ەكىجاقتى كەلىسىم – دامىتادى ەل ءىسىن
ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىمەن, اسىرەسە, ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى, يسلامدىق قارجى جۇيەسىمەن تىعىز ءارى ناتيجەلى جۇمىس جاساۋدى تاپسىردى. الدا كەلە جاتقان داعدارىستا الاڭسىز وتىرماۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. سوندىقتان جان-جاقتان ينۆەستيتسيا تارتىپ, ەكونوميكاعا جاڭا سەرپىن اكەلۋ كەرەكتىگىن ءمالىم قىلدى. مۇنىڭ ءبارى بەكەر ايتىلا سالعان ءسوز ەمەس. ويتكەنى, الەم تاعى ءبىر ۇلكەن داعدارىستىڭ الدىندا تۇر. قىزىلوردا وبلىسى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋعا ەدەل-جەدەل كىرىسىپ كەتتى. سولايشا, ۇلىبريتانيانىڭ قاق ءتورى لوندوندا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى سىردىڭ بويىنداعى سىرباز قالانىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بويىنشا نەسيەلىك كەلىسىمدەرگە قول قويدى. بۇل قانداي كەلىسىمدەر؟ ايتايىق. ەكىجاقتى كەلىسىمدەر بويىنشا قىزىلوردا قالاسىنىڭ ەلەكتر, جىلۋ جانە سۋ جەلىلەرىن قايتا جاڭعىرتۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلەدى. بۇعان قوسا, وبلىس ورتالىعىنداعى كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ جۇيەسىن قايتا جاڭعىرتۋعا بايلانىستى دا ءپاتۋالاستى. باسقوسۋدا ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ پرەزيدەنتى سۋما چاكرابارتي «ءبىز قىزىلوردا وبلىسىنىڭ بانك ورگاندارىمەن سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتقانىمىزعا قۋانىشتىمىز. قازاقستان ۇكىمەتىمەن جاسالعان كەلىسىم اياسىندا قىزىلوردا قالاسىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتامىز. ءبىز بىلتىر ماۋسىم ايىندا وڭىرگە بارعاندا وسى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاعانبىز. ەندى جوبالاردى ناقتى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قول قويىپ وتىرمىز», دەپ اتاپ ءوتتى. ءوز كەزەگىندە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ پرەزيدەنتىنە العىسىن ءبىلدىردى. – ەلباسى شەتەلدىك قارجى ينستيتۋتتارىمەن جۇمىس جاساۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وسىعان سايكەس, ءبىز بۇگىن جوبالارىمىزدى جۇزەگە اسىرۋعا قول قويىپ وتىرمىز. بۇل قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك احۋالىن كوتەرەتىنىنە سەنەمىن,– دەدى قىرىمبەك ەلەۋ ۇلى. وسى ارادا ايتا كەتەرلىك ءبىر جاعدايات بار. قازاقستان بويىنشا ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن ەكى-اق ايماق كەلىسىمگە كەلىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىر. ونىڭ ءبىرىنشىسى – الماتى قالاسى بولسا, ەكىنشىسى – قىزىلوردا وبلىسى. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». قىزىلوردا.ءىستى شيراتا ءتۇسۋ قاجەت
