ەلىمىزدە نەمىس ەتنوسىنىڭ 226 مىڭ وكىلى تۇرسا, گەرمانيادا قازاقستاننان قونىس اۋدارعان 1 ميلليوننان اسا بۇرىنعى جەرلەستەرىمىز تۇرادى. ولار جەرگىلىكتى حالىقپەن قويان-قولتىق ارالاسىپ, ەكى ەلدىڭ اراسىندا التىن كوپىرگە اينالدى. بۇگىندە قازاقستان – گەرمانيانىڭ ورتالىق ازياداعى نەگىزگى ەكونوميكالىق ارىپتەسى. نەمىس مەملەكەتىنىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن الىس-بەرىسىنىڭ 83 پايىزى ءبىزدىڭ ەلگە تيەسىلى. ەندىگى ماقسات پەن مۇددە دە ايقىن. بۇل – جوعارى دەڭگەيدە قالىپتاسقان ساياسي ديالوگ اياسىندا ءتۇرلى سالاداعى ءوزارا ءتيىمدى قارىم-قاتىناستىڭ قارقىنىن دامىتۋ. وسى ورايدا ەكى حالىقتى جاقىنداتۋدا ەڭبەك ءسىڭىرىپ جۇرگەن گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مونيكا يۆەرسەن تاياۋدا گازەتىمىزگە ارنايى سۇحبات بەرگەن ەدى.
– مونيكا حانىم, ەكى مەملەكەتتىڭ جەتكەن جەتىستىگى كوپ ەكەنىن ءجيى ايتامىز. ناقتى قانداي سالادا ىلگەرىلەۋشىلىك بار نەمەسە قاي سالا دامىتۋدى تالاپ ەتەدى؟
– ديپلومات رەتىندە قازاقستاندا قىزمەت ەتىپ جاتقانىما ەكى جىل بولدى. وسى از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى بايلانىستىڭ بەرىك ورناعانىنا كوزىم جەتىپ وتىر. سونداي-اق تىعىز دوستىق قارىم-قاتىناسىمىز تامىرىن تەرەڭگە جايىپ, ودان سايىن دامي بەرەدى. گەرمانيا – قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن مويىنداعان العاشقى ەلدەردىڭ ءبىرى جانە ءبىز سول كەزدەن باستاپ قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىقتا بولۋدى قاتتى قالادىق. ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە قازاقستاندى ارقاشان قولدادىق جانە قولداي بەرەمىز. سوندىقتان ەكى ەل ەكونوميكا, مادەنيەت, ساياسات سياقتى كەز كەلگەن سالادا ورتاق ءتىل تابا ءبىلدى. قازىر عىلىمي سالاداعى قارىم-قاتىناسىمىز دا جاندانىپ كەلەدى. ەكونوميكاداعى ىنتىماقتاستىققا دا قول جەتكىزە الدىق. سەبەبى ەكونوميكالىق سالاداعى ەكىجاقتى كەلىسىم جەمىسىن بەرىپ جاتىر جانە بۇل بايلانىستى ءۇزۋ مۇمكىن ەمەس. سونىمەن بىرگە ازاماتتىق قوعام, مادەني, جوعارى ءبىلىم بەرۋدى زەرتتەۋ سالاسىندا دا بايلانىس ورناتتىق. مۇنداي قارىم-قاتىناستىڭ ماڭىزى جوعارى. كەيىنگى ۋاقىتتا كليمات, جاڭارتىلعان ەنەرگيا كوزدەرى مەن جاڭا تەحنولوگيا سەكىلدى قىزىقتى ءارى ماڭىزدى ماسەلەدە ورتاق شەشىمدەردى تابۋعا تىرىسىپ جاتىرمىز.
– بىلتىر پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ گەرمانياعا رەسمي ساپارمەن باردى. بۇل ساپار مەملەكەتتەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا قانداي سەرپىن بەرەدى؟
– بىلتىر مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋلەرى ەكى حالىقتىڭ اراسىنداعى دوستىق بايلانىسقا جاڭا سەرپىن اكەلدى. گەرمانيا پرەزيدەنتى فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر وسىندا كەلدى. كوپ ۇزاماي قازاقستاننىڭ مەملەكەت باسشىسى گەرمانياعا ساپارى بارىسىندا فەدەرالدىق كانتسلەر ولاف شولتسپەن جانە فەدەرالدىق پرەزيدەنت فرانك-ۆالتەر شتاينمايەرمەن كەلىسسوز جۇرگىزدى. سونىمەن قاتار ساپار اياسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى حالىقارالىق «Berlin Global Dialogue» فورۋمىنا قاتىسىپ, گەرمانيانىڭ ىسكەرلىك قوعامداستىعى وكىلدەرىمەن بىرقاتار كەزدەسۋ وتكىزگەنىن بىلەسىزدەر. كەزدەسۋدىڭ ماڭىزدىلىعى دا وسىندا. سەبەبى مۇنداي ساپارلار قارىم-قاتىناستاردىڭ ساياسي دامۋىنا جاڭا جول اشادى.
وسىنداي ورتاق كەلىسىمدەردىڭ ارقاسىندا ەكى ەلدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرى اراسىنداعى بايلانىستا دا ديناميكالىق دامۋ بار. بۇل – وتە قۋانتارلىق جاڭالىق. گەرمانيانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلەدى. ماسەلەن, بەرلين ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەلەگاتسياسى وسىنداي مۇمكىندىكتەردى قاراستىرىپ جاتىر. ءبىلىم سالاسىنداعى بايلانىستىڭ جاندانۋى – جاقسى ءۇردىس جانە جاڭا باستامالارعا ەكى تاراپتىڭ قىزىعۋشىلىقپەن قاراپ وتىرعانى قۋانتادى. ءبىر عانا مىسال, اقتاۋ قالاسىنداعى ش.ەسەنوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتپەن ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەيتىن الماتىدا ورنالاسقان قازاقستان-نەمىس ۋنيۆەرسيتەتى بار. تۇراقتى ينجەنەرلىك عىلىمدارعا باعىتتالعان بۇل جوبا بىلتىر قىركۇيەكتە باستالدى. وسىعان ۇقساس جوبا وسكەمەندەگى تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا جۇزەگە اسادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ەلشىلىك تەحنيكا جانە شيكىزات ءوندىرۋ, ينجەنەرلىك عىلىمدار سالاسىنا باعىتتالعان جوبانىڭ جەمىستى بولۋىنا ارقاشان قولداۋ بىلدىرۋگە دايىن.
جاڭا ءسىز «قاي سالا دامىتۋدى تالاپ ەتەدى؟» دەپ سۇرادىڭىز. قازاقستاندا نەمىس ءتىلىن دامىتۋعا كەلگەندە ولقى تۇسىمىز بارىن ايتپاي كەتە المايمىز. راس, ءسىزدىڭ ەلدە نەمىس ءتىلىن تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن مەكتەپتەر بار. بىراق قازىر نەمىس ءتىلى مۇعالىمدەرىنىڭ كوبى زەينەت جاسىنا كەلدى. سول ءۇشىن بىزگە نەمىس ءتىلى مۇعالىمدەرىنىڭ جاڭا بۋىنىن دايارلاۋ وزەكتى.
– كەيبىر ەلشىلىكتەر تەگىن ءتىل كۋرستارىن ۇيىمداستىرادى. سىزدەر نەمىس ءتىلىن وقىعىسى كەلەتىندەرگە وسىنداي مۇمكىندىك قاراستىرعانسىزدار ما؟
– ارينە, مۇنداي مۇمكىندىك بولعانىن ءبىز دە قالايمىز. الايدا نەمىس ءتىلىنىڭ مۇعالىمدەرىن گەرمانيادان الدىرتۋ وتە قيىن, كوبى شەتەلگە كەلگىسى كەلمەيدى. سوعان قاراماستان وسىنداعى گەتە ينستيتۋتىندا ءتىل ورتالىعىمىز بار. سول جەردە اقىلى نەمىس ءتىلى كۋرستارى جۇمىس ىستەپ تۇر. دەگەنمەن ەلشىلىك تاراپىنان بەلگىلى ءبىر تاقىرىپتاردا ءتۇرلى گرانت ۇسىنامىز. مىسالى, ازاماتتىق قوعام جانە ۇەۇ سالاسىندا ادام قۇقىقتارى بويىنشا جوبالارىمىز بار. وسىنداي مۇمكىندىكتەرگە قول جەتكىزگىسى كەلەتىندەر بولسا, ەلشىلىككە كەلىپ ءوتىنىش بەرە الادى. الايدا ولاردىڭ وزىندىك شارتتارىن ورىنداۋ كەرەك. سونداي-اق بىزدە ەكولوگيا بويىنشا شاعىن گرانتتار بار. حالىقتىڭ وسال توپتارى مەن كەيبىر شاعىن ۇيىمدار ءۇشىن بولىنەتىن گرانتتاردىڭ ماقساتى – ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان قانداي دا ءبىر گۋمانيتارلىق قولداۋ كۇتەتىن, نە بولماسا جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋ سەكىلدى كومەككە مۇقتاجدارعا جاردەم بەرۋ. تاعى ءبىر مۇمكىندىك – گەرمانياعا تاقىرىپتىق ساپارلار ۇسىنىلادى. بۇل جۋرناليستەرگە دە قاتىستى. مىسالى, كينو سالاسى ماماندارى بەرلينالە فەستيۆالىنە قاتىسا الادى. بىزدە دە بەلگىلى ءبىر تاقىرىپتىق ساپارلارعا جولداما بايقاۋى بار. بىراق بۇل بۇكىل الەمدەگى گەرمانيا ەلشىلىگىنىڭ سىناعى بولعاندىقتان, ىرىكتەۋ قاتاڭ وتەدى. ايتالىق, ادام قۇقىعى تۋرالى جوبادا ۇمىتكەرلەر ازاماتتاردىڭ ءومىرى مەن بوستاندىعىن ساقتاۋدا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ۇلەس قوسقان ادام بولۋعا ءتيىس.
– قازاقستاندا تۇرىپ جاتقانىڭىزعا كوپ بولماپتى. وسى ۋاقىتتا قازاق پەن نەمىس ۇلتىنا ورتاق قانداي قاسيەتتى بايقادىڭىز؟
– قازاقستانعا كەلگەنگە دەيىن بىشكەكتە ءتورت جىل ەلشى بولىپ جۇمىس ىستەدىم. سوندىقتان ورتالىق ازيا وڭىرىمەن تانىسۋىم ەكى جىلدان دا كوپ. ال ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزعا كەلەتىن بولساق, ەڭ الدىمەن, ءسوزىمدى ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىن كەزىندە وسى توپىراققا جەر اۋدارىلعان نەمىستەردەن باستاعان بولار ەدىم. سەبەبى قازاقستاندا تۇراتىن جانە تۇرعان نەمىس وكىلدەرى – ەكى حالىقتىڭ قاسيەتىن بايلانىستىرۋشى بۋىن. ولاردى مۇندا جەرگىلىكتى تۇرعىندار وتە جىلى قابىلدادى. قازاق حالقىنىڭ وسىنداي قاسيەتىنە جاۋاپ رەتىندە ولار دا ەل دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوستى. كوپتەگەن نەمىس قازاقستاننان گەرمانياعا قونىس اۋدارسا دا, ءالى كۇنگە دەيىن جىلى ەستەلىكتەرىن ساعىنا ەسكە الادى. سول ءۇشىن دە ەتنيكالىق نەمىستەر – ەكى ەل اراسىن بايلانىستىرۋشى التىن كوپىر. مەنىڭشە, تىعىز قارىم-قاتىناستا ءومىر سۇرگەن ەكى ۇلت ءبىر-بىرىنەن جاقسى قاسيەتتەرىن سىڭىرە الدى. وسى ءبىر-بىرىنەن ۇيرەنگەن مادەني-رۋحاني بايلانىس ەكى ۇلتتىڭ بۇدان دا جاقىنىراق تانۋىنا مۇمكىندىك بەردى. مىسالى, نەمىستىڭ تارتىپسۇيگىشتىگىن قازاقتان, قازاقتىڭ بويىنداعى دارقاندىقتى نەمىستىڭ بويىنان كورىپ ءجۇرمىن. شىنى كەرەك, قازاق توپىراعىنداعى ءتۇرلى ەتنوس وكىلىنىڭ تاتۋ-ءتاتتى ءومىرى تاڭعالدىرادى. بۇل – وتە ۇلكەن جۇمىستىڭ جەمىسى جانە قازاق حالقىنىڭ قاسيەتىنەن بولسا كەرەك.
– ءبىزدىڭ ەلدە جۇمىس ىستەيتىن نەمىس كومپانيالارى كوپ. ىسكەر توپتاردىڭ قىزىعۋشىلىعى قانداي سالاعا اۋىپ وتىر؟
– ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيگە جەتتىك. سونىڭ ىشىندە لوگيستيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ۇلكەن الەۋەتى بار. ترانسكاسپي ءدالىزىنىڭ بولاشاعى زور. قازاقستان – قازىردىڭ وزىندە ترانزيتتىك ەل. سوندىقتان نەمىس لوگيستيكالىق فيرمالارى ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى, ونەركاسىپ سالاسىنا ۇلكەن قىزىعۋشىلىق بار. سونداي-اق كليمات پەن ەكولوگياعا قاتىستى پەرسپەكتيۆالاردى كورىپ وتىرمىن. سەبەبى قازاقستان ءوز ەكونوميكانى دەكاربونيزاتسيالاۋعا وتە مۇددەلى. گەرمانيا دا بۇل ستراتەگيانى قابىلدادى. بۇل بيزنەس ءۇشىن دە پايدالى بولادى. قازىرگى جاعدايدا شىعارىندىلاردى ازايتۋ ماڭىزدى ماسەلەگە اينالدى. گەرمانيادا بۇل سالادا ايتارلىقتاي تاجىريبە بار. گەرمانيا دا ءوز رەسۋرستارىن كليماتتىڭ وزگەرۋىنەن بولاتىن زياننان قورعاۋعا تىرىسادى. مۇنداي ماسەلە قازاقستاندا عانا ەمەس, ورتالىق ازيادا دا وتكىر تاقىرىپقا اينالدى. سونىمەن بىرگە قازاقستاندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە كوپ كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. ال بۇل سالادا ءبىزدىڭ تاجىريبەمىز بار. مىسالى, ساراندا سالىنعان كۇن ستانساسى – ەلەۋلى ءوندىرىستىڭ ءبىرى. وسى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى – ەكىجاقتى قاتىناستاردى دامىتۋعا باعىتتالعان ۇلكەن الەۋەت. بۇدان باسقا كوروناۆيرۋستان كەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا اتقاراتىن ورتاق شارۋامىزدىڭ كوپ ەكەنىنە كوزىمىز جەتتى. سول سەبەپتى نەمىس كومپانيالارى بۇل سالادا دا ىنتىماقتاستىققا قول جەتكىزۋگە مۇددەلى.
– كولىك تۋرالى ايتىپ قالدىڭىز. نەمىس كولىكتەرىنىڭ الەمدىك باسەكەدە دەس بەرمەي كەلە جاتقانىن بىلەمىز. ونىڭ ۇستىنە بىلتىر ماشينا جاساۋ تۋرالى كەلىسىم بولاتىنى قۋانتىپ قويدى. الەمدىك دەڭگەيدەگى الپاۋىت كولىك كومپانيالارىنىڭ قازاقستاندا زاۋىتى اشىلاتىن كۇن جاقىن با؟
– مەن دە ءدال ءسىز سەكىلدى قاتتى قۋانار ەدىم جانە قوس قولىمدى كوتەرىپ قولداۋعا بارمىن. بىراق مۇنداي شەشىمدەردى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ وزدەرى قابىلدايدى. ولار ەڭ الدىمەن وزدەرىنىڭ پايداسىنا كوبىرەك كوڭىل بولەدى. نارىقتىڭ جاعدايىن جان-جاقتى زەرتتەيدى. ماسەلەن, زاۋىتتى بىلىكتى كادرلار مەن ءتيىستى ماماندارمەن تولىقتىرۋ كەرەك. ەكىنشىدەن, كومپانيالار ەكونوميكالىق كليماتقا سايكەس جۇمىس ىستەيدى. سوندىقتان ولار ءوز ونىمدەرىن ورتالىق ازيا نارىعىنا شىعارا الاتىن مۇمكىندىكتى مولىنان قاراستىرماي جاتىپ, شيكى شەشىم قابىلداي المايدى. دەگەنمەن گەرمانيانىڭ ىسكەر توپتارىن وسى جەردە ەلەكتر كولىگىن دامىتۋ ءىسى قىزىقتىرادى. ءبىز دە ءوز كەزەگىمىزدە ولار ءۇشىن بۇل جەردە قانداي نارسەگە بەلسەندى نازار اۋدارۋعا بولاتىنىن ۋاقتىلى حاباردار ەتۋگە تىرىسىپ جاتىرمىز.
– ايماقتاردى دامىتۋ بويىنشا ورتاق جوبالار بار ما؟
– وڭىرلەردى دامىتۋ بويىنشا بىرنەشە جوبا جۇمىس ىستەپ جاتىر. مىسالى, اقتاۋدا جاسىل سۋتەگى ءوندىرىسىنىڭ كۇن جانە جەل ەنەرگەتيكاسى نەگىزىندە قولعا الىنعان جوبانى ايتار ەدىم. بۇل – ايماقتىڭ دامۋى ءۇشىن وتە ماڭىزدى ۇلەس. تارازدا تاعى ءبىر نەمىس كاسىپورنى ءوندىرىس اشۋعا نيەتتى. جالپى العاندا, ايماقتاردى دامىتۋ سالاسىنداعى مۇمكىندىكتەردى قاراستىرىپ جاتقان نەمىس كاسىپورىندارى بار.
– نەمىس حالقىن تارتىپسۇيگىش حالىق رەتىندە تانيمىز. ءسىزدىڭ ۋادە بەرىپ, ورىنداي الماي قالعان, شاقىرعان جەرگە كەشىگىپ كەلگەن ءساتىڭىز بولا ما؟
– قىزىق سۇراق, ءبىر جاعىنان وتكىر سۇراق (كۇلدى). ۋادەنى بەيبەرەكەت بەرۋگە بولمايدى. ۋادە بەرمەس بۇرىن ادام الدىمەن ءوزىن تەرەڭ تانۋعا ءتيىس. ءسوزىمدى ورىنداي الاتىنىما ابدەن كوزىم جەتسە عانا ۋادە بەرۋگە تىرىسامىن. كەيدە ايماقتارعا بارعاندا اڭگىمەلەسۋشىلەرىم ەلشى رەتىندە مەنەن ۇلكەن ءۇمىت كۇتەتىنىن بىلەمىن. الايدا الدىمەن ادامي تۇرعىدان, ەكىنشىدەن, ەلشى رەتىندە جاۋاپكەرشىلىك ارتىلاتىندىقتان, ۋادە بەرۋدە وتە ساق بولۋ كەرەك. ال ۋادە بەرسەم, ورىنداۋعا ءتيىسپىن. كەشىگۋگە كەلەتىن بولساق, كۇمىلجيتىن كەزىم بولادى. كلاسسيكالىق نەمىس ۇقىپتىلىعى تۋرالى ءجيى ايتىلادى. بىراق كەيدە كەزدەسۋلەرگە ۇنەمى ۋاقىتىندا كەلە المايمىن. بۇل تۋرالى اڭگىمەلەسۋشىلەرىمنەن ەستيمىن. ونداي كەزدە ء«سىزدىڭ نەمىسكە ءتان ۇقىپتىلىعىڭىز قايدا؟» دەپ سۇراپ جاتادى. «گەرمانيا قازىر جاھاندانىپ جاتىر. ءبىز دە وزگەرىسكە ۇمتىلىپ جاتىرمىز. ارقاشان ۇقىپتىلاردىڭ قاتارىندا بولعىمىز كەلمەيدى», دەپ ازىلدەيتىنىم بار.
سىزگە تاعى ءبىر قىزىق ايتايىن. ۋاقىتىندا كەلىپ, سوڭى كەلگەنشە سارعايىپ كۇتكەن كەزىم دە بولادى. بوليۆيادا ءۇش جىل جۇمىس ىستەدىم جانە سول جەردە ءبىر كورمەگە ۋاقتىلى كەلدىم. سويتسەم, ۇيىمداستىرۋشىلار ەڭ سوڭعى سۋرەتتەردى كورمەگە جاڭادان ءىلىپ جاتىر ەكەن. كەشىگۋ قالىپتى بولىپ قابىلدانىپ, گەرمانياعا ورالعاندا, قايتادان تارتىپسۇيگىشتىككە بەيىمدەلۋگە ۋاقىت كەتىرۋگە تۋرا كەلەدى. ويتكەنى مەن ءۇشىن ۋاقىتىندا كەلۋ ماڭىزدى. بۇل – ءبىزدىڭ نەمىس ۇلتىنىڭ قانىنا سىڭگەن قاسيەت.
– ەكى جىلدا قانشا وڭىرگە جولىڭىز ءتۇستى؟ قانداي اسەر الدىڭىز؟
– العاشقى ساپارىم كيەلى تۇركىستان جەرىندە ءوتتى. تاريحي كەسەنەلەردىڭ رۋحاني اتموسفەراسى بولاتىنىن سەزىندىم. ودان كەيىن ارۋ قالا – الماتىعا ايالدادىم. قالانىڭ اسەم تابيعاتىنا ءسۇيسىنىپ قايتتىم. بۇل قالادا كوپتەگەن نەمىس كومپانياسى جۇمىس ىستەيتىندىكتەن, ءجيى جولىم تۇسەدى. الماتى سەكىلدى لاندشافتىسى بار ادەمى قالاعا قانشا بارسام دا جالىقپايمىن. پاۆلودار مەن پەتروپاۆلعا دا باردىم. ءالى دە باراتىن وڭىرلەردىڭ ءتىزىمى كوپ.
– ەلشىلەردىڭ كوبى قىزمەت ەتىپ جاتقان ەلدىڭ ءتىلىن ۇيرەنۋگە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جاتادى. ءبىزدىڭ ەلدە دە كەيبىر ەلشىنىڭ قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەگەن نيەتىن بايقاپ جاتامىز. قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەگەن تالپىنىسىڭىز قالاي؟
– وقىپ جۇرگەن كەزىمدە تۇرىك ءتىلىن وقىدىم جانە ءۇش جىل بويى تۇركيادا ديپلومات بولىپ جۇمىس ىستەدىم. تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ءتىلى وتە ۇقساس بولعاندىقتان, كەيبىر قازاق سوزدەرىن تۇسىنەمىن. ەشقاشان ءتىل ۇيرەنۋدەن قاشپايمىن. سوندىقتان قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ – مەنىڭ كەلەسى ءبىر جوبام.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
جادىرا ءمۇسىلىم,
«Egemen Qazaqstan»