تۇركىستانداعى اۋماعى 350 گەكتار بولاتىن يندۋستريالىق ايماقتىڭ 40 گەكتارى تولىقتاي ينفراقۇرىلىممەن قامتىلىپ, 32 جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. وبلىس ورتالىعىنا اينالعان قالادا ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا بارىنشا جاعداي جاسالىپ كەلەدى. ياعني قالادا اۋقىمى كەڭ, قۋاتى جوعارى, ءونىمى ساپالى كاسىپورىنداردىڭ قاتارى ارتىپ جاتىر. اسىرەسە جيھاز ءوندىرىسىنىڭ قارقىنى جوعارى. تۇركىستاندا جاسالعان جيھازدار ەل وڭىرلەرىنەن بولەك, شەتەلدەرگە دە ەكسپورتتالىپ جاتىر.
قالاداعى وسىنداي الەۋەتى جوعارى, ونىمدەرى برەندكە اينالىپ وتىرعان بىرەگەي كاسىپورىن – «Grand Miks» زاۋىتى. «تۇركىستان» يندۋستريالىق ايماعىندا ورنالاسقان كاسىپورىن جۇمىسىن 20 جىل بۇرىن, 4 ادام جۇمىس ىستەيتىن كىشىگىرىم تسەح رەتىندە باستاعان. كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرى بىرەگەي ديزاينەرلىك جيھازدىڭ كەرەمەت كوللەكتسيالارىن جاسايدى. زاۋىتتا ءوندىرىستىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىسى ساقتالادى. بارلىق تسەحى زاماناۋي قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان. «Grand mix» جشس ديرەكتورى كامالجان يۋلداشوۆتىڭ ايتۋىنشا, باستاپقىدا تسەح رەتىندە تۇرعىن ۇيدە اشىلعان كاسىپورىن 2015 جىلى تۇركىستاندا قۇرىلعان يندۋستريالدى ايماققا ءوز جوباسىن ۇسىنىپ, 1 گەكتار جەر الىپتى.
«مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلگەن قولداۋعا كەلسەك, ەڭ ءبىرىنشى جەر بەرىلدى. جەرگىلىكتى بيلىك جۇمىسىمىزعا قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتتى. ياعني كاسىپورىندارعا سۋ, گاز, جارىق ماسەلەسى قولجەتىمدى. ءتىپتى كاسىپورىننىڭ جانىنا دەيىن تەمىرجول تارتىلعان. كاسىبىمىزدى دامىتۋعا العاشقى جىلدارى مەملەكەتتەن 500 ملن تەڭگە نەسيە الدىق», دەيدى كاسىپكەر.
«كورشى قىتاي مەملەكەتىنەن ارنايى قۇرىلعىلار ساتىپ اكەلىپ, ورناتتىق. قازىر مەملەكەتتەن العان نەسيە مولشەرى 1 ملرد 300 ملن تەڭگەنى قۇراپ وتىر. وسىلايشا, جىل وتكەن سايىن جيھازدارىمىزدىڭ ساپاسى ارتىپ, تاپسىرىس بەرۋشىلەر مەن تۇتىنۋشىلارىمىزدىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. ءۇي جيھازىنىڭ ۇلگىلەرى ءجيى جاڭالانىپ وتىرادى. وسىعان وراي ءبىزدىڭ كاتالوگتەر دە جىل سايىن 30-40 پايىزعا دەيىن جاڭارىپ, وزگەرىسكە ۇشىرايدى. حالىققا قاشاندا سوڭعى ۇلگىدەگى جيھازداردى ۇسىنۋعا تىرىسامىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, تۇرعىنداردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا, سەنىم ۇدەسىنەن شىعۋعا ۇمتىلىپ جاتىرمىز», دەپ اعىنان جارىلدى كامالجان يۋلداشوۆ.
جىل ساناپ ساپا ارتقان سايىن تۇتىنۋشىلار تاراپىنان تۇسەتىن تاپسىرىس تا كوبەيدى. قازىر كاسىپورىن تاۋارلارى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جىبەرىلىپ جاتادى. كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 30 توننا جيھاز تاسىمالدانادى. الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ اي سايىنعى 80 ملن تەڭگەلىك تاپسىرىس ورىندالىپ جاتىر. سونداي-اق كاسىپورىن ءونىمى رەسەي مەن قىرعىزستانعا ەكسپورتتالادى.
«قازىر وسى ەكى ەلمەن تىعىز قارىم-قاتىناستامىز. تاۋارلاردى اي سايىن ەكسپورتتايمىز. باسقا ەلدەردەن دە سۇرانىس كەلىپ جاتىر. بىراق جوبا كولەمى ۇلكەيگەن سايىن كوپ قارجىنى تالاپ ەتەدى ءارى جۇمىسشى سانى دا ارتادى. قازىر كاسىپورىندا 165 جۇمىسشى بار. بۇل – كاسىپورىننىڭ نەگىزگى جۇمىسشى توبى. جۇمىستىڭ قارقىندى جۇرەتىن مەرزىمىندە قوسىمشا تاعى جۇمىسشىلار جالدايمىز. مۇندا جۇمىس ىستەيتىن ءاربىر جۇمىسشىنى ەڭ اۋەلى وقىتامىز. ياعني كاسىپورىن تولىقتاي زاماناۋي تەحنيكالارمەن جابدىقتالعاندىقتان, ءبىر كورگەن ادام ۇيرەنە قويمايدى. ءار جۇمىسشىنى جەكە تەحنيكالاردىڭ جۇمىس ىستەۋ بارىسىمەن تانىستىرامىز. جۇمىس ىستەيتىندەر – تۇركىستان قالاسىنىڭ تۇرعىندارى», دەيدى كامالجان يۋلداشەۆ.
ساپالى ونىمگە قاشاندا سۇرانىس جوعارى بولاتىنىن جاقسى بىلەتىن كاسىپورىن ماماندارى جيھازعا قولدانىلاتىن شيكىزاتقا دا ەرەكشە ءمان بەرەدى. بۇل ورايدا نەگىزگى شيكىزات – اعاش, ياعني جيھاز قاپتامالارى رەسەيدەن اكەلىنەدى.
«كورشى ەلدەن اعاشتان بولەك اينانى دا الدىرامىز. ال قوسىمشا زاتتاردى ەۋروپا ەلدەرىنەن الامىز. جەلىمدى يتاليا, يسپانيادان الىپ كەلەمىز. شۇرىپ, شەگە سەكىلدى قوسالقى دەتالدار قىتايدان اكەلىنسە, قاپتاما كارتون مەن پورولوندى سەمەي, الماتى مەن پاۆلوداردان جەتكىزەمىز. ياعني وتاندىق ونىمدەردى دە تۇتىنامىز. بۇل ورايدا تۇركىستاندىق كاسىپورىنداردىڭ ونىمدەرى دە نازاردان تىس قالمايدى. جالپى, جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردىڭ الەۋەتى جاقسى. قۇرىلعاندارىنا كوپ بولماسا دا ءوز ونىمدەرىن ەلىمىزدەن بولەك شەتەلگە ەكسپورتتاپ وتىرعان كاسىپورىندار جەتەرلىك», دەيدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى.
يندۋستريالىق ايماقتا سۇرانىسقا يە تاۋارلار شىعارىپ كەلە جاتقان ءوندىرىس ورىندارىنىڭ تاعى ءبىرى – قورشاۋعا ارنالعان تور شىعاراتىن «Kaztor LTD» زاۋىتى. كاسىپورىندا قازىر شارنيرلى, سىلاق پەن قالاۋ ءۇشىن دانەكەرلەنگەن جانە ۇلكەن اۋماقتى قورشاۋعا ارنالعان تورلاردىڭ 4 ءتۇرى شىعارىلادى.
«2019 جىلى يندۋستريالىق ايماقتان ورىن الدىق. وسى كەزگە دەيىن 3-4 ءتۇرلى تور ونىمدەرىن شىعارىپ كەلدىك. سۇرىپتالىپ, ەكشەي كەلە قازىر توردىڭ ەكى ءتۇرىن شىعارامىز. ءبىرى – 3D تور دەپ اتالادى, ول مەكەمەلەردى, كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ اۋلاسىندا سپورت الاڭشالارىن, ءتۇرلى عيماراتتى, جالپى قالالىق نىساندارعا قورشاۋعا ارنالعان تورلار. ەكىنشىسى – ەگىنجاي, باۋ-باقشا, قورا-قوپسى, فەرمەرلىك, جالپى اۋىل شارۋاشىلىعىنا پايدالانىلاتىن, جول بويلارىن قورشاۋعا ارنالعان تورلار. ازىرگە, ءتيىمدى دەگەن وسى ەكى ءتۇرلى ونىمدەردى شىعارىپ جاتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا ءونىمنىڭ جاڭا تۇرلەرىن قوسساق دەگەن نيەت بار», دەيدى كاسىپورىننىڭ باسشىسى ەركەباي جىڭعىلباەۆ.
دايىن تاۋار وندىرۋگە بارلىق مۇمكىندىك جاسالعانىن ايتقان كاسىپورىن باسشىسى ەلىمىزدە قاراپايىم سىمتەمىر شىعارىلمايتىنىنا قىنجىلىسىن دا ءبىلدىردى.
«بىزدە تەمىر دە, كومىر دە, ءتۇستى مەتالل دا جەتەدى. وكىنىشكە قاراي, سونشا مول شيكىزات قورى بولا تۇرا قاراپايىم سىمتەمىر شىعارىلمايدى. شيكىزاتتى رەسەيدەن الدىرامىز. يمپورتتىق سىمتەمىردى ارنايى ستانوكپەن توقىپ, دايىن ءونىم شىعارامىز. ستانوكتاردى قىتايدان, ەۋروپا ەلدەرىنەن اكەلدىك, ساپاسى جاقسى. ءوندىرىستىڭ اۋقىمدىلىعى كوڭىلدەن شىعادى. كەيىنگى جىلدارى رەسەيدەن كەلەتىن شيكىزات باعاسى قىمباتتاپ كەتتى, بۇل البەتتە ءبىزدىڭ شاعىن وندىرىسىمىزگە كەرى اسەرىن تيگىزەدى», دەيدى ە.جىڭعىلباەۆ.
بۇگىندە 20 ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان زاۋىت قازىر كاسىپورىن اۋماعىن كەڭەيتىپ, جاڭا وندىرىستىك عيماراتتار سالۋعا كىرىستى.
تۇركىستان وبلىسى