ەل دامۋىنىڭ ەرەن جوبالارىنىڭ ءبىرى ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتى ايماعىن دامىتۋعا قاتىستى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى بەلگىلى. قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باقىلاۋىنداعى كەشەندى شارالار جوسپارى ەكى كەزەڭدى قامتيدى. وسىعان بايلانىستى جۋىردا اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى سەرگەي كۋلاگيننىڭ توراعالىعىمەن ششۋچە قالاسىندا كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس وتكىزىلدى. كۇن ءتارتىبىندەگى «ششبكا-نى دامىتۋ ءجانە كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ ماڭىنداعى ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋ» ماسەلەسىن تالقىلاۋعا وبلىستىق باسقارمالار مەن قىزمەتتەردىڭ باسشىلارى, قالالار مەن اۋداندار اكىمدەرى, اگروونەركاسىپ جانە تۋريزم يندۋسترياسىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قادىرحان وتاروۆ ءوز بايانداماسىندا بۇل باعىتتاعى كەڭ اۋقىمدى شارالار الەمدىك دەڭگەيدەگى تۋريستىك ورتالىقتى قۇرۋعا جۇمىلدىرىلعانىن اتاپ كورسەتتى. بەلگىلەنگەن 85 ءىس-شارانىڭ 21 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 48-ءى وبلىس ەنشىسىنە تيەسىلى. وتكەن جىلى وسى جۇمىستاردى اتقارۋعا 3,9 ميلليارد تەڭگە قارجى بولىنسە, بيىل, ياعني جوسپاردىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 2,6 ميلليارد تەڭگە قارجى جۇمسالادى دەپ كۇتىلۋدە. جوسپار اياسىندا الەۋمەتتىك جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىستارى جۇرگىزىلىپ, قاجەتتى ينفراقۇرىلىم نىساندارى سالىنىپ جاتىر. «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ 6 نىسانى كۇردەلى جانە اعىمداعى ءجوندەۋدەن وتكىزىلىپ, 2 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا مەن 3 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇگىن ششۋچە قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعى اشىلسا, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋدىڭ تاعى دا ءۇش نىسانى قاتارعا قوسىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن يگىلىككە جاراتىلعان «قازاقستان لاپلاندياسى» ويىن-ساۋىق كەشەنى جۇرتشىلىق تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىرۋدا. زامانالىق دۋماندى وردا قىستىڭ ءۇش ايى ارالىعىندا 14 مىڭنان استام تۋريسكە قىزمەت ەتە الادى. جاقىن كۇندەردە, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى «Rixos» وتەلى ماڭىندا كۋرورتتى ايماقتاعى ەڭ ءبىرىنشى «ۆەيك پارك» اشىلماق. ول جىل بويى قىزمەت كورسەتىپ, بۋرابايداعى تۋريستىك كلاستەردى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىن بولادى. كۋرورتتى ايماقتى دامىتۋدىڭ 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان ەكىنشى كەزەڭىنە بەلگىلەنگەن جۇمىستاردى اتقارۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 47 ميلليارد تەڭگە ءبولۋ قاراستىرىلسا, وبلىستىق قازىنادان تاعى دا 690 ميلليون تەڭگە بولىنبەك. جالپى, 2014 جىلى بەكىتىلگەن جوبالارعا قاتىستى قارجىنىڭ 95 پايىزى يگەرىلىپتى. ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋ ناتيجەسىندە تۋريستەر اعىمى 2000 جىلمەن سالىستىرعاندا 2014 جىلدىڭ توعىز ايىندا 1,3 ەسە وسكەن. جاڭادان 24 ەكسكۋرسيالىق مارشرۋت اشىلىپ وتىر. مەملەكەت نازارىنداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ينجەنەرلىك-كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى, كولىك-لوگيستيكاسىن دامىتۋمەن شەكتەلمەيدى. مۇندا ونەركاسىپ سەكتورى مەن ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋ شەشۋشى ماڭىزعا يە. ماجىلىستە وسىعان بايلانىستى كوكشەتاۋ ايماعىندا 7,9 ميلليارد تەڭگەنىڭ 25 جوباسى پايدالانۋعا بەرىلگەنى ايتىلدى. ونىڭ 84 پايىزى استىقتى قايتا وڭدەۋ جانە استىق قويمالارىنىڭ قۇرىلىسىن قامتيدى. سونداي-اق, تاۋارلى ءسۇت فەرماسى سالىنىپ, ءونىم تىكەلەي ءوندىرىس ورنىندا وڭدەلۋدە. كوكونىس قويمالارى مەن جىلىجايلار قاتارى تولىعا ءتۇستى. بايانداماشى ماڭىزدى ىستەگى كولەڭكەلى تۇستارعا دا كەڭىنەن توقتالدى. ماسەلەن, وبلىستىق باسقارمالارعا جۇكتەلگەن, 11 ميلليارد تەڭگەگە باعالانعان شارالاردىڭ تەك جەتەۋى عانا جۇزەگە اسىرىلىپ, جيىرما ءۇشى باعدارلامانىڭ ەكىنشى كەزەڭىنە اۋىستىرىلىپتى. اسىرەسە, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا كورسەتكىشتەر كوڭىل كونشىتپەيدى. ماسەلەن, ءبىلىم سالاسى بويىنشا ەڭبەكشىلدەر, بۋراباي جانە زەرەندى اۋداندارىندا جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان 6 مەكتەپتىڭ ۇشەۋى عانا پايدالانۋعا بەرىلگەن. اسىرەسە, ششۋچە قالاسىنداعى 900 وقۋشىعا ارنالعان مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى ساعىزداي سوزىلۋدا. بۇعان ارينە, قارجى ۋاقىتىندا اۋدارىلماسا تۇسىنىستىكپەن قاراۋعا بولار ەدى. الايدا, بۇل كەلەڭسىزدىك جەرگىلىكتى اكىمدىكتەگى جاۋاپتى ادامداردىڭ جانە مەردىگەرلەردىڭ سالعىرتتىعى مەن جاۋاپسىزدىعىنان ورىن الىپ وتىرعان كورىنەدى. مۇنداعى نەگىزگى سەبەپ اتقارۋشىلىق ءتارتىپتىڭ بوساڭدىعىنان, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردىڭ ساپاسىز دايىندالاتىندىعىنان, ونىڭ ءجيى وزگەرىسكە تۇسەتىندىگىنەن, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قورعاۋدىڭ السىزدىگىنەن جانە تەندەرلىك ساياساتتىڭ تۇراقسىزدىعىنان ءوربىپ جاتاتىنى سىنالدى. وبلىس اكىمى قورىتىندى سوزىندە جۇمىستى شيراتا تۇسۋگە باعىتتالعان ناقتى تاپسىرمالاردى العا تارتىپ, جاۋاپتى ادامداردىڭ قىزمەت قايتارىمى قاتاڭ باقىلاۋدا بولاتىندىعىن ەسكەرتتى. باقبەرگەن امالبەك, «ەگەمەن قازاقستان». اقمولا وبلىسى, بۋراباي اۋدانى.اۋىلداعىلاردىڭ ايتارى از ەمەس
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىنا سايكەس بيىل 11-ءشى رەت وتكىزىلىپ جاتقان بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ ەسەپتى كەزدەسۋلەرى اشىق سۇحبات الاڭىنا اينالىپ, ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ءومىرىن دەموكراتيالاندىرۋ ۇدەرىسىنىڭ وڭ تاجىريبەسىن قالىپتاستىرعانىن ەشكىم جوققا شىعارا قويماس. ءبىر ايعا جۋىق سوزىلىپ, تاياۋدا عانا اياقتالعان وبلىستاعى 209 وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ 700-گە جۋىق ەسەپتەرىندەگى باعالى ۇسىنىس-پىكىرلەردى جيناقتاپ, سارالايتىن بولساق, ءارتۇرلى سيپاتتاعى ماسەلەلەردىڭ كوپتەپ كوتەرىلۋىنە قاراعاندا جەرگىلىكتى جەرلەردە شەشىمىن تاباتىن جايلاردىڭ ءالى از ەمەستىگىن, ىشكى مۇمكىندىكتەردىڭ تولىق جۇمىلدىرىلماي وتىرعانىن اڭعارتادى. قىزىلجار اۋدانى ارحانگەلسك اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ەكى ەلدى مەكەندە 2 مىڭعا تارتا ادام تۇرادى. جۇرتشىلىق الدىندا اكىمنىڭ ءمىندەتىن اتقارۋشى يرينا رىباكوۆا ەسەپ بەردى. ول مال شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ سالالارىنا, «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالدى. وتكەن جىلى تۇرعىندار تاراپىنان 10 ساۋال قويىلسا, قازىر كوبيۋىنە قاراعاندا اۋىلدىقتاردىڭ ايتارى از بولماعان ءتارىزدى. ءماسەلەن, قالاارالىق قوعامدىق كولىك قاتىناسىنىڭ كوتەرىلىپ كەلە جاتقانىنا ءبىر جىلدان اسسا دا, كۇرمەۋى قيىن كۇيىندە قالىپ وتىر. ساندىق تەلەفون ستانساسىنىڭ سالىناتىنى قۋانتقانمەن, ساپالى اۋىزسۋ جايى وتكىر تۇر. ينتەرنەت جەتىستىكتەرىن پايدالانۋ مۇمكىندىگى قول جەتپەس ارمان سىقىلدى. اسىرەسە, وقۋشىلار قاتتى قاپالى. سول سياقتى كۇل-قوقىس توگەتىن ارنايى ورىن ءبولۋ, كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ, مال جايىلىمىنا قاتىستى دا ناقتى ۇسىنىستار ايتىلدى. جيىنعا قاتىسقان اۋدان اكىمى بولات جۇمابەكوۆ كوپشىلىكتى تولعانتقان شەتىن ماسەلەلەردىڭ شەشىلەتىنىنە سەندىرگەندەي بولدى. وسى اۋداننىڭ لەسنوە اۋىلدىق وكرۋگىندە 1300-دەي ادام ءتۇتىن ءتۇتەتىپ وتىر. ەگىنشىلىكپەن 1 سەرىكتەستىك, 7 شارۋا قوجالىعى, ءسۇت قابىلداۋمەن 4 كاسىپكەر اينالىسادى. حوككەي كورتى, سپورت الاڭى بوي كوتەرگەن. گلۋبوكوە اۋىلىندا مەكتەپ, كىتاپحانا, مەديتسينالىق قوسىن جۇمىس ىستەيدى. الايدا, مۇندا دا جۇرتشىلىقتى تولعاندىراتىن ماسەلەلەر جەتىپ-ارتىلادى. وسىندا جارتى عاسىرعا جۋىق تۇرىپ كەلە جاتقان نۇرعيزا شايجانوۆا سۋ مەن جارىق جايى جولعا قويىلعانىمەن, جولداردىڭ ۋاقتىلى تازالانبايتىنىنا, تەك ورتالىق كوشەلەر عانا قاردان ارشىلاتىنىنا رەنىشىن ءبىلدىردى. گلۋبوكويلىقتاردى ەڭ قينايتىنى – قوعامدىق كولىكتىڭ جۇرمەيتىنى. وسى سەبەپتى بار-جوعى 40 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان وبلىس ورتالىعىنا جاياۋلاپ قاتىناۋعا ءماجبۇر. م.جۇماباەۆ اۋدانىنا قاراستى قاراقوعا اۋىلدىق وكرۋگىندە 3 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى بار قاراقوعا, چيستوە, نوعايباي ەلدى مەكەندەرى قارايدى. ون جىلدان بەرى اكىمدىك قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقان اننا جوروۆانىڭ ەسەبىن تۇرعىندار قاناعاتتانارلىق دەپ تاپتى. ولاي بولاتىن ءجونى بار. ويتكەنى, اتقارۋشى بيلىك پەن تاۋار وندىرۋشىلەر اراسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك قارىم-قاتىناس ورنىققان. شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرى ادامداردىڭ كۇندەلىكتى مۇڭ-مۇقتاجدارىن وتەۋمەن قاتار 3 مەكتەپتىڭ, وسىنشا فاپ-تىڭ, 2 شاعىن ورتالىقتىڭ, ءدارىحانانىڭ, كىتاپحانانىڭ جوندەۋ جۇمىستارىنا دا قارجىلىق قولداۋ كورسەتىپ وتىرادى. 16 شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى قاراماعىندا شاشتاراز, ەكى ءدامحانا, ناۋبايحانا, اۆتوكولىكتەرگە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى, مال سويۋ الاڭى سەكىلدى نىساندار بار. مامليۋت اۋدانىنداعى نوۆوميحايلوۆكا دا ءىرى وكرۋگتەردىڭ ءبىرى. وعان كىرەتىن بەس ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى اكىم بەركىمباي ۋاليەۆتىڭ تاپسىرمالاردى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن ورىندايتىن ىسكەرلىك قاسيەتىن جوعارى باعالاپ ءجۇر. ونىڭ بۇل جولعى ەسەبى دە جۇرتشىلىق كوڭىلىنەن شىقتى. كوشەلەرگە 28 شام ورناتىلعان. ستانوۆوە تاسجولىن جوندەۋگە 150 ميلليون تەڭگە بولىنگەن. «اق بۇلاق» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جاڭا سۋ كولونكالارى قويىلعان. 3 جاس مامان جۇمىسقا الىنىپ, باسپانا بەرىلگەن. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020», «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلامالارى بويىنشا نەسيە الىپ, ءتۇرلى كاسىپپەن شۇعىلدانۋشىلار قاتارى كوبەيە تۇسكەن. وكرۋگ اكىمى الداعى ۋاقىتتا عالامتور جەلىسى ورناتىلاتىنىن, «جەدەل جاردەم» قوسىنى قۇرىلاتىنىن, مادەنيەت نىسانى جوندەلەتىنىن مالىمدەدى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان».الاقاي, بىزگە گاز كەلدى!
كراسنىي كوردون اۋىلى اراقاراعاي ورمانىنا ەنتەلەپ كىرىپ جاتىر. قاڭتارداعى بوران قاردى ءۇيىپ تاستاپتى, قىسقى شىلدە دە ەندى باستالعانداي. ارقانىڭ سارى شۇناق ايازى بەتتى شىمشىپ تۇر. اۋىلعا گازدىڭ كەلۋىن سالتاناتتى اتاپ ءوتۋ ءۇشىن اۋدان اكىمىن كۇتكەن اۋىلداستار ايازدى ەلەر ەمەس. ءان دە ايتىلدى, اۋىلدىڭ ارداگەر اناسى ۆەرا فەدوروۆنا ۋلىسەنكو قۋانىشتان ولەڭ دە جازىپ جىبەرىپتى. گازدىڭ سارى ءتۇستى قۇبىرلارى كوشەگە وزگەشە ءتۇر بەرىپ تۇرعان سەكىلدى. وزگە اۋىلدارداي ەمەس, ورماننىڭ ىرگەسىندەگى ەلدى مەكەنگە وتىن دايىنداۋ اسا قيىنعا سوقپايتىن. جىلىنا ورمان شارۋاشىلىعىنان كەرەكتى وتىنىن جازدىرىپ الادى. بىراق وركەنيەت يگىلىگى – كوگىلدىر وتىننىڭ راحاتىن قازىر كىم بىلمەيدى دەيسىز. اۋىلدىڭ گۇلدەنۋى گازداندىرۋعا بايلانىستى ەكەنى انىق. اۋىلدا 270 قوجالىق جانە كوپقاباتتى ۇيلەردە تاعى 70 پاتەر بىرتىندەپ گاز قۇبىرىنا جالعانىپ جاتىر. بۇگىنگە دەيىن 74 ۇيگە كوگىلدىر وتىن كىردى. وسى كراسنىي كوردون اۋىلىندا مۋسفيرا پيمەنوۆانىڭ تۇرعانىنا 25 جىلدان اسىپ كەتتى. وسى جىلدار بويى ەكى پەشكە وت جاعىپ كەلدى. جىلىنا 15 تەكشە مەتر وتىن الادى. تاڭەرتەڭ جىلى توسەكتەن تۇرىپ, مۇزداپ كەتكەن ۇيدە دىردەكتەپ ءجۇرىپ وت جاعۋ, بۇرقىراتىپ كۇل الۋدىڭ قولايسىزدىعى اۋىل ايەلىن جۇدەتەدى. ءبىر-ەكى كۇننىڭ ىشىندە-اق كوگىلدىر وتىن مۋسفيراعا پەش جاعۋدىڭ قيىندىعىن ۇمىتتىرعانداي ەكەن. مۇنداي راحاتتى تەك عانا ارمانداپ كەلدىم. اۋىلعا گاز كەلەدى دەگەننەن قۋانىشىمىز قوينىمىزعا سىيماي جۇردىك. مىنە, ءۇيدىڭ ءىشى تاۋلىك بويى بىرقالىپتى تەمپەراتۋرادا تۇرادى, ءبىر شىرپى جاقسام شاي قايناپ تۇر. ەلباسى ساياساتىنىڭ ارقاسى دەپ بىلەمىز بۇل يگىلىكتى. سوسىن وبلىس, اۋدان باسشىلارىنا, گاز قۇبىرىن تارتقان ماماندارعا شەكسىز راحمەتىمدى ايتامىن, دەيدى مۋسفيرا پيمەنوۆا. سونىمەن قاتار, اۋىل تۇرعىندارى گاز قۇبىرىنىڭ بۇكىل سمەتالىق-جوبالاۋ قۇجاتتارىنىڭ قارجىسىن تولەگەن وسى جەردەگى «كوحان» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى پاۆەل ۋربانوۆيچكە, التى اي بويى ورماندى, باتپاقتى دالادان قۇبىر وتكىزگەن «سترويگازەكسپەرتيزا» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ەركىن اسادوۆ پەن ونىڭ ماماندارىنا ريزاشىلىقتارىن ايتۋمەن ءجۇر. كراسنىي كوردونعا كوگىلدىر وتىن كەلۋىنىڭ تۇساۋكەسەرىندە التىنسارين اۋدانىنىڭ اكىمى باتىربەك احمەتوۆ اۋىل تۇرعىندارىن قۋانىشتارىمەن قۇتتىقتادى. – كراسنىي كوردون اۋىلى تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىسى بۇرىنعىدان دا جاقسارۋى ءۇشىن بيۋدجەتتەن 204 ميلليون تەڭگە ءبولىندى. مىنە, وسى قارجىعا 18,6 شاقىرىم گاز قۇبىرى تارتىلىپ, ءار ۇيگە كوگىلدىر وتىن كىرىپ تۇر. ەندى الداعى جىلى اۋىزسۋ قۇبىرى تارتىلادى. وعان دا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ, «اق بۇلاق» باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر, – دەدى اكىم. سوڭعى از عانا جىلدىڭ ىشىندە التىنسارين اۋدانىندا ءتورت ەلدى مەكەن گاز قۇبىرىنا قوسىلدى. وتكەن جىلى مالايا چۋراكوۆكا اۋىلى كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتىلدى. بيىل كراسنىي كوردون اۋىلى قۋانىپ جاتىر, ال كەلەسى جىلى گاز قۇبىرى ششەرباكوۆ اۋىلىنا دا جەتەدى. باتىربەك احمەتوۆ كراسنىي كوردون اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ۆلاديمير ءۋربانوۆيچتىڭ ەسەپ بەرۋى جيىنىندا بيىل وسىنداعى مەكتەپ پەن كلۋبتىڭ قازاندىقتارى گازبەن جىلىتۋعا لايىقتالىپ اۋىستىرىلاتىنىن دا ايتتى. سونىمەن قاتار, اۋىزسۋ قۇبىرى دا بىرتىندەپ, اۋىلداردى ارالاپ كەلەدى. وباعان, سيلانتەۆكا, مالايا چۋراكوۆكا اۋىلدارى اۋىزسۋدىڭ راحاتىن كورىپ وتىر. ەندى ششەرباكوۆ پەن بولشايا چۋراكوۆكاعا باراتىن سۋ قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى جۇرەدى. اكىم جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىس قۋسىرعانىمەن ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ادامدار ءۇشىن الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ جاسالۋى الدىڭعى ورىندا تۇراتىندىعىن قۋانىش ۇستىندەگى تۇرعىنداردىڭ ەسىنە سالدى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». قوستاناي وبلىسى, التىنسارين اۋدانى, كراسنىي كوردون اۋىلى.