قىتايدان قازاق حاندىعىنىڭ شەجىرەسىنەن سىر شەرتەتىن, تاريحي ءمانى جوعارى جاڭا قۇجاتتار تابىلدى. بۇل تابىسقا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى (حتا) عالىمدارىنىڭ بەيجىڭگە جاساعان ساپارى بارىسىندا قول جەتكىزىلدى.
تاياۋدا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى باستاعان تاريحشى-عالىمدارىمىز بەيجىڭگە ارنايى جۇمىس ساپارىمەن بارعان بولاتىن. سول كەزدە ەلىمىزدىڭ وكىلدەرى قازاق حاندىعى تۋرالى بۇرىن ەش جەردە جاريالانباعان قۇندى قۇجاتتاردى كەزدەستىردى. وتكەننەن حابار بەرەر بۇل مۇرالاردىڭ ىشىندە قازاق حاندارى مەن سۇلتاندارىنىڭ تسين يمپەراتورىنا شاعاتاي, قالماق تىلدەرىندەگى حاتتارى جانە ەكىجاقتى ديپلوماتيالىق بايلانىستار جونىندە مانچجۋر تىلىندە جازىلعان ماعلۇماتى مول قولجازبالار بار. عالىمدار تاريحىمىزدى تۇگەلدەۋ ىسىندە اتالمىش جازبالاردىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن العا تارتىپ وتىر.
ايتا كەتەيىك, ءبىزدىڭ دەلەگاتسيا بەيجىڭدە قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالعان القالى جيىن وتكىزدى. باسقوسۋدا قىتاي تاريحشىلارى ەلىمىزدىڭ وتكەنىنە قىزىعۋشىلىق تانىتاتىندارىن بىلدىرگەن. وسى ورايدا قىتاي قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى ەتنولوگيا جانە انتروپولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ۆان يانچجۋن: «قازاقستان عالىمدارىنىڭ بەيجىڭگە كەلىپ, بايانداما وقىپ, پىكىر ءبولىسۋى ءبىزدىڭ قازاق حالقى مەن ونىڭ تاريحى تۋرالى تۇسىنىگىمىزدى كەڭەيتتى. وسىنداي شارالار ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدى كورشىمىز قازاقستانمەن گۋمانيتارلىق-مادەني قاتىناستىڭ كەڭەيۋىنە وڭ اسەرىن تيگىزەدى», – دەدى.
قىتايدىڭ بەلگىلى عالىمى, پروفەسسور باي تسۋي ءتسيننىڭ دەرەگىنشە, 1950 جىلدان بەرى حانزۋ تىلىندە قازاق حالقىنىڭ تاريحى مەن مادەنيەتى تۋرالى 2600-دەن استام عىلىمي ماقالا مەن 10-نان استام كىتاپ جارىق كورىپتى. سونداي-اق, سوڭعى كەزدەرى اتالعان باعىتتى زەرتتەۋ بويىنشا دوكتورلىق جانە ماگيسترلىك جۇمىستار سانى ارتا تۇسكەن. بۇدان بولەك, قىتاي قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ بىرنەشە ينستيتۋتى حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن ءبىلدىرىپ جاتقان كورىنەدى.
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان».