• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 22 قاراشا, 2024

قايسارلىق ءرامىزى

242 رەت
كورسەتىلدى

جازۋشى ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ «سۇزگەنىڭ سوڭعى كۇندەرى» جانە «بوزوق ارۋى» اتتى شىعارمالارى تۇرىك وقىر­مان­دا­رىنا جول تارت­تى. كىتاپ تانىستىرىلىمىن تۇركيا رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ قا­زاق­ستانداعى ەلشىلىگى جانە يۋنۋس ەمرە تۇرىك مادەنيەت ورتا­لى­عى بىرىگىپ ۇيىم­داستىردى.

ءىس-شاراعا تۇركيانىڭ قازاق­ستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مۇستافا كاپۋدجۋ, جازۋشى ءشاربانۋ بەيسەنوۆا, شەتەلدىك ديپلوماتتار, جازۋشىلار, قازاق جانە تۇرىك عالىمدارى مەن ادە­بيەت­سۇيەر قاۋىم قاتىسىپ, تۋىن­دىنىڭ تۇپكى ويى تۋرالى پىكىر­لە­رىن ورتاعا سالدى.

تۇركيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مۇس­تافا كاپۋدجۋ قۇتتىقتاۋ سو­زىندە تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگى مەن ورتاق ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ ىلگەرى دەڭ­گەي­گە جەتۋى ورتاق باسىلىمدار مەن ءتىل بىرلىگىن ورناتۋ ارقىلى عانا مۇمكىن بولاتىنىن جەتكىزدى. وسى ورايدا ەلشى قازان ايىندا ور­تاق تۇركى ءالفاۆيتى قابىلدانۋى ما­­ڭىزدى قادام ەكەنىن ايتىپ, ءدال وسى تۇستا جازۋشىلاردىڭ تۋىس حا­­لىققا ورتاق شى­عار­مالارى كو­بەي­­گەنى قۇپتارلىق ءىس ەكەنىن العا تار­تتى. «اۆتوردىڭ «سۇز­گە­نىڭ سوڭ­عى كۇن­دەرى» جانە «بوزوق ارۋى» كىتا­بىنداعى حيكايات­تار دا قا­زاق مادەنيەتى مەن تاريحىنان ءنار العان ايەل كەيىپكەرلەردى وقىر­­مان­عا تەرەڭ ماعىنادا تانىتا بىل­گەن. بۇل شىعارمالار قازاق قو­عا­مى­نىڭ قايسارلىق ءرامىزى – ايەلدەرگە دەگەن قۇرمەتىن كور­سە­تە­دى», دەدى ول.

سۇزگە حانىم وقىرمانىن كۇرەس­كەرلىگىمەن, كىشىپەيىل­دى­لىگىمەن, جارىنا جانە ءوز ۇلتىنىڭ قۇندىلىقتارىنا دەگەن ادالدىعىمەن باۋرايدى. تۇرىك­­­شەگە اۋدارىلعان شىعارما تۋرالى جا­سا­عان بايانداماسىندا تۇركيانىڭ قازاق­­ستانداعى ەلشىلىگىنىڭ مادەنيەت جونىن­دەگى كەڭەس­شىسى ءزۇلفۇ تومان وسىلاي دەيدى. ونىڭ سوزىنشە, گروزانىڭ باس­قىنشىلىعىنا تويتارىس بەرگەن سۇز­گەنىڭ كۇيەۋى كوشىم حاننىڭ ءومىرى سوڭىنا دەيىن ارپالىسپەن وتكەن ازاپتى كۇرەسى, سۇزگەنىڭ قورشاۋدا قالعان شاعىن قامالىندا كورسەتكەن قارسىلىعى وقىرماننىڭ جان-دۇنيەسىندە ۇلكەن ­دا­ۋىل تۋدىرادى.

ال قازاق ۇلتتىق ونەر ۋني­ۆەر­سي­تەتىنىڭ پروفەسسورى روزا مۇقانوۆا «سۇزگەنىڭ سوڭعى كۇن­دەرى» حيكاياتىنداعى سۇزگەنىڭ قاي­راتكەرلىگىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. «سۇزگەنىڭ ەل باسىنا كۇن تۋعان­داعى ءساتى, الاپات جان-دۇنيەسى, تۇڭ­عيىققا باتىپ بارا جاتىپ جان ۇشى­ر­عان تراگەديالىق تاعدىرى. سوڭعى دەمىنە دەيىن حان بۇيرىعىن, حان شە­شىمىن كۇتۋى شىعارمانى شيرىقتىرا, شيەلەنىستىرە تۇسەدى. تۇركى حالقىنا ورتاق مادەنيەت, ورتاق سالت-ءداستۇر, بەكزادالىق, جا­رىنا ادالدىق, جاۋاپكەرشىلىك قا­شاندا سالتانات قۇرعان. ول سۇزگە حا­نىمنىڭ بەينەسىن اسقاقتاتىپ, كۇ­رەس­كەرلىگىن, باتىل شەشىم قابىل­­دايتىن قايراتكەرلىگىن ايگى­لەي­دى. شىعارما وسى تۇسىمەن ىرگە­لى, سۇبەلى ادەمى كوركەم بەينە جا­سا­عان», دەپ توبىقتاي ءتۇيىنىن جەتكىزدى.

ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تەتىنىڭ تۇرىك ءتىلى وقىتۋشىسى حايرۋننيسا توپچۋ سۇزگە حانىمدى كەيىپكەر رەتىندە دارالاپ, حيكاياداعى باسقا ايەل كەيىپ­كەر­لە­رى­نەن وزگەشە قىلاتىن قىرىنا توقتالدى. ول تۇركى قىزدارىنا ءتان باتىلدىق, ىزگى­لىك, دانالىق جانە ەركىندىككە دەگەن قۇل­شى­نىستى كورگەنىن, سۇزگەنىڭ بويىنداعى وسى ءبىر دارالىق تۇركى قىزدارىنىڭ تاريحي ءرامىزى ەكەنىنە توقتالدى.

تانىستىرىلىم كەشىنە كەلگەن قاتى­سۋ­­شىلار اراسىندا دا سوناۋ كوك تۇرىكتەر قا­­عا­ناتى تاريحىن­داعى ايەلدەردىڭ ساياسي ورنى مەن اسكەري ارەكەتتەردى يگەرىپ, بي­لىككە ىقپال ەتكەنى تۋرالى پىكىر ۇزاققا جال­عاستى. ءتىپتى ءىس-شارانىڭ سوڭىندا اۆتوردان قولتاڭبا العان وقىرماندار سۇزگەنىڭ دا­نا­لىعى مەن قايراتكەرلىك قاسيەتىن تام­سا­نا تىڭدادى. تاريح قويناۋىندا قال­عان كۇ­رەسكەر ايەلدىڭ تابان­دىلىعى بۇ­گىنگى ۇر­پاقتىڭ بويىندا جالعاسىن تاپسا, اۆتور­دىڭ ايتارى وقىرمان جۇرەگىنەن ويىپ ورىن العانى.

سوڭعى جاڭالىقتار