جاساندى ينتەللەكت وسى جۇرىسىنەن جاڭىلىسپاسا, بىرەر جىلدان كەيىن ادام ەڭبەگى كوزگە كورىنبەي قالۋى مۇمكىن. سەبەبى «ChapGPT»-ءتىڭ ءبىر ءوزى بىرنەشە ماماننىڭ جۇمىسىن اتقارىپ, جۋرناليستەردىڭ ورنىنا ماقالا, اقىن-جازۋشىلار ءۇشىن شىعارما جازۋعا قابىلەتتى. الايدا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جاڭا داۋىرىندە جاۋاپكەرشىلىككە ءجۇردىم-باردىم قاراۋعا بولمايدى. كەشە بۇل ماسەلە استانادا وتكەن جۋرناليستيكاداعى جاساندى ينتەللەكت بولاشاعىنا ارنالعان «Media Vision 2023: Ai in Journalism» فورۋمىندا ورتاق تاقىرىپقا اينالدى.
مەديا يندۋسترياعا جاساندى ينتەللەكت اسەرىن زەرتتەپ جۇرگەن الەمدەگى جەتەكشى ساراپشىلار مەن مامانداردىڭ باسىن قوسقان كوممۋنيكاتسيالىق پلاتفورما بىرنەشە پانەلدىك سەسسيادا جۇمىس ىستەدى. حالىقارالىق فورۋم ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ, گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ جانە «Trend buro» كوممۋنيكاتسيالار بيۋروسىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستان مەن ەو ەلدەرىندەگى جۋرناليستيكا مەن مەديا سالاسىنداعى نەگىزگى ويىنشىلار اراسىندا ديالوگ پەن پىكىر الماسۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.
جيىننىڭ ىسكەرلىك باعدارلاماسىن ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىسى كەستۋتيس يانكاۋسكاس پەن گەرمانيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى مونيكا يۆەرسەن قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشتى. سپيكەرلەر ءوز سوزىندە مەدياداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ وزەكتى تاقىرىپتارىن كوتەرىپ, فاكتچەكينگ جانە جۋرناليستيكاداعى سمارت-تەحنولوگيالاردى قولدانۋ پەرسپەكتيۆالارى, سونداي-اق ەتيكالىق جانە نورماتيۆتىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى مەن باق وقىرمانىنا اقيقاتتىڭ اق-قاراسىن اجىراتۋ وزەكتى بولا ءتۇستى. قازىر جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كومەگىمەن جازىلعان ماقالا ساڭىراۋقۇلاقتاي قاپتاپ كەتتى. جي دەرەكتەر بازاسىن قولدانىپ, بىزگە مول اقپارات بەرۋى مۇمكىن. الايدا وسى ارقىلى ءبىز اۆتورلىق قۇقىقتى بۇزامىز جانە جاۋاپكەرشىلىكتى دە ۇمىتا باستايمىز. راسىندا ونىڭ قولىنان كەلمەيتىنى جوق. ءتىپتى پاندەميا كەزىندە جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ارقاسىندا شەتەلگە شىقپاي-اق ەل مەن جەر كورۋگە مۇمكىندىك بارى ايتىلعان. الايدا جاساندى ينتەللەكت كوزبەن كورىپ, قولمەن ۇستاعانداي اسەر قالدىرا المايدى. سوندىقتان كەيبىر دۇنيەلەردى كەرەمەت ىستەۋى مۇمكىن, بىراق ادامنىڭ ويلاعان, سەزىنگەنىندەي اسەرلى ەتىپ بەرۋگە قابىلەتسىز», دەدى ك.يانكاۋسكاس. ال مونيكا يۆەرسەننىڭ سوزىنشە, بۇل كۇنى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ارقاسىندا ۇزىن-سونار بايانداما جازۋعا بولادى. وسى تۇرعىدان العاندا جاساندى ينتەللەكت جۇمىستى جەڭىلدەتىپ, اقپاراتتى قولجەتىمدى ەتە الادى. سوندىقتان باق ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنىڭ بەرەر جەمىسى كوپ. بىراق ونىڭ جۇمىسىن پايدالانعان كەزدە ءاربىر دەرەكتى جەتى رەت ولشەۋ ارتىقتىق ەتپەيدى. سەبەبى جالعان اقپارات تاراپ كەتسە, جاساندى ينتەللەكت ەمەس, ونىڭ مالىمەتىن العان ادام جاۋاپكەرشىلىك ارقالايدى. ماسەلەن, تەكسەرىلمەگەن اقپارات بۇقاراعا جەتسە, قوعامدىق پىكىر قالىپتاستىرىپ, ەلدەر اراسىنداعى قاقتىعىسقا اكەلۋى مۇمكىن. سول ءۇشىن الاتىن اقپارات شىنايىلىققا نەگىزدەلۋگە ءتيىس.
«Deutshe Welle» جوباسىنىڭ مەنەدجەرى, digital ساراپشى بايا البرەحت تە «جاساندى ينتەللەكت – قۇرال, ونى قولدانۋ نەمەسە قولدانباۋ ەركى بىزدە» دەگەندى ايتتى. «ال ءبىز ونى قالاي تاڭداۋىمىز كەرەك؟ قالاي قولدانۋ قاجەت؟ ونىڭ ايتۋىنشا, جي اقپاراتتى تەز تالدايدى, بىراق اشىقتىق جوق. بۇل ءوز كەزەگىندە جالعان اقپاراتتىڭ تارالۋىنا جول بەرۋى مۇمكىن. ودان بولەك, ينۆەستيتسيا سالۋدى تالاپ ەتەدى. ءتىپتى اقپارات الۋ بارىسىندا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى تۋىنداۋى مۇمكىن. وسى تۇرعىدان العاندا ءبىز ءۇشىن جارتى ساعاتتا كىتاپ جازا الاتىن جاساندى ينتەللەكت زەرتتەۋ جۋرناليستيكاسىن الماستىرۋى نەعايبىل», دەيدى شەتەلدىك ساراپشى.
ءىس-شارا اياسىندا «پەرسپەكتيۆالار مەن سىن-تەگەۋرىندەر»: حالىقارالىق جۋرناليستيكانىڭ بولاشاعىنداعى مەديا ەتيكاسى مەن جي اراسىنداعى تەڭگەرىمدى ءوزارا ارەكەتتەسۋ», «حايپ, كليكبەيت جانە فەيكتەر – «دامۋدىڭ سالدارى» نەمەسە جاھاندىق جەلىنىڭ بۇلتارتپاس قۇبىلىستارى: ولارمەن قالاي كۇرەسۋگە بولادى؟» دەگەن تاقىرىپتا سەسسيا ۇيىمداستىرىلدى. كورىپ وتىرعانداي, قازىرگى تسيفرلاندىرۋ داۋىرىندە مەدياداعى وزەكتى ماسەلەلەردى تالداپ, ءتيىمدى شەشىمدەر تابۋ ماڭىزدى بولا ءتۇستى.
«جۋرناليستيكا مەن جي-ءدى رەتتەۋدىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارى مەن تاجىريبەسى» دەپ اتالاتىن قورىتىندى سەسسيا پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ, مەديا ساراپشىلار مەن حالىقارالىق ۇيىم وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن پىكىرتالاس الاڭىنا اينالادى. فورۋم قاتىسۋشىلارعا زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ جۋرناليستيكانىڭ بولاشاعى ءۇشىن تۋدىراتىن قيىندىقتارى مەن بەرەتىن مۇمكىندىكتەرىن تالقىلاۋعا بىرەگەي الاڭ ۇسىندى. پىكىرتالاس يننوۆاتسيالار اقپارات ساپاسىن جاقسارتۋعا جانە اۋديتوريا سەنىمىن نىعايتۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس دەگەن تۇجىرىمعا كەلدى.
شىندىعىندا دا جي پايدالانۋدىڭ ءتيىمدى ءارى ەتيكالىق تاجىريبەلەرىن دامىتۋ ءۇشىن مەديا جانە تەحنولوگيالىق كومپانيالار, مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدىلىعى جوعارى. سوندىقتان جۋرناليستەردى جي-مەن جۇمىس ىستەۋگە دايىنداۋ قاجەتتىلىگىنە, وسى سالاداعى بىلىمدەرىن كەڭەيتۋ مەن قۇزىرەتتىلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋعا نازار اۋدارۋ – ۋاقىت تالابى. بۇل ءۇشىن تەحنولوگيا مەن ءسوز ونەرى اراسىنداعى سيمبيوزدا تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەر مەن ادامي قۇندىلىقتار اراسىندا تەپە-تەڭدىك تە قاجەت.