– دەيدى تمد بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلى يگور ورلوۆ
قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا سايلاۋ ۇدەرىسىن قارايتىن 3 مىڭنان استام بايقاۋشى تىركەلگەن. ساياسي ناۋقان بارىسىندا ولار بارلىق زاڭدىلىقتىڭ ساقتالعانىن قاداعالادى. وڭىردەگى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن ارالاپ, ساياسي ناۋقاننىڭ ءوتۋ بارىسىن نازاردا ۇستادى. بۇل رەتتە تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلدەرى دە ناۋقاننىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. ءبىز اتالعان ميسسيانىڭ وكىلى, رەسەيدىڭ لەنينگراد ايماعى بويىنشا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ باس مامانى يگور ورلوۆتان پىكىر سۇرادىق.
– يگور ۆلاديميروۆيچ, ەڭ الدىمەن, كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا دايىندىق بارىسىنا قانداي باعا بەرەسىز؟
– بۇل مەنىڭ قازاقستانعا تۇڭعىش ساپارىم. العاشقى ساپارىم سايلاۋمەن بايلانىستى بولىپ, تمد بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلى رەتىندە جۇمىس ءىستەگەندىكتەن قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق-نورماتيۆتىك اكتىلەرى مەن «سايلاۋ تۋرالى» زاڭىن تولىق وقىپ شىقتىم. زاڭدا بارلىعى تۇسىنىكتى جازىلىپ, سايلاۋ بارىسىنىڭ جاي-جاپسارى انىق كورسەتىلگەن ەكەن. قىزىلوردا وبلىسىنا كەلگەننەن كەيىن ونداعان سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن ارالاپ شىقتىم. ودان بولەك, قالالىق جانە وبلىستىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ جۇمىسىمەن دە تانىستىم. ەشقانداي دايىندىقسىز وتىرعان ۋچاسكە كورمەدىم. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قىزىلوردا وبلىسىنداعى سايلاۋ ۋچاسكەلەرى داۋىس بەرۋگە تىڭعىلىقتى دايىن بولدى.
– ال سايلاۋ بارىسى قالاي ءوتتى؟
– بارلىق جۇمىس پىسىقتالىپ, اركىم وزىنە تاپسىرىلعان مىندەتتى جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارعان جەردە كەمشىلىك بولمايدى. سوندىقتان, وبلىس بويىنشا سايلاۋ بارىسىن باقىلاعان كەزىمدە ەشقانداي كەلەڭسىزدىك كورمەدىم. كوميسسيا مۇشەلەرى وتە ساۋاتتى جۇمىس اتقاردى. ال بايقاۋشىلار سايلاۋ بارىسىنا تىكەلەي ارالاسپاي, تەك باقىلاپ قانا وتىردى. حالىقتىڭ سايلاۋعا بەلسەنە قاتىسقانىن بايقادىم. قاي ۋچاسكەگە بارماساق تا, سايلاۋشىلار مولىنان بولدى. بۇل حالىقتىڭ ءوزىنىڭ جانە ەلىنىڭ تاعدىرىنا بەيجاي قارامايتىنىن كورسەتسە كەرەك.
– سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە نەمەسە باسقا دا ورىنداردا بەلگىلى ءبىر ءۇمىتكەرگە باسىمدىق بەرىلگەنىن بايقامادىڭىز با؟
– جوق. ءۇش ۇمىتكەرگە تەڭدەي جاعداي جاسالعان. جالپى, سايلاۋ كەزىندە اقپارات قۇرالدارىندا بولسىن, باسقا دا ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىندا بولسىن, بەلگىلى ءبىر ۇمىتكەرگە باسىمدىق بەرىلگەنىن كورمەدىك. ال سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە ۇگىت قاعازدارى دا بىردەي, تالاپقا ساي ورنالاسقان. قىسقاسى, ۇمىتكەرلەردىڭ بارىنە تەڭ مۇمكىندىك بەرىلگەن, جاعداي جاسالعان.
– ەشقانداي زاڭسىزدىق بايقامادىم دەيسىز عوي...
– بايقامادىم. ءوزى بايقاۋشى دەگەن ەرەكشە ميسسيا عوي. ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز داۋىس بەرۋ كەزىندە ورىن العان زاڭسىزدىقتاردى دەر كەزىندە انىقتاپ, جويۋعا اتسالىسۋ. ال وسى جۇمىسىم بارىسىندا مەن ونداي كەلەڭسىزدىكتەرمەن جولىقپادىم. جانە سول ءۇشىن قۋانىشتىمىن.
– وزگە بايقاۋشىلارمەن پىكىرلەسە الدىڭىز با؟ ولار نە دەيدى ەكەن؟
– حالىقارالىق نەمەسە رەسپۋبليكالىق بايقاۋشىلارمەن پىكىر الماسقان جوقپىن. دەگەنمەن, قىزىلوردا قالاسى مەن سىرداريا اۋدانىنداعى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندەگى بايقاۋشىلارمەن سويلەستىم. ولار دا سايلاۋدىڭ ءادىل, اشىق جانە بارلىق تالاپتارعا ساي ءوتىپ جاتقانىن جەتكىزدى. ەشبىر زاڭ بۇزۋشىلىقتىڭ ورىن الماعانىن ايتتى.
اڭگىمەلەسكەن
ەرجان بايتىلەس,
«ەگەمەن قازاقستان».
قىزىلوردا وبلىسى.