەسكەرىلە وتىرىپ, الىمبەت جانە ءشامشى قالداياقوۆ اۋىل­دا­رىنىڭ تۇرعىندارىنا پوشتا بايلا­نى­سىنىڭ جىلجىمالى بولىمشەسى ارقىلى قىزمەت كورسەتۋ جالعاستىرىلادى. ال جوسالى اۋىلى قارعالى اۋدانىنىڭ ورتا­لىعى – بادامشا اۋىلىنداعى ورتالىق وپەراتسيالىق ۋچاسكەگە بەكىتىلگەن.

جالپى, ەلىمىزدە بىلتىردان بەرى رەن­تا­بەلدىلىگى تومەن 167 اۋىلدىق پوش­تا بايلانىسى بولىمشەسى جابىلعان. سەبەبى وتكەن جىلى «قازپوشتا» اق-عا اۋىلدىق جەرلەردە قىزمەت كورسەتۋدەن كەلگەن شىعىن 17,5 ملرد تەڭگە بولعان. بۇعان قولدانىستاعى تاريفتەردىڭ ناقتى شىعىندارمەن سايكەس كەلمەۋىنە بايلانىستى جول بەرىلگەن. مىسالى, گازەتتەر مەن جۋرنالداردى جەتكىزۋ ءتاريفى 2017 جىلدان بەرى كوتەرىلمەي, 17 تەڭگە مول­شەرىندە قالىپ وتىر. قازىر وسى قىزمەتتىڭ وزىندىك قۇنى 353 تەڭگەگە جەتكەن. سونداي-اق اۋىلدى جەرلەردە زەينەتاقى مەن جار­دەم­اقىلاردى, بىرجولعى جانە وزگە دە تو­لەم­دەردى ىسكە اسىرۋدىڭ قولدانىستاعى ءتاريفى – 247 تەڭگە, ال وزىندىك قۇنى – 477 تەڭ­­گە. ياعني بۇل قىزمەتتى كورسەتۋدەن تۇسە­تىن كىرىس تە جۇمسالعان شىعىندى جاپپايدى.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى پوشتا بولىمشەلەرىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن «قازپوشتانىڭ» قولدانىستاعى تاريفتەرىن قايتا قاراۋ قاجەت. بۇعان زاڭنامالىق نەگىز بار. «بايلانىس تۋرالى» زاڭعا سايكەس مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە جەتكىزۋ جونىندەگى قىزمەتتەر مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن سۋبسيديالاۋعا جاتادى. ال سۋبسيديا كولەمى شىعىستار مەن ناقتى كىرىستەر اراسىنداعى ايىرما رەتىندە ايقىندالادى. وسىعان وراي قازىر گازەتتەر مەن جۋرنالداردى جەتكىزۋ قىزمەتىنىڭ ءتاريفىن 17 تەڭگەدەن 80 تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ ماسەلەسى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىندە قارالىپ جاتقان كورىنەدى. زەينەتاقى مەن الەۋمەتتىك تولەمدەردى جەتكىزۋ ءتاريفىن دە كوبەيتپەي بولمايدى. ارينە, مۇنداي شارالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن «قازپوشتا» اق-نىڭ جىل سايىن شەگىپ وتىرعان زيانىنىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالاتىن سۋبسيديا كولەمىن ۇلعايتپاي بولمايدى.

شىنتۋايتىندا, ەلىمىزدەگى 1,2 مىڭ تىرەك اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ كوبىندەگى تۇر­عىندار سانى – 2 مىڭنان از. سوعان قا­راماستان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىلدىق اۋماقتارىن دامىتۋدىڭ 2023–2027 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمدا­ما­سىنا سايكەس ولارداعى رەنتابەلدىلىگى تومەن پوشتا بولىمشەلەرى ساقتالۋعا جانە جابىلىپ قالعاندارى قايتادان اشىلۋعا ءتيىس. بۇل دا «قازپوشتا» اق-عا بولىنەتىن سۋبسيديا كولەمىن ارتتىرۋدى تالاپ ەتەدى.

پوشتا بولىمشەسى جابىلعان اۋىلداردا گازەت-جۋرنالعا جازىلۋ كەمشىن سوعىپ, تۇرعىنداردىڭ اقپاراتقا قولجەتىمدىلىگى تومەندەيتىنى, زەينەتاقى مەن الەۋمەتتىك تولەمدەردى ۋاقتىلى جەتكىزۋ, سونداي-اق مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى كورسەتۋ كۇردەلەنە تۇسەتىنى انىق. ويتكەنى اعا ۇرپاق وكىلدەرىنىڭ كوبى ءموبيلدى تەلەفون قوسىمشالارىن قولدانا بىلمەيدى. ال ينتەرنەت ساپاسى ەلوردانىڭ شەتكەرى اۋداندارىندا ءالى كۇنگە پايدالانۋشىلار شاعىمىن تۋعىزىپ وتىرعانىن ەسكەرسەك, وسى كوممۋنيكاتسيالىق جەلىنىڭ شالعاي اۋىلدارداعى جاي-كۇيى ءتىپتى شالاعاي ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.

تۇيىندەي ايتقاندا, «قازپوشتا» اق-نىڭ اۋىلدارداعى پوشتا بولىمشەلەرىنىڭ قىزمەتىنىڭ الەۋمەتتىك جانە رۋحاني تۇر­عىدان ءمان-ماڭىزى ەرەكشە. سوندىقتان دا ولاردى تىم قۇرىعاندا تىرەك اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ساقتاۋدىڭ ءتۇيىندى ماسەلەسىن تۇپكىلىكتى شەشۋ قاجەت.