كەشە ماجىلىستە ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكس جوباسىنىڭ (جاڭا رەداكتسيادا) تۇساۋكەسەر ءراسىمى بولىپ ءوتتى. اتالعان زاڭدىق قۇجات قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسىن جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ سۋديالاردىڭ VI سەزىندە العا قويعان مىندەتتەرىن ورىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن.
ءماجىلىستىڭ زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ توراعاسى راحمەت مۇقاشەۆ قولدانىستاعى 1999 جىلعى زاڭ العاشقى نارىقتىق قارىم-قاتىناستار ەندى ورناي باستاعان كەزدە قابىلدانعانىن ايتا كەلىپ, جاڭا رەداكتسيادا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ ۋاقىت تالابىنان تۋعاندىعىن جەتكىزدى. جالپى, كودەكستى ازىرلەۋگە سۋديالار, مەملەكەتتىك ورگاندار, كاسىپكەرلەر, ادۆوكاتۋرالار جانە وزگە دە جاقتاردىڭ قاتىسقاندىعىن ايتا كەتۋ كەرەك. زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىسشى توپ جەتەكشىسى ء–ماجىلىس دەپۋتاتى نۇرلان ءابدىروۆ.
وتىرىستا بايانداما جاساعان جوعارعى سوت سۋدياسى ۇلبولسىن سۇلەيمەنوۆا كودەكستىڭ كەيبىر ەرەجەلەرى بۇۇ-نىڭ دامۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە «سوتتاعى تاتۋلاستىرۋ راسىمدەرى» دەگەن قاناتقاقتى جوبادا سىناقتان وتكەندىگىن, ال جالپى 2014 جىلدىڭ 5 جەلتوقسانىنداعى مالىمەت بويىنشا سوتتار مەدياتسيانى جۇرگىزۋمەن بايلانىستى 7000-نان استام ءىستى قاراعانىن اتاپ كورسەتتى. جاڭا كودەكس بۇرىنعى 46 تاراۋمەن 450 باپتىڭ ورنىنا, 60 تاراۋ جانە 533 باپتان تۇرادى ەكەن.
بۇدان كەيىن ءسوز العان باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى جاقىپ اسانوۆ سوت شەشىمىنە نارازىلىق بىلدىرىلگەن بىرەر مىسالدار كەلتىردى. سونىڭ ىشىندە الماتى قالاسىندا اكىمدىك عيماراتىن جارىپ جىبەرمەك بولعان ادامنىڭ ارەكەتى سوت شەشىمىمەن كەلىسپەۋدەن تۋىنداعاندىعىنا نازار اۋدارتتى. موروزوۆ دەگەن ازاماتتىڭ مىلتىق ساتىپ الىپ, كوشەدە ءزوريندى اتىپ تاستايتىن وقيعاسى دا وسى سارىنداس. «كاسىپكەرلەردەن «جاعدايىڭ قالاي؟» دەپ سۇراي قالساڭ, «بىرەۋمەن سوتتاسىپ جاتىرمىن» دەگەن جاۋاپتى ءجيى ەستيسىڭ. بىرەۋ مەنشىگىن داۋلايدى, ەكىنشىسى قارىزىن تالاپ ەتەدى, ءۇشىنشىسى ەڭبەكاقىسىن وندىرگىسى كەلەدى. وتباسىنداعى پروبلەمالارىن سوتتا شەشەمىن دەۋشىلەر دە كوپ – اعاسى ىنىسىمەن, اكەسى بالاسىمەن سوتتاسىپ جاتقان جاعدايلار, وكىنىشكە قاراي, از ەمەس. ءتىپتى, قىزدىڭ اكەسى ۇيلەنبەگەن جىگىتتى سوتپەن قورقىتادى», دەدى باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى ءىستىڭ اشىعىن ايتىپ.
ونىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, 2014 جىلى سوتتارعا 750 مىڭ تالاپ-ارىزدار تۇسسە, ءار ءىس بويىنشا كەمىندە 2 تاراپ بولسا, سوت اۋرەسىنە شامامەن 1,5 ملن. ادام سالىنىپ ءجۇر ەكەن. «كاسىبىن ىسىرىپ قويىپ, التىن ۋاقىتتارىن سوتتاسۋعا جۇمساۋدا. داۋلاسىپ جاتقاندارعا سۋديالاردى, سوت قىزمەتكەرلەرىن, پروكۋرورلاردى, ادۆوكاتتاردى, زاڭگەرلەردى, ساراپشىلاردى, سوت ورىنداۋشىلاردى, «جانكۇيەرلەردى» قوسىڭىز. ونىڭ ۇستىنە ىستەر ءارتۇرلى ساتىلاردا بىرنەشە رەتتەن قارالادى. استانا قالاسىندا ءبىر سۋديا كۇنىنە 10 شاقتى ازاماتتىق ءىس قارايدى ەكەن, – دەپ ءسوزىن ساباقتادى ج.اسانوۆ. – سوتتاردى «ادام تاعدىرىنىڭ كونۆەيەرىنە» اينالدىرساق, ولاردان قانداي ساپالى شەشىمدەر كۇتۋگە بولادى؟ ال, سوت ەكى جاقتى بىردەي قاناعاتتاندىرا المايدى. العاشقىدا ءبىر جاعى ريزا بولسا, ەكىنشى جاعى وكپەلى. كەيىن سوتتىڭ شەشىمى ورىندالماسا, داۋدا جەڭگەندەر دە رەنجىپ جاتادى».
جالپى, زاڭ جوباسىن قابىلداۋ سوتتارمەن ازاماتتىق ىستەردى قاراستىرۋ تيىمدىلىگىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرىپ, سوت بيلىگىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋعا وڭ اسەر ەتەدى جانە سونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋىن جىلدامداتۋعا ىقپال ەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».