ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقارالىق بايقاۋشىلارمەن كەزدەستى, دەپ حابارلادى پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ەلباسى حالىقارالىق بايقاۋشىلارعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋىنا قىزىعۋشىلىق تانىتقاندارى ءۇشىن العىس ايتىپ, سايلاۋشىلاردىڭ ساياسي بەلسەندىلىگى مەن بيلىككە سەنىمى ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
– وزدەرىڭىزگە ءمالىم, سايلاۋ بارىسىندا حالىقتىڭ بەلسەندىلىگى جوعارى ەكەنى بايقالدى. بۇگىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى جاريالاعان مالىمەتكە سايكەس, سايلاۋشىلاردىڭ 95,5 پايىزى داۋىس بەرگەن. سوڭعى 5 جىلدا ەلدەگى سايلاۋشىلار سانى جارتى ميلليوننان استام ادامعا ۇلعايدى.
سايلاۋ بارىسىن مونيتورينگتەۋ جانە جاريالاپ كورسەتۋ ءىسىن بايقاۋشىلار, سونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى مەن شەتەلدىك جۋرناليستەر قامتاماسىز ەتتى. سايلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا حالىقتىڭ ابسوليۋتتىك قولداۋى قازاقستاننىڭ الدىنا مەن قويىپ وتىرعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن تەڭدەسسىز ماندات بەرەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى مەملەكەتتىڭ الدىندا تۇرعان مىندەتتەرگە توقتالدى.
– ءبىرىنشى كەزەكتە ءبىز حالىق قولداعان قازىرگى باعىتىمىزدى جالعاستىراتىن بولامىز. ءبىز ەلىمىزدە بار تابيعي رەسۋرستارعا تاۋەلدى بولمايتىن ەكونوميكا قالىپتاستىرۋعا نيەتتىمىز. قازىرگى كەزدە يندۋستريالاندىرۋدىڭ ءبىرىنشى بەسجىلدىعى اياقتالدى, ونىڭ اياسىندا 800-گە جۋىق كاسىپورىن قۇرىلدى. قازىر ءبىز ەكىنشى بەسجىلدىققا اياق باستىق. ءبىز ءوز كۇشىمىزگە تولىق سەنىمدىمىز جانە الەمدىك قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ, سونداي-اق, 100-گە تارتا ترانسۇلتتىق كومپانيالاردىڭ قولداۋىنا يە بولىپ وتىرمىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاعى ءبىر باسىمدىق – «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ەكەنىن, وندا ەلدىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جانە قازاقستاننىڭ ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى ترانزيتتىك كوپىر رەتىندەگى ءرولىن ارتتىرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلعانىن ايتتى.
قازاقستان پرەزيدەنتى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVI سەزىندە جاريالانعان 5 حالىقتىق رەفورمانىڭ دا ماڭىزدىلىعىن ەسكە سالدى.
– ەرتەڭگى كۇننەن باستاپ-اق ءبىز ارنايى كوميسسيالار قۇرۋعا جانە وسى رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋعا كىرىسەمىز. بۇل جاڭعىرتۋلار وتە وزەكتى, سوندىقتان ولاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىق بەرگەن سەنىم مانداتى اسا ماڭىزدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتى كوپۆەكتورلىلىق پەن تەڭگەرىمدىلىك قاعيداتتارىنا قۇرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– قازاقستان كورسەتىلگەن سەنىمدى پايدالانا وتىرىپ, بەيبىتشىلىك ورناتۋ باعىتىندا كۇش-جىگەر جۇمساۋىن جالعاستىرىپ كەلەدى جانە ءتۇرلى وڭىرلەردەگى قاقتىعىسۋشى تاراپتاردىڭ اراسىندا ارااعايىندىق ەتۋدە. وزدەرىڭىزگە ءمالىم, ءبىز يران ماسەلەسىنە اتسالىستىق, سيرياعا دا كومەكتەسۋگە نيەتتىمىز. سونىمەن بىرگە, مەن ۋكرايناداعى قاقتىعىستى رەتتەۋگە كۇش-جىگەر جۇمساپ كەلەمىن, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
حالىقارالىق بايقاۋشىلار ءوز كەزەگىندە سايلاۋ ۇدەرىسىن وڭ باعالاپ, سايلاۋ قورىتىندىسى ەكى قۇرلىقتىڭ اراسىنداعى تابيعي كوپىر بولىپ وتىرعان قازاقستانداعى دەموكراتيانىڭ جەڭىسىن عانا ەمەس, ازيا مەن ەۋروپانىڭ بارشا دەموكراتيالىق قوعامدارىنىڭ بولاشاعىن دا پاش ەتكەنىن اتاپ ءوتتى.
گفر بۋندەستاگ دەپۋتاتى, ءحدو/حاو پارتياسىنان سايلانعان پاسە مۇشەسى ك.شترەنتس نۇرسۇلتان نازارباەۆتى سايلاۋداعى جەڭىسىمەن قۇتتىقتادى جانە گەرمانيا فەدەرالدىق كانتسلەرى ا.مەركەلدىڭ جىلى لەبىزىن جەتكىزدى.
– سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋ جوعارى دەڭگەيدە بولدى. مەن باقىلاعان ۋچاسكەلەردە ەشقانداي زاڭ بۇزۋشىلىق كورمەدىم, ءبارى وتە ساۋاتتى وتكىزىلدى, سول سەبەپتى دە ناتيجەلەرى وتە جاقسى بولدى, – دەدى ك.شترەنتس.
ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ بۇرىنعى توراعاسى, ازيا جانە جەرورتا تەڭىزى ەلدەرىنىڭ «يزامەد» ينستيتۋتىنىڭ پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى جونىندەگى پرەزيدەنتى ر.ميلوري قازاقستانداعى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وزگە دەموكراتيالىق ەلدەرگە ۇلگى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– قازاقستانداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ اشىق, ەركىن جانە ءادىل وتكەنىن حالىقارالىق قوعامداستىق اتىنان اتاپ ايتقىم كەلەدى. ءبىز سايلاۋدىڭ بارلىق حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي وتكەنىنە سەنىمدىمىز. ءسىز عانا ەمەس, بۇكىل ەل جەڭىسكە جەتتى, ويتكەنى قازاقستان تولەرانتتى, زاڭدى سىيلايتىن, ورنىقتى مەملەكەتتىڭ ۇلگىسى بولىپ سانالادى, – دەدى ر.ميلوري.
ەۋروپالىق پارلامەنتكە لاتۆيادان سايلانعان دەپۋتات, ەۋروپارلامەنتتىڭ ورتالىق ازيا جونىندەگى دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى ي.گريگۋلە داۋىس بەرۋ ۇدەرىسى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانىن ايتتى.
– كەشە ءبىز بىرنەشە ۋچاسكەدە بولدىق, سوعان وراي سايلاۋ اسا جوعارى دەڭگەيدە, وتە جاقسى احۋالدا ءوتتى دەي الامىن. قازاقستان ازاماتتارى پرەزيدەنت ءۇشىن عانا ەمەس, ءوز ەلىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن, وركەندەۋ, ەكونوميكالىق دامۋ جانە تۇراقتىلىق ءۇشىن داۋىس بەردى, – دەدى دەپۋتات.
گفر بۋندەستاگ دەپۋتاتى, حالىقارالىق ىستەر كوميتەتىنە ءحدو/حاو پارتياسى اتىنان مۇشە بولىپ وتىرعان گ.تسەرتيح حالىقتىڭ بەلسەندىلىگى مەن سايلاۋدىڭ اشىقتىعىنا نازار اۋداردى.
– مەن قازاقستانداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا بايقاۋشى رەتىندە قاتىسقانىمدى ماقتان ەتەمىن. مۇندا كەلگەن العاشقى كۇنى-اق سايلاۋعا دايىندىق جەرگىلىكتى جەرلەردە قانداي قۇلشىنىسپەن ءجۇرىپ جاتقانىنا كۋا بولدىم. ال ادامداردىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە قالاي كەلە باستاعانىن كورگەندە, حالىق ءوز پرەزيدەنتىن قولدايتىنىن ۇقتىم. اركىم دە ءوزى ءۇشىن لايىقتى ساناعان تاڭداۋىن جاسادى دەپ ويلايمىن, – دەدى گ.تسەرتيح.
سالىق جانە ينۆەستيتسيالار جونىندەگى حالىقارالىق ورتالىق ديرەكتورى د.ۆيتت وتكەن سايلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بولاشاق ۇرپاق يگىلىگى ءۇشىن دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار قالىپتاستىرۋ باعىتىندا جاسالعان تاعى ءبىر قادام بولعانىنا توقتالدى.
– ءسىزدىڭ ءوز جۇمىسىڭىزدا كەلەسى باسىمدىق رەتىندە ەكونوميكالىق رەفورمالاردى بەلگىلەگەنىڭىز وتە ماڭىزدى دەپ سانايمىن. ولاردى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى مەن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ مۇشەسى بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. ءبىز وسى ءورشىل ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا قازاقستان ۇكىمەتىنە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە ءازىرمىز, – دەدى بايقاۋشى.