زامانداستارى مۇرتازا مەن ماعاۋيندى شويىن جولداعى قوسىلمايتىن قوس رەلس سەكىلدى كورەتىن. رەلس دەمەكشى, كوزىمىزبەن كورىپ, كوڭىلىمىزگە توقىعان سونداي دا ءبىر وقيعا بولعان. ەكەۋىنىڭ بۇكىل ءومىرىن كوز الدىڭا اكەلەتىن ءبىر ساتتىك قانا ەپيزود. ويلاپ قاراساڭ, وزىڭە دە ساباق بولاتىنداي قىزىق جاعداي.
1993 جىلى وڭتۇستىككە باعىت العان پويىزدا ەرەكشە كوڭىلدى ءبىر ۆاگون دۇنيەنى شايقالتىپ كەلە جاتتى. ولاي بولاتىنى دا بار, سەبەبى بۇل ۆاگون تۇگەلىمەن اقىن-جازۋشى, ءانشى-جىرشى, كۇيشى-سازگەرلەردىڭ ەنشىسىنە تيگەن. ادەتتەگىدەي ءوزىن قاي ورتاعا دا ساي ۇستايتىن شەرحان مۇرتازانىڭ داۋىسى كۋپەلەردىڭ اشىق ەسىكتەرىنەن جارقىن-جارقىن شىعادى. اسىپ-تاسقان كوڭىلگە كۋپەلەر دە تارلىق قىلىپ, دۇركىرەپ دالىزگە دە شىعىپ كەتەمىز.
جامبىل وبلىسىنداعى تابيعاتى كوركەم بيلىكول دەگەن جەرگە اكىم ءتارازيدىڭ الپىس جىلدىعىن اتاپ وتۋگە كەلە جاتىرمىز. اكىم تارازي دەنساۋلىعى بولماي, تولىقتاۋ دەنەسىمەن ىرسىلداي دەمالىپ, دۋىلداسقان جۇرتقا مۇڭايا قاراپ وتىرعانى ەسىمدە. جاستىعىم شىعار: «مىنا كىسىگە قيىن بولماس پا ەكەن؟» دەپ ويلاعانىمدى دا ۇمىتقانىم جوق. مىنە, سوندا ورتا تۇستاعى ءبىر كۋپەنىڭ ەسىگى ىشىندە ادام جوق سياقتى تارس جابىق تۇردى.
كەنەت سول تۇستان وتە بەرگەن شەرحان مۇرتازا قالت توقتاپ, تۇتقانى بۇركىتتىكىندەي شەڭگەلدى قولىمەن قارماي ۇستاپ, جىلجىمالى كەڭ ەسىكتى جۇلقا سىرعىتىپ اشىپ جىبەردى. وندا كىمدەر وتىرعانىن ءبىلىپ كەلە جاتساق تا, ىشتەن اي ماڭدايى جارقىراپ سايىن مۇراتبەكوۆ پەن اقسۇر ءجۇزى اعاراڭ ەتكەن ىربىستىكىندەي جۇمىر ءپىشىندى مۇحتار ماعاۋيندى كورگەندە ەسىمىزدەن تانىپ قالا جازدادىق. ەندى شە, قازاق ادەبيەتىنىڭ ەكى بىردەي كلاسسيگى ۋ-شۋ, ءان-كۇي, ءازىل-قالجىڭىمىزدى ەستىسە دە, بۇلار نە ىستەپ جاتىر دەپ ەسىكتەرىن ءبىر اشپاپتى.
– ءاي, جىگىتتەر, – دەدى شەرحان مۇرتازا ادەتىنشە مىسىمەن باسا سويلەپ, – مىنا پويىز قازىر بىرەۋمىز بۇرىلىپ كەتەيىك دەسەك تە بۇرىلمايدى. قۇداي ءبىزدى اجىراماسىن دەپ, ەكى رەلستى قوساقتاپ قويعان. سوندا بىزدىكى نە ءجۇرىس, سەندەردىكى نە وتىرىس؟!
ءبىز ەكەۋى شىقپاي قويار ما ەكەن دەپ ەدىك, شىقتى. ولاردى كىشىرەيتكەن سايىن مۇراتبەكوۆتىڭ ءتورت جاس, مۇحتار ماعاۋيننىڭ سەگىز جاس كىشىلىگى عانا ەمەس. بىراق ء«اي, شەراعا», ء«ۇي, شەراعا» دەسىپ قالعاندارىن ەستىپ, ارقامىزدان جۇك تۇسكەندەي ءبارىمىز جادىراپ سالا بەردىك. دەمەك سوعان دەيىن ولار جاقىن ارالاس-قۇرالاس بولماعان بولىپ تۇر عوي. ايتپەسە جول ۇستىندە ءبىر-ءبىرىن بۇلايشا جاتىرقاماس ەدى.
مەنىڭشە, ولاردىڭ اراسىنداعى سەگىز جاس, ءبىر بۋىن ايىرماشىلىعى ۇلكەن ءرول وينادى. ول سەگىز جاس ءبىز ويلاعانداي, «بەس جاس – بەل قۇرداس ەمەس». سول سەگىز-ون جىلدىڭ ىشىندە كەڭەس وداعىندا ادام تۇرماق, قوعام دا وزگەردى. «حرۋششەۆتىڭ جىلىمىعى» باستالعاندا شەراعاڭ 21 جاستا, ال ماعاۋين بار بولعانى ون ۇشتە عانا ەدى. مىنە, سودان كەيىنگى ون شاقتى جىلدا ايگىلى «الپىسىنشى جىلعىلار» ءوسىپ جەتىلدى دە, ادەبيەتىمىزگە ماعاۋيندەر باستاعان وزگەشە ويلايتىن جاستار كەلدى. شەرحان مۇرتازا بولسا, ولاردى قىزمەتى جاعىنان دا قاناتىنىڭ استىنا الاتىن دارەجەگە جەتكەن. وزگەشە ويلايىن دەسە دە, باسشىلىق قىزمەتى ويلاتپايدى. بىراق باسشىلىقتا مويىنسال قىزمەتكەرلىگىنەن گورى, شەراعاڭنىڭ قارا نارداي قايراتكەرلىگى باسىم.
جاس بۋىن سوندا باس كوتەرىپ قاراسا, ولار يدەياسىن وتكىزەتىن ورىن بوس ەمەس. «لەنينشىل جاسقا» («جاس الاش») رەنجىپ ءجۇر ەدىم», دەيدى ماعاۋين. شەراعاڭ ءبىرىنشى اعالىق, كىسىلىك قادام جاساپتى. سىن ساعاتتا ءوز گازەتىندە ماعاۋيندى قولداپ ماقالا بەرگىزىپتى. بۇل وعان پويىزدا كۋپەنىڭ ەسىگىن كۇتپەگەن جەردەن جۇلقىپ اشقانداي اسەر ەتسە كەرەك. كەيىن شەراعاڭا ءبىر ازات جول بولسا دا جىلى ەستەلىگىن ارنادى.
سونداعى نەندەي رەنىش دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىنىڭ ءتۇبى جوق. ويلاپ-ويلاپ, ءبىر-اق نارسەنى جوبالاعانداي بولاسىڭ. ءار سالادا جۇرسە دە وزگەشە ويلايتىن جىگىتتەر جان-جاقتارىن بايقاستاي باستاعان كەز. بىراق شەراعاڭ كادردى ءار جاقتان الىمدى-قارىمدى جىگىتتەردەن جينادى. ولاردى وزگەشە ويلايتىن جىگىتتەر دەپ ايتا المايسىڭ, الايدا وزگەشە جازاتىنى بۇكىل ەلگە ايگى. بۇل ماعاۋيننىڭ اۋىر حاراكتەرىنە قالاي اسەر ەتكەنىن بىلمەيمىز, بىراق ءبىر ءابىش, ءبىر ورالحان, ءبىر مۇحتار شاحانوۆتىڭ ءوزى نە تۇرادى؟ كەرەك دەسەڭىز, ولاردىڭ اراسىندا اقسەلەۋ سەيدىمبەكتەن كادىربەك سەگىزباي ۇلىنا دەيىن بولدى.
مۇحتار ماعاۋين سولاردىڭ كوبىمەن جاراسقان جوق. كەيبىرىمەن دوس, تۋىسقان بولىپ كەتەتىن-اق ءجونى بار. بىراق مۇحتار ماعاۋين ءوزى كۇرەسەتىن جولدى عانا حاق دەپ بىلگەن ادام. وسىدان كەلىپ ماعاۋيننىڭ «مەنى» العا شىقتى. ماعاۋيننىڭ «مەنى» قۇبىلىسقا اينالدى.
ونىڭ «مەنىن» باسقا تۇگىلى, قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ ءوزى دە تىكسىنە قابىلداعانىن بايقادىم. قابدەش اعانى «كىتاپحانا» دەگەن تەلەباعدارلاماعا شاقىرىپ, مەمۋارلىق شىعارمالاردى تالداعانبىز. سوندا ول كىسى «مەننىڭ» ءبارى مەمۋار ەمەس» دەپ قالدى. ونى نەگە تىكە بەتىنە كەلىپ ايتپادى دەگەن سۇراق تۋادى. سەبەبى ماعاۋيننىڭ جولىنا ەشكىم تۇرعىسى كەلمەيدى. ونداي كەسكەكتى ەردىڭ سويى تۋمالاسىن دا كەسكىلەپ تاستايتىنىن ءبارى بىلەدى.
مۇندايدا ءوزىڭنىڭ كوزىڭمەن كورىپ, قۇلاعىڭمەن ەستىگەن جايتتارمەن عانا شەكتەلگەن ءلازىم. مەنىڭ دە ەكى الىپتىڭ الدىنا كەلۋىمە, جاس كۇنىمدە «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە جاريالانعان «تارعىل توبەتتىڭ يەسى» دەگەن اڭگىمەم سەبەپ بولىپ ەدى. مۇحتار ماعاۋين «جازۋشى» باسپاسىنا قابىلداۋىنا, شەرحان مۇرتازا «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنە جۇمىسقا شاقىردى. ماعان ءبىرىنشى جۇمىس كەرەك بولدى دا, كەزدەسۋدى كەيىنگە قالدىردىم.
باسقالاردىڭ تاعدىرىنا جاۋاپ بەرە المايمىن, ال مەن ارانعا سولاي ءتۇستىم. بۇل ەشقانداي دا باقاستىق ەمەس, كادىمگى ادەبيەت پەن جۋرناليستيكانىڭ اراسىنداعى بىتىسپەس قايشىلىق ەكەنىن كەيىن ءتۇسىنىپ وتىرمىز. ەكەۋى دە مىقتى جازۋشى بولسا دا, ءومىر اكەلىپ سالعان جولمەن ءبىرى ادەبيەتتىڭ, ەكىنشىسى جۋرناليستيكانىڭ تۋىن كوتەرىپتى.
ءداستۇرلى جىل قورىتىندىسىندا مۇحتار ماعاۋين: «جۇماباي شاشتاي ۇلى مەن جۇسىپبەك قورعاسبەكتى ادەبيەت ءۇشىن شاقىرتىپ ەدىم, كەلمەدى», دەدى. «جازۋلارىندا بىردەمە بار ەدى, بىراق اداسىپ باسقالاردى جاعالاپ كەتتى» دەپ سالدى. مەن جازعان «تارعىل توبەتتىڭ يەسىن» نەگە جاقسى كورىپ قالدى دەسەم, ونىڭ «تازىنىڭ ءولىمى» دەگەن حيكاياتى بار ەكەن. جاس دەمەي, تاقىرىپتاس قانا ەمەس, قولتاڭبادان رۋحتاس سارىننىڭ ۇشقىنىن تانىعان سەكىلدى.
ونى ماعان ماعاۋيننىڭ تاپسىرۋىمەن الىبەك مالاەۆ دەگەن اۋدارماشىعا الگى اڭگىمەمدى ورىسشاعا اۋدارتقان تالاسبەك اسەمقۇلوۆ ايتتى. سوندا جاس جازۋشىلاردى توڭىرەگىمىزگە جيناپ, شىعارمالارىن ورىس تىلىنە اۋدارتىپ, وداققا تانىتامىز دەگەن نيەت بولعان بولۋى كەرەك. بۇل ماعاۋيننىڭ «كوكمۇنار» رومانىنداعى ەدىگەنىڭ «قازاق روماندارى الەمدى جاۋلايدى» دەگەن ارمان-قيالىمەن ۇندەسەدى.
ال وسى ۋاقىتتا شەرحان مۇرتازا ونداي قيالعا كوپ بەرىلمەي, رەالدى ومىردەگى پۋبليتسيستيكانى العا وزدىردى. مۇحتار ماعاۋيندە كوركەمدىك شىندىق باسىم بولسا, شەرحان مۇرتازادا ءومىر شىندىعى باسىم تۇردى. ولاردىڭ بەتپە-بەت كەلىپ ايتىسقانىن ەشكىم ەستىگەن ەمەس. ەسەسىنە كوپشىلىكتىڭ كوزىنشە مۇحتار ماعاۋيننىڭ «شەراعا» دەپ, ءبىر ادەپتەن اتتاي الماي تۇرعانىن ءوزىمىز دە كوردىك. ول قۇرمەت پە, قايمىعۋ ما, جاسىن سىيلاعاندىق پا, نە بولسا دا وزدەرىنىڭ ىشىندە.
بىراق ساناۋلى عانا ادام بىلەتىن مىنانداي ءبىر اڭگىمە تاعى بار. ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ تۇسىندا شەرحان مۇرتازانى «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورلىعىنان ىعىستىرۋ كەرەك بولعان. «قازاق ادەبيەتى» – ول كەزدە كوپ ەشتەڭەدەن قايمىقپايتىن جالعىز باتىل گازەت. سوندا بۇل ورىنعا كەلۋى مۇمكىن جۇمباق ادام ۇلكەن دۇرلىگىس تۋدىردى. ول ادام مۇحتار ماعاۋين بولىپ شىقتى. مىنە, وسى جەردە جوعارىدا ايتقان ىلگەرىندى-كەيىندى ەكى بۋىننىڭ ءوز يدەيالارىن وتكىزەتىن ورىندارعا بۇرىننان تالاسىپ كەلە جاتقانى العاش رەت اشىق تالقىعا ءتۇستى.
بىرەۋلەر مىنانداي دا اڭىز ايتادى. اسىعىس-ۇسىگىس شاقىرىلعان حاتشىلىق شەرحان مۇرتازانى ورنىنان بوساتۋ تۋرالى شەشىم شىعارعان. اشۋعا مىنگەن شەراعاڭ بىلعارى پورتفەلىن الىپ, كەڭسەدەن كەتىپ قالعان. سول ارالىقتا ۇلكەن ۇيدەن جازۋشىلار وداعىنا تەلەفون سوعىلعان. «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ءوز بەتتەرىڭمەن الىپ تاستايتىنداي ويىنشىق پا سەندەرگە؟» دەپتى-ءمىس. سوندا جازۋشىلار وداعىنداعى ەكى-ءۇش قىزمەتكەر قايتا كەلىپ, حاتشىلىق پروتوكولىن جىرتىپ, ەشتەڭە بولماعانداي, جينالىس وتپەگەندەي ەتىپ قوقىسقا تاستاعان دەسەدى.
ەگەر بۇل اڭىز بولماي, راس بولسا دا ەشقانداي دالەل جوق. بىراق «شەرحان مۇرتازا كەتسە, ورنىنا مۇحتار ماعاۋين ەمەس, ورالحان بوكەي كەلسىن» دەگەن ارىزدىڭ جازىلعانى شىندىق. وعان مۇحتار اعانىڭ «جۇلدىزداعى» جاراسقان ابدىراشەۆتىڭ بولمەسىنە كىرىپ بارىپ: «مەن «قازاق ادەبيەتىنە» باس رەداكتور بولامىن دا, ءبارىن تۇگەل ورىندارىنان بوساتامىن» دەگەن ءسوزى سەبەپ بولعان ءتارىزدى.
قاراپ وتىرساڭىز, ەشقانداي جەرشىلدىك تە, رۋشىلدىق تا ەمەس, كادىمگى ىقپالدى ورىنعا بارۋ جولىنداعى ۇيرەنشىكتى ارەكەتتەر. ونداي ينتريگالار بۇرىن دا بولعان, قازىر دە بولىپ جاتىر, الدا دا بولا بەرەدى. ايىرماسى سول جولى ونىڭ ولجاس سۇلەيمەنوۆ, شەرحان مۇرتازا, مۇحتار ماعاۋين سياقتى تۇلعالاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەنى.
سول ارادا شەراعاڭدى «جۇلدىز» جۋرنالىنا جىبەرىپ قۇتىلماق تا بولعان. شەراعاڭنىڭ مىنبەدەن «جۇلدىز» مەن ءۇشىن پرويدەننىي ەتاپ» دەپ باس تارتقانى ەسىمدە قالىپتى. اقىرى «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورلىعىنا مۇحتار ماعاۋين كەلىپ وتىردى. سوندا مۇحتار ماعاۋين بۇكىل يدەيالارىن «جۇلدىزعا» سالىپ كەپ جىبەرگەندە, بار قازاقتىڭ سۇيىكتى جۋرنالى بۇل ىسكە قاتەپتى قارا نارداي شىداپ بەردى. بار بولعان-بىتكەنى وسى عانا.
ولاردىڭ اراسىندا كۇردەلى قارىم-قاتىناستار, ارانداتۋشىلىقتار مەن ايداپ سالۋشىلىقتار – ءبارى بولدى. شەرحان مۇرتازا مەن مۇحتار ماعاۋيننەن ابىل مەن قابىل جاساعىسى كەلگەندەر دە بار. اقىن-جازۋشىلاردى رۋشىل, جىكشىل, جەرشىل ەتىپ كورسەتكىسى كەلەتىندەر دە سولار. وسى اڭگىمە وسى كۇنگە دەيىن جالعاسىپ كەلە جاتىر. رۋشىلدىق پەن جەرشىلدىك سول ۇلكەن تۇلعالاردان قالعان مۇراداي قاستەرلەيتىندەر دە تابىلادى. شىن مانىندە اقىن-جازۋشىلاردىڭ اراسىندا رۋشىلدىق ەشقاشان بولعان ەمەس. ءبىر-ەكى جەرلەسىن قاسىنا ەرتكەننىڭ وزىندە, ەشكىم ەشكىمنىڭ كىتابىن جازىپ بەرىپ, تالانتتى ادام جاساپ جىبەرۋى مۇمكىن دە ەمەس. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى بىرەۋ-اق, جازۋشىلار رۋ-رۋ بولىپ قىرقىسادى ەكەن دەگەننىڭ ءبارى – ميف!
مۇحتار ماعاۋين «جۇلدىزعا» باس رەداكتور بولىپ كەلگەندە, جىگىتتەر ءبىر جاعى قۇتتىقتاپ, ءبىر جاعى كەشىرىم سۇراپ كىرىپ-شىعىپ جاتتى. ورنىندا قالعان شەراعاڭنىڭ ولاردا شارۋاسى دا بولعان جوق. قايتا «جۇلدىز» ەندى جاقسى شىعادى. بۇل ولەرمەندىكپەن بار قازاق وقيتىن جۋرنال جاسايدى», دەدى. سوندا شەراعاڭنىڭ كوزىنەن جىلتىراعان ساۋلە كوردىك, جەڭىلمەگەنىنە شۇكىر دەدى مە, جوق, ماعاۋينمەن ءبىر-ءبىرىن جاقىننان بايقاستاپ جۇرەتىندەرىنە قۋاندى ما, بەلگىسىز.
مەن ول كەزدە جيىرما جەتىدەمىن. كوڭىل دەگەن اق پاراقتاي. وعان تەك جاقسى ويلار عانا جازىلۋى كەرەك. ماعاۋيننىڭ دە دالىزدە بىرەۋلەرگە «شەراعاڭ» دەپ اڭگىمە ايتىپ تۇرعانىن كوڭىلگە ءتۇيىپ قويدىم. ءبىز تەڭبىز, قاتارمىز, ءبىر بيىكتەمىز دەگەندەي بويىن ولشەپ كورىپ تۇرعان ادامنىڭ ءتۇرى. ەكى جاقتىڭ اسكەرى ءبىر-بىرىنەن كەشىرىم سۇراپ جاتىر, ال ولار ءوز ارالارىندا تۇك بولماعانداي جايباراقات. كەشە عانا وسى دالىزدە بىرەۋدى بىرەۋ ساتىپ, ءبىر كابينەتتەن ەكىنشى كابينەتكە ءوتىپ, ەشكىم ساپىرىلىسپاعان سياقتى. ەڭ قىزىعى, ولاردىڭ ەمەن ەسىكتى كەڭ كابينەتتەرى ءبىر قاباتتىڭ ەكى قاناتىندا بولاتىن. ودان كەيىن دە تالاي مايداندار بولدى, ەكەۋىنىڭ دە قولاستىنداعىلار ءبىر-بىرىمەن تارپىسىپ قالىپ ءجۇردى, بىراق وزدەرىنىڭ بەتپە-بەت كەلىپ قاتتى ءسوز ايتىسقاندارىن ەشكىم كورگەن جوق. شىعارماشىلىق عۇمىرلارىندا ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىن تەرەڭ ءىز قالدىرعان ەكەۋىندە دە ءبىر-ءبىرىنىڭ باسىن امان ساقتاۋ ينستينكتى ءبارىبىر جوعارى تۇرعان سياقتى. ونى ايتاسىز, ولار باسقالاردى شەن كورمەسە دە, ءبىر-ءبىرىن باعالاپ, قۇرمەتتەپ, ماقتان تۇتقان سەكىلدى. سويتە تۇرىپ ءبىر-ءبىرىنىڭ ايبىنىنان ىققان, قايمىققان, جاسقانعان ءتارىزدى. قازاققا ولاردىڭ سول بيىكتە قالعانى كەرەك, ونى ءبىز وسى سوڭعى ايلاردا ايقىن سەزىندىك. ەگەر بۇل ءسوزدى ءبىلىپ تۇرىپ ايتپاساق, وندا ناعىز قۋ, ءزالىم, مىستان بولعانىمىز!
...وڭ جاق باسپالداق «جۇلدىزدىكى» دە, سول جاق باسپالداق «قازاق ادەبيەتىنىكى». جوعارى كوتەرىلىپ كەلە جاتىپ, ونى وسى سول جاق باسپالداقتىڭ باسىنان كوردىم. «جۇلدىزدىڭ» باس رەداكتورى بۇل جاقتا نەعىپ تۇر دەپ تاڭىرقاپ قالدىم. سويتسەم تومەننەن توبەمدى كورىپ, ادەيى بەرى ءوتىپ توسىپ تۇر ەكەن. وزىنەن ءوزى: «سەنىڭ ورالحان اعاڭ گازەتچيك ەمەس, ءبارىبىر شەراعاڭداي گازەت شىعارا المايدى», دەدى دە بۇرىلىپ كەتتى. توقتا!
بۇل كىسى نە دەپ كەتتى؟ ال كەپ باسىم قاتسىن. باسقاسى باسقا, ورالحان بوكەيدىڭ ورنى بولەك. شەراعاڭ ەكەۋى تۋماسا دا, تۋعانداي بولىپ كەتكەن. سول ءۇشىن بە, جوق. ەندى نە؟ ەپتەپ ساناعا ساڭىلاۋ تاۋىپ, ساۋلە ءتۇستى. «شەراعاڭ اۋىسسا, ورنىنا وراعاڭ كەلسىن» دەگەن ارىزدى كەك تۇتىپ قالعان. ويتپەسەڭ, ماعاۋين بولارمىسىڭ! الدە قاتەلەستىم بە؟
بالكىم شەراعاڭ ەكەۋى تارازىنىڭ ەكى باسىنداي ءبىر قاباتتىڭ ەكى جاعىن تەڭ ۇستاپ وتىرعان كەزدى قيماعان بولار. بايقاساق قازىر سول قيماستىق سەزىم ءبارىمىزدىڭ بويىمىزدا بار. مۇرتازا مەن ماعاۋين فەنومەنىنىڭ ءبىز بىلەتىن شىندىعى دا وسى. وتارشىلدىق تاڭعان جالادان تاۋەلسىز سانا عانا قۇتقارادى. شەرحان مۇرتازا دا, مۇحتار ماعاۋين دە – ناق وسى تاۋەلسىز سانا ءۇشىن كۇرەسكەن تۇلعالار. تاۋەلسىز سانا وتكەننىڭ جالاسىنان دا, نالاسىنان دا ادا بولعانى دۇرىس. مۇنىمەن ماعاۋين ءميفىنىڭ جاڭا ءبىر پاراعى اشىلاتىنىنا بەك سەنىمدىمىز...