كەشە باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ جانە قوعامدىق ورىنداردا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى.
ءىس-شاراعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ وكىلدەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل دينارا زاكيەۆا, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا توراعاسى ايدا بالاەۆا, ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆ جانە وزگە دە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى مەن مۇددەلى تۇلعالار قاتىستى.
وتىرىستى اشقان باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى اياسىندا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق دەڭگەيىن تومەندەتۋ بويىنشا شارالار كەشەنى قابىلدانىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىندە كوشەدەگى مادەنيەتسىزدىكتەن باستاپ ۇرلاۋ, توناۋ جانە كىسى ولتىرۋگە دەيىنگى قىلمىستاردىڭ بارلىق تۇرىنە قارسى كۇرەستى شيراتۋ قاجەت. جىل باسىنان بەرى 80 ادام كىسى ولتىرگەنى, ولىمگە اكەپ سوقتىرعان اۋىر زيان كەلتىرگەنى ءۇشىن ۇزاق مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. 2023 جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا عانا 27 مىڭ «وتباسىلىق جانجالقوي» اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. سەبەبى بيىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ پوليتسيا مۇنداي ادامداردى ءوز باستاماشىلىعىمەن انىقتاۋ قۇقىعىنا يە بولدى. ال الدىڭعى توقساندا جابىرلەنۋشىلەردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا تەك 7 مىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشى جاۋاپقا تارتىلعان بولاتىن», دەدى ب.اسىلوۆ.
باس پروكۋروردىڭ ايتۋىنشا, جۋىردا استانادا سالتانات نۇكەنوۆانىڭ ولىمىنەن كەيىن قوعامدا زورلىق-زومبىلىق ماسەلەسى ايرىقشا ۋشىعىپ تۇر. «قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ 150 مىڭ ازاماتى وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋدى كۇشەيتۋ تۋرالى پەتيتسياعا قول قويدى. سوندىقتان بۇل ماسەلە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تاپسىرعانداي, بارىمىزدەن تىزە قوسا وتىرىپ كۇرەسۋدى تالاپ ەتەدى», دەدى باس پروكۋرور.
وتىرىس بارىسىندا قوعامدا وسىنداي كەلەڭسىزدىكتىڭ تارالۋىنا ىقپال ەتىپ وتىرعان بىرقاتار فاكتور بار ەكەنى اتاپ ءوتىلدى. ءالى دە وتباسىلىق-تۇرمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ كوپ بولىگى جاسىرىن قالىپ جاتىر, ويتكەنى جابىرلەنۋشىلەر قورقىپ, شاڭىراعىنداعى وزبىرلىقتى كوپشىلىككە جايۋعا باتىلى بارا بەرمەيدى.
ۇلتتىق كوميسسيا توراعاسى ايدا بالاەۆا وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق وقيعالارىمەن ءار مەملەكەتتىك ورگان ءوز بەتىنشە كۇرەسىپ جاتقانىن جانە ءوزارا بايلانىس جاعى كەمشىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ء«اربىر مەملەكەتتىك ورگان جەكە تالداۋ جاساپ, قانداي دا ءبىر شەشىم قابىلدايدى. الايدا ءبىز ءبىر-بىرىمىزبەن تاجىريبە الماسا بەرمەيمىز. تەك ورتالىقتا عانا ەمەس, ايماقتار دەڭگەيىندە كۇش-جىگەرىمىزدى قالاي بىرىكتىرەمىز؟ وسى جۇمىستاردىڭ ءبارىن ۇيلەستىرەتىن ءبىر تەتىك كەرەك», دەدى ا.بالاەۆا.
باس پروكۋراتۋرا قوعامدىق مۇددەلەردى قورعاۋ قىزمەتىنىڭ باسشىسى مارات ابىشەۆ ەلىمىزدە 200-دەن استام اۋدان بولسا, سونىڭ 85 پايىزىندا داعدارىس ورتالىقتارىنىڭ جوق ەكەنىن العا تارتتى. «2022 جىلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر (دارىگەرگە دەيىنگى مەديتسينالىق, پسيحولوگيالىق, زاڭ كومەگى, ونىڭ ىشىندە قۇجاتتاردى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا ت.ب.) 2 749 ادامعا كورسەتىلگەنىمەن, ولاردىڭ سانى 13 ەسەگە كوپ بولدى, ياعني 38 مىڭ ادامدى قۇرادى», دەدى مارات ابىشەۆ.
جيىن بارىسىندا وزگە دە قاتىسۋشىلار ءسوز الىپ, قىلمىستىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىن جەتىلدىرۋدەگى ماڭىزدى باعىت «مۇلدەم توزبەۋشىلىك» قاعيداتىن ىلگەرىلەتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە جازانىڭ بۇلتارتپاستىعى حالىقتىڭ قۇقىقتىق مادەنيەتىن ارتتىرۋمەن, ازاماتتاردىڭ ەل زاڭدارىنا جانە ءبىر-بىرىنە دەگەن قۇرمەتىنە تاربيەلەۋمەن قاتار جۇرۋگە ءتيىس. قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ بارلىق تۇرىنە قارسى ۇستانىمدى ءاربىر ادامنىڭ بويىندا ەرتە جاستان قالىپتاستىرعان ابزال.
تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ, سونداي-اق قوعامدىق ورىندارداعى قىلمىستىڭ الدىن الۋدى كۇشەيتۋ باعىتىندا بىرقاتار شارا ۇسىنىلدى.