تابيعي سۇتتەن – ساپالى ءونىم

جالپى, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دەرى, ونىڭ ىشىندە ءسۇت وڭدەۋ سالاسى مەملەكەت تاراپىنان قولداۋعا يە. ياعني ءسۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن, ساپالى وتان­دىق ءونىم ۇسىنا الاتىن كاسىپورىندار قاتارى ارتىپ كەلەدى. سولاردىڭ اراسىندا تۇتىنۋشىلارىنىڭ ەرەكشە ىقىلاسىنا بولەنىپ, تابيعي ءارى قۇنارلى تاعامدارىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان كا­سىپورىننىڭ ءبىرى – «Aykan» جشس. ال­دىڭعى جىلى «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋا­رى» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى» اتالىمى بويىنشا جەڭىمپازى اتانعان كاسىپورىن بىلتىر «التىن ساپا» سىيلىعىنىڭ «ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دەرىن شىعاراتىن ۇزدىك كاسىپورىن» اتالىمىن يەلەندى. ارينە, بۇل جەتىستىكتەر ۇزاق جىلعى ەڭبەكتىڭ, ىزدەنىستىڭ ناتيجەسى.

ءبارى دە شاعىن تسەحتان باستالعان. وندى­رىستىك كاسىپورىن باسشىسى الماگۇل قۇدايبەرگەنقىزىنىڭ ماماندىعى – ەسەپشى, بۇگىنگى ەلوردا – كەشەگى تسەلينوگراد قالاسىنداعى اۋىل­شارۋاشىلىق ينستيتۋتىن تامامداعان. كۇيەۋى كۇنتۋعان ءسۇت ونىمدەرى بويىنشا ينجەنەر-تەحنولوگ. بىلىكتى ينجەنەر-تەحنولوگ پەن ەسەپشى ەكەۋى بىرىگىپ, وتباسىلىق بيزنەستى, ياعني ءسۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن تسەح اشۋعا بەل بۋادى. ءسۇتتى وڭدەپ, ودان ءونىم الۋ ءۇشىن الدىمەن شيكىزات كەرەك. وڭىرلەردى ارالاپ, زەرتتەۋ جۇرگىزە كەلە, بۇگىنگى تۇركىستان وبلىسىندا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءسۇت وتكىزۋدە ماسەلەسى كوپ ەكەنىن, باعاسىنىڭ دا ارزاندىعىن انىقتايدى. سونىمەن بىرگە, سۇتتەن جاسالاتىن تاماق ونىمدەرى دە ول كەزدە جوقتىڭ قاسى ەدى. قىرعىزستان مەن وزبەكستاننان جەتكىزىلەتىن, «FoodMaster» كومپانياسىنىڭ عانا ونىمدەرى ساتىلىمدا بولاتىن.

نارىقتاعى وسىنداي جايتتاردى ەسەپتەي كەلە وتباسىلىق كەڭەستەن كەيىن ىرىمشىك زاۋىتىن اشۋدى قولعا الادى. جاڭا عاسىر باسىندا «ەم-نۇر» جشس-نى قۇرىپ, ءسۇت ونىمدەرى مەن ىرىمشىك وندىرەتىن كاسىپورىننىڭ نەگىزىن قالايدى. عيماراتتى جالعا الىپ, از مولشەردە ىرىمشىك تۇرلەرىن شىعارا باستايدى. باستاپقى كەزەڭدە ونىمدەرىن تەك شىمكەنت قالاسىندا وتكىزىپ وتىردى. ال 2013 جىلى ىرىمشىك تۇرلەرىن كوبەيتۋ ماقساتىندا «AYKAN» جشس تىركەۋدەن ءوتىپ, «ەمير» ساۋدا بەلگىسىمەن جۇمىسىن جانداندىرا ءتۇستى.

سەرىكتەستىكتىڭ قۇرىلتايشىسى جانە ديرەكتورى الماگۇل قۇدايبەرگەنقىزى مەن ۇجىمنىڭ تۇركياداعى كوپتەگەن فابريكانى جەتە زەرتتەپ, تاجىريبە الماسۋىنىڭ ناتيجەسىندە ءونىم ءتۇرى كوبەيىپ, تۇزدىقتالعان «برىنزا», «موتسارەللا», «سۋلۋگۋني», تۇزدالعان «چەچيل», قايماقتى جانە گوللاندىق ىرىمشىكتەردى وندىرە باستايدى. 2019 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ ءسۇتتى قايتا وڭدەۋ بويىنشا «ەمير» زاۋىتىنىڭ وندىرىستىك قۋاتى ارتا ءتۇستى. بۇگىندە «AYKAN» كومپانياسى تۇركىستان وبلىسى بويىنشا ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەيتىن ءىرى كاسىپورىنعا اينالىپ وتىر. كۇنىنە 100 توننا ءسۇتتى وڭدەي الادى.

باستى ەرەكشەلىگى مەن قۇندىلىعى – ونىمدەردىڭ ساقتالۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ ءۇشىن تۇراقتاندىرعىشتى قولدانبايدى. بارلىق ءونىم تابيعي تۇرىندە ساتىلادى. ال شيكىزات كوزى بولىپ تابىلاتىن ءسۇت سايرام, تولە بي اۋداندارى تۇرعىندارىنان ساتىپ اكەلىنەدى. كومپانيا ونىمدەرى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا بازارلار مەن ساۋدا ورىندارىنىڭ سورەلەرىندە A, B, C ساناتى بويىنشا ساتىلىمعا قويىلعان.

كاسىپورىن ەل نارىعىندا وزىندىك بەدەلگە يە. ىرىمشىك ونىمدەرىن دايىنداۋ سالاسىندا وزىق تەحنيكالاردى پايدالانا وتىرىپ, الەمدىك ستاندارتقا ساي كەلەتىن جوعارى ساپالى ءونىم دايىنداۋ­دى ماقسات ەتكەن كومپانيا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى اياسىندا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارعا  بانك­تەردە نەسيە راسىمدەۋ كەزىندە پايىز­دىق مولشەرلەمەنى سۋبسيديالاۋ, نەسيەگە كەپىل بەرۋ سياقتى مەملەكەتتىك قولداۋ شاراسىن پايدالانعان. 

«مەملەكەتتىڭ قولداۋى مەن كاسىپكەر­لىكتى دامىتۋ باعدارلامالارىنسىز بۇگىنگى دامۋ تۋرالى ايتۋدىڭ ءمانى بولماس. 2017 جىلى «دامۋ» قورىنىڭ قولداۋىمەن زاماناۋي وندىرىستىك قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الدىق. 2019 جىلدىڭ شىلدەسىندە «ەمير» زاۋىتىن قايتا جاراقتاندىرۋدى اياقتاپ, وندىرىستىك قۋاتتى تاۋلىگىنە 100-130 توننا ءسۇت وڭدەۋ دەڭگەيىنە دەيىن ارتتىردىق. 2021 جىلدىڭ جازىندا سۇزبە, قۇرعاق ءسۇت جانە سارىسۋ شىعاراتىن تەحنيكالىق ستاندارتتار بويىنشا زاماناۋي زاۋىتتى ىسكە قوستىق. ياعني قالدىقسىز ءسۇت وڭدەۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزدىك. ويتكەنى بۇگىندە قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋ دەڭگەيىن تومەندەتەتىن ەكولوگيالىق تازا ءوندىرىستى ەنگىزۋ, سونداي-اق ءسۇتتى ونەر­كاسىپتىك وڭدەۋ ۇدەرىسىندە ونىڭ بار­لىق كومپونەنتتەرىن تولىق جانە ۇتىم­دى پايدالانۋعا كوڭىل ءبولۋ وتە ماڭىز­دى. ال بىلتىر قاراشادا قايماق, قاقتال­عان شۇجىق, «چەچيل», «ميني موتسارەل­لا» ىرىمشىكتەرىن ءوندىرۋ بويىنشا جاڭا وندىرىستىك نىسان  ىسكە قوسىلدى», دەيدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى, تۇركىستان وبلى­سى­نىڭ ءسۇت وڭدەۋ كاسىپورىندارى قاۋىم­داستىعىنىڭ ءتورايىمى الماگۇل ايقان.

بۇگىندە «AYKAN» جشس ونىمدەرى ەل بويىنشا سۇرانىسقا يە جانە جوعارى ساپا ستاندارتتارىنا سايكەس كەلەدى. كومپانيا – ەلدەگى ينتەگراتسيالانعان ساپا جۇيەسىن, ونىڭ ىشىندە ست ISO 9001-2016 ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىنىڭ سايكەستىك سەرتيفيكاتىن, ست ISO 22000-2019  ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى مەنەدجمەنت جۇيەسىنىڭ سايكەستىك سەرتيفيكاتىن جانە حالال سەرتيفيكاتىنىڭ تۇپنۇسقاسىن ەنگىزگەن ساناۋلى كومپانيالاردىڭ ءبىرى.

ء«ونىمدى ءوندىرۋ جانە ساقتاۋ كەزىندە بارلىق سانيتارلىق نورمانىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەمىز. تۇتىنۋشىنى تەك جوعارى ساپالى ونىممەن عانا ۇستاي الاسىز.  مەن, ارينە, بۇل ۇعىمعا ءونىمنىڭ تابيعيلىعىن دا قوسامىن. سوندىقتان ونىمدەردى ءوندىرۋ ءۇشىن تەك تابيعي ءسۇت پەن ەشكى سۇتىنەن الىنعان اشىتقى قولدانىلادى. كاسىپورىننىڭ تابىستى دامۋىنىڭ كەپىلى ءونىم اسسورتيمەنتىن ۇنەمى كەڭەيتۋ, ءدامى مەن تاعامدىق قاسيەتتەرىن جاقسارتۋ دەپ بىلەمىن. بولاشاقتا بۇدان دا ءتيىمدى ءوندىرىس قۇرۋ, سۇرانىسقا يە ءونىم تۇرلەرىن كەڭەيتۋ, ەكسپورتقا شىعارۋ مىندەتى تۇرعانىن تۇسىنەتىن, كرەاتيۆتى ويلايتىن مامانداردان قۇرالعان, 50 ادامنان تۇراتىن كاسىبي ۇجىم بار. ءوندىرىستى ۇيىمداستىرۋدا, ەڭ الدىمەن, تۇتىنۋشىلاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتاتىن, ءوندىرۋ قۇرامى ناقتى انىقتالعان, سەنىمدى جانە پايدالى ءسۇت ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە نەگىزدەلگەن كومپانيانىڭ ميسسياسىن باسشىلىققا الامىز», دەيدى ول.

كاسىپورىن باسشىسى ءونىم, باعا, باسەكە, سۇرانىس, ۇسىنىس بويىنشا تەرەڭ ماركەتينگ زەرتتەۋلەرىن نەگىزگە الادى. تاۋەلسىز زەرتحاناعا قوماقتى اقشا تولەپ, ءار 10 كۇن سايىن ءونىم ساپاسىن تەكسەرتەدى. سودان دا بولار, تابيعي سىر-ىرىمشىكتەر سورەدە ۇزاق جاتپايدى.

تۇركىستان وبلىسى