«قارىزسىز قوعام» نەسيەدەن ارىلۋعا قالاي كومەكتەسەدى؟

بورىشكەر سيندرومى: نەسيەنى وتەۋ ءۇشىن جاڭا نەسيە الۋ

جوبانى ىسكە قوسۋدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىنىڭ تومەندىگى. وسىلايشا قوعامدا بورىشكەر سيندرومى پايدا بولدى. ەلدە 1 ملن 700 مىڭ ادامنىڭ نەسيە تولەۋ مەرزىمى وتكەن. بۇل ادامداردا بىرنەشە نەسيە بار. ولار الدىڭعى نەسيەنى جابۋ ءۇشىن جاڭا نەسيەگە ءوتىنىم بەرەدى دە قارىزعا باتا تۇسەدى. كوپتەگەن ادامدار جىبەرەتىن ەڭ ورەسكەل قاتەلىك – نەسيەنى وتەۋ ءۇشىن جاڭا نەسيە راسىمدەۋ.

نەسيە ماسەلەسى بارلىق ازاماتتار ساناتىن زەردەلەي كەلە, كوپشىلىگى مىندەتتى ەمەس قاجەتتىلىكتەرگە نەسيە العان دەگەن قورىتىندىعا كەلەمىز. تۇرعىنداردىڭ تاعى ءبىر ساناتى نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك باعاسى ءوسىپ, وعان تابىسى جەتپەگەندىكتەن نەسيە الۋعا ءماجبۇر بولعان. حالىقتىڭ نەسيەگە باتۋىنىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى تۇتىنۋ مادەنيەتىندە دە جاتىر. ادامدار ءوز شاماسىنان تىس اقشا جۇمسايدى. وسىعان بايلانىستى قولدا بار قاراجاتپەن ءومىر ءسۇرۋ, ۇنەمدەۋ, جوسپارلاۋ سەكىلدى قارجىلىق ساۋاتتىلىق ءپرينتسيپى بۇزىلادى.

قازاقستاندا ايەلدەر مەن جاسوسپىرىمدەر ءجيى نەسيە الادى

اسىرەسە ەلىمىزدە نەسيە قۇرساۋىندا قوعامنىڭ وسال توپتارى: ايەلدەر مەن جاسوسپىرىمدەر كوپ ەكەنى انىقتالدى. ەلدەگى جاستاردىڭ 80%-ى نەسيە العان. بۇل نەگىزىنەن برەندتىك گادجەت ساتىپ الۋ ءۇشىن نەسيە العان ستۋدەنتتەر. جاستاردىڭ تەك 3%-ى عانا بيزنەس اشۋعا نەسيە راسىمدەسە, قالعان 97% بوس زاتتارعا قارجى جۇمساعان. بۇل تۇتىنۋ مادەنيەتىن كورسەتەدى.

ايەلدەرگە كەلسەك, ولار كۇيەۋىنىڭ, اعاسىنىڭ نەمەسە جاقىن تۋىسىنىڭ قارىزدارىن وتەۋ ءۇشىن نەسيە الۋعا ءماجبۇر بولعان. سوندىقتان «قارىزسىز قوعام» جوباسىنداعى وتىنىشتەردىڭ كوپشىلىگى وزىنە, وتباسىنا قانداي دا ءبىر جولمەن كومەكتەسكىسى كەلەتىن جانە كرەديتتىك بەرەشەكسىز جاڭا ءومىر باستاعىسى كەلەتىن ايەلدەردەن كەلىپ ءتۇستى.

«بالىق ەمەس, قارماق بەر»

وسىلايشا, «AMANAT» پارتياسى ماسەلەنىڭ اۋقىمىن تۇسىنە وتىرىپ, «قارىزسىز قوعام» جوباسى اياسىندا نەسيەسىن تولەي الماي جۇرگەن قازاقستان ازاماتتارىنا, اسىرەسە, ايەلدەرگە كومەك قولىن سوزۋدى ۇيعاردى. بەس كۇندىك وفلاين وقىتۋدا ازاماتتار قارجىلىق ساۋاتتىلىق نەگىزدەرىن ۇيرەندى. ياعني, تالىمگەرلەر قاتىسۋشىلاردى پروبلەمامەن ءوز بەتىنشە كۇرەسۋگە ۇيرەتەدى, ول ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەگىن كورسەتەدى. زاڭگەرلەر شوتتاردى بۇعاتتاۋ, نەسيەلەردى قايتا قۇرىلىمداۋ, جەكە تۇلعالاردى بانكروتتىققا بەرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قولداۋ كورسەتەدى. قارجى نارىعىن رەتتەۋ اگەنتتىگىمەن, بانكتەرمەن جانە قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىمەن قول قويىلعان مەموراندۋم ارقىلى بۇل ماسەلەلەر بىرلەسىپ پىسىقتالادى.

جوبانىڭ تاعى ءبىر جاڭاشىلدىعى – ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە زاڭگەرلەر, قارجى ساراپشىلارى, بانكتەر, كوللەكتورلار, جەكە سوت ورىنداۋشىلارى بار وڭىرلىك جوبالىق كەڭسەلەردىڭ اشىلۋى بولدى.

جامبىلدا ايەلدەردى كاسىپكەرلىككە وقىتۋ ورتالىعى اشىلادى

جوباعا قاتىسۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى ايەلدەر ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, «قارىزسىز قوعام» جوباسى اياسىندا ايەلدەردى قولداۋ ءۇشىن ءبىر ۋاقىتتا بىرنەشە جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا.

ونىڭ ءبىرىنشىسى – جامبىل وبلىسى مەركە اۋدانىندا كاسىپكەرلىكتى وقىتۋ ورتالىعىنىڭ اشىلۋى. ءوز كەزەگىندە جوبا قاتىسۋشىلارىنىڭ كوپشىلىگى اۋىل ايەلدەرى ەكەنى, ولاردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن تاڭداۋى جوق ەكەنى انىقتالدى. ادامدارعا قولدانبالى داعدىلار بويىنشا قوسىمشا وقىتۋ قاجەت. وسى ماقساتتا جامبىل وبلىسىندا ايەلدەردى كاسىپكەرلىككە وقىتۋ ورتالىعىن پيلوتتىق رەجيمدە اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ايەلدەر پايدالى داعدىلاردى ۇيرەنىپ, كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرىپ, ءبىر ءونىم جاساي الادى. وسىلايشا, جوبا ايەلدەرگە ۇجىمدىق شارۋاشىلىق قۇرۋعا كومەكتەسەدى. ايەلدەرگە ا نۇكتەسىنەن ۆ نۇكتەسىنە دەيىن تولىق كومەك كورسەتىلەدى.

العاش رەت نەسيەگە باتقان ايەلدەر فورۋمى وتەدى

2024 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا استانادا العاش رەت نەسيە ماسەلەسى بار ايەلدەر فورۋمى وتەدى. بۇل باستامانى Halyk Bank قولدادى. ءار وڭىردەگى كاسىپكەر ايەلدەر تالىمگەر رەتىندە مىڭداعان ايەلدى قامقورلىعىنا الىپ, ولارعا كرەديتتەر, گرانتتار الۋعا, كووپەراتيۆ ۇيىمداستىرۋعا كومەكتەسەتىن جوبالار پۋلىن قالىپتاستىرۋ ۇسىنىلادى. وسىلايشا, ايەلدەردىڭ بيزنەستى قالاي باستايتىنىن جانە قالاي تۇراقتى تابىسقا جەتەتىنىن دامۋ تراەكتورياسىن بايقاۋعا بولادى. فورۋمدى بيىلعى ناۋرىز ايىندا استانادا وتكىزۋ جوسپارلانۋدا.

ءبارى مەكتەپتەن باستالادى

ەگەر ازاماتتاردىڭ نەسيە الۋ ماسەلەسىنە تەرەڭىرەك ۇڭىلسەك, باستى سەبەپ – قارجىلىق ساۋاتتىلىقتىڭ تومەن دەڭگەيى نەمەسە مۇلدەم بولماۋى ەكەنى انىقتالادى. سوندىقتان ەرەسەك تۇرعىنداردىڭ ۇنەمى قارىزداردان زارداپ شەكپەۋى ءۇشىن مەكتەپ قابىرعاسىندا اقشامەن جۇمىس ىستەۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ ۇسىنىلادى. مەكتەپتەردە, كوللەدجدەردە جانە جوعارى وقۋ ورىندارىندا قارجىلىق ساۋاتتىلىقتى وقىتۋ باعدارلاماسى ىسكە قوسىلادى. قازىردىڭ وزىندە ادىسنامالىق توپ قۇرىلدى جانە فينليانديا, رەسەي جانە بەلارۋسسيا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسى زەرتتەلۋدە. وقۋ جىلىنىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, جازدا پەداگوگتەردى وقىتۋ جوسپارلانىپ وتىر. جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ بارلىق ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە قارجىلىق ساۋات كۋرستارى باستالادى.

قارجىلىق ساۋاتتىلىق كۇنى

سونىمەن قاتار ەلدە قارجىلىق ساۋاتتىلىق كۇنى اتاپ ءوتىلۋى مۇمكىن. بۇل كۇنگە 2 مامىردى بەلگىلەۋ ۇسىنىلىپ وتىر. بۇل كۇنى بارلىق ۇيىمداردا, مەكتەپتەردە, بالاباقشالاردا وقىتۋ سەمينارلارى, اشىق دارىستەر, شەبەرلىك سىنىپتارى وتكىزىلەدى. بۇدان باسقا, قارجى قۇرالدارى تۋرالى بارلىق اقپاراتتى قامتيتىن ونلاين-پلاتفورما ازىرلەۋ جوسپارلانعان.

ايتا كەتەيىك, «قارىزسىز قوعام» جوباسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە ەل وڭىرلەرىندە 65 مىڭ ادام وقىتىلدى. ال بيىل ءبىر ايدىڭ وزىندە 10 مىڭ ادام ءبىلىم الدى. وعان مەملەكەت باسشىسى قولداۋ كورسەتىپ, «قارىزسىز قوعام» جوباسىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋدى تاپسىردى. بۇل جوبانىڭ قارجىلىق پروبلەمالارعا تاپ بولعان كوپتەگەن ادامدار ءۇشىن پايدالى بولاتىنىن تاعى ءبىر ايعاقتايدى